پایان نامه با کلید واژه های استان گیلان، صومعه سرا، توسعه پایدار، شهرستان رشت

دانلود پایان نامه

جنگلهای جهان یکی از پایههای اساسی توسعه پایدار محسوب میشوند و به نظر میرسد یک روش مدیریت واحد برای کل جنگلهای جهان وجود ندارد. از این روست که باید در مدیریت جنگل انواع مالکیت با استفادههای متنوع و امکان بکارگیری دانش و فناوری مناسب زیست محیطی را مد نظر قرار داد.
(شرکت تحقیقات آب و آبخیزداری،1377)نیز در طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان به تعیین و تفکیک حوضه های موجود استان گیلان اقدام نموده و فاکتورهای مهم اقلیمی،اقتصادی ،اجتماعی،ریخت شناسی،هیدرولوژی و زمین شناسی و… را مورد بررسی قرار دادند و نتایج حاصله را در گزارشهای متعددی ارائه دادند و نقش این عوامل را در سیلاب و پدیده های اقتصادی – اجتماعی بررسی کردند.
گازپور در سال1381 طرح پیاده سازی مدیریت کیفیت جامع در ستاد حوادث غیر مترقبه را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که با ایجاد این مدریت می تواند در خسارت ایجاد شده در اثر وقوع حادثه غیر مترقبه موثر باشد.
صلاحی،1379،، عوامل موثر در بروز سیلاب در رودخانه خیاوچای را مورد بررسی قرار داده است و نتیجه مطالعه نشان می دهد که شیب رودخانه خیاوچای اثر عمده ای بر بروز سیلاب در مواقع ریزشهای رگباری دارد. علاوه بر شیب رودخانه اصلی، شیب اراضی حوضه خیاوچای نیز در میزان رواناب، شدت سیلاب و میزان فرسایش نقش اساسی دارد.

2-2-3- پیشینه تحقیق در محدوده مطالعاتی(حوضه رودخانه پسیخان)
مطالعاتی که تا کنون صورت گرفته و به صورت مدون وجود دارد به قرار زیراست :
در رابطه با موضوع مورد مطالعه روي این حوضه و با چنين ديدگاهي هيچگونه تحقيق جامع و كاملي صورت نگرفته است. تعدادي گزارش مطالعاتي با اهداف تأمين آب، مهار سيلاب ( شركت جهاد تحقيقات آب و آبخيزداري ) ساماندهي و سكونتگاههاي روستايي ( دكتر بهمن رمضاني )، تعدادی پایان نامه دانشجوی انجام پذيرفته، ولي تحقيقي با محتواي پايان نامه فوق در بين منابع مشاهده نگرديد. اين پایان نامه در حقيقت اولين مطالعه در مورد اين رود و حوضة آن مي باشد، كه با اهداف شناخت مشکلات موجود در حوضه و راههای اصلاح آن و یافتن بهترین روش جهت بهبود وضعیت حوضه مي باشد.

3-1- موقعیت جغرافیایی محدوده تحقیق
حوضه رودخانه پسیخان با مساحتی معادل 735 کیلومترمربع بین مختصات جغرافیایی 49 درجه و 8 دقیقه تا 49 درجه و 34 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 54 دقیقه تا 37 درجه و 28 دقیقه عرض شمالی واقع شده است. این حوضه در استان گیلان که یکی از استانهای شمالی کشورمان می باشد قرار دارد.رودخانه پسیخان و شاخه های فرعی آن وزیرشاخه های آن در حقیقت بخشی از حوضه رودخانه های منتهی به تالاب انزلی است.این رودخانه از بهم پیوستن رودخانه های سیاه مزگی، چوبر، چناررودخان، کومسارپس از خروج کوهستان و در منطقه دشتی تشکیل می گردد. از سمت شرق با رودخانه سفیدرود از طریق جریان یافتن بخشی از آبهای جاری دلتای سفیدرود از جمله رودخانه پیربازار ارتباط دارد.جهت جریان رودخانه های این حضه در کوهستان به سمت شمال شرق و در قسمت دشتی به سمت شمال می باشد. در شکل شماره(3-1) موقعیت حوضه مورد مطالعه در گیلان نشان داده شده است.

شکل3-1- موقعیت حوضه رودخانه پسیخان در استان گیلان

از شهرهای مهم این حوضه می توان شفت، صومعه سرا و رشت را نام برد که شفت در مرکز حوضه و رشت در شرق حوضه که محدوده مسکونی بیرون ولی قسمتی از مناطق اطراف شهرستان در داخل حوضه قرار دارد. قسمت پایین دست رودخانه از دهستان هندخاله عبور می کند که از توابع شهرستان صومعه سرا می باشد.راههای ارتباطی مهم آن شفت-فومن، رشت- فومن، شفت- رشت می باشد. تراک روستاهها در مناطق دشتی بسیار بالا بوده ودر منطقه کوهستانی آن محدود به کناره های آبراهه ای اصلی می شود.
حداکثر ارتفاع در این حوضه مربوط به کوههای لاته برهنه و طالش کول است که حداکثر ارتفاع آن 3060 متر و حداقل ارتفاع آن در 5 کیلومتری جنوب مرداب انزلی و اطراف روستای نوخاله که 15- متر می باشد. در پائین دست این رودخانه گوهررود به آن پیوسته و به مرداب انزلی وارد می شود.
منطقه از نظر هیپسومتری شامل دو قسمت کاملا مشخص دشت و کوهستان پرشیب می باشد.که در مجموع حدود 53% حوضه دارای ارتفاع کمتر از 100متر می باشد.در نتیجه یک منطقه دشتی با شیب کم و یک منطقه کوهستانی با شیب خیلی زیاد وجود دارد. حوضه رودخانه پسیخان شامل 5 زیر حوضه است که مشخصات آنها در جدول شماره(3-1) آمده است.
جدول 3-1- موقعیت جغرافیایی زیرحوضه ها و رودخانه های آن
نام زیرحوضه
طول جغرافیایی
عرض جغرافیایی
سرشاخه های اصلی

شرق
غرب
شمال
جنوب

سیاه مزگی
20-49
8-49
6-37
54-36
سیاه مزگی
چناررودخان
30-49
25-49
7-37
0-37
چناررودخان
لاسک(چوبر)
26-49
15-49
4-37
57-36
چوبر
چمچاه
34-49
30-49
8-37
5-37
چمچاه
مژده
32-49
28-49
7-37
3-37
مژده
حوضه پسیخان
34-49
8-49
21-37
54-36
سیاه مزگی
چناررودخان
چوبر

شهرستان شفت مهم ترین کانون جمعیتی است که در محدوده حوضه این رودخانه واقع می باشد. این شهرستان 70292 نفر جمعیت دارد.نسبت جمعیت شهرنشین به روستانشین در این شهرستان در مقایسه با سایر شهرستانهای استان کمتر است. بر اساس آمار سال 1390 تنها 15% مردم شهرنشین هستند. به عبارت دیگر 85 درصد از مردم در مناطق روستایی ساکن می باشند. نسبت فوق بیانگر اهمیت کشاورزی و دامپروری در اقتصاد این منطقه می باشد و از همین جا امیت رودخ
انه پسیخان در زندگی مردم و اقتصاد منطقه روشن می شود. این رودخانه در ادامه مسیر خود از قسمت غربی محدوده شهرستان رشت(دهستان پسیخان) و نیز دهستان هنده خاله از توابع شهرستان صومعه سرا عبور می کند و سرانجام در محدوده شهرستان بندر انزلی از طریق تالاب انزلی به دریای خزر می ریزد. نقشه شماره (3-2)، نقشه پایه حوضه آبخیز پسیخان است.

شکل3-2- نقشه پایه حوضه آبخیز پسیخان

3-2- راههای دسترسی به حوضه
راههای ارتباطی دسترسی به رودخانه و شاخه های آن شبکه ای از راههای آسفالته و شوسه است که دسترسی به اکثر بازه های رودخانه را امکان پذیر می نماید.برای دسترسی به رودخانه پسیخان و سرشاخه های مهم آن راههای مهم ارتباطی عبارتند از:
3-2-1- راه اصلی رشت- فومن
این جاده ارتباط حوضه را با مرکز استان(شهر رشت) و شهرهای اطراف مثل فومن، صومعه سراو ماسوله برقرار می کند. از طریق این جاده می توان به راههای درون این حوضه رسید.
3-2-2- جاده شفت – سیاه مزگی
این جاده پس از انشعاب از جاده رشت- فومن به جیرده می رسد.در این محل یک پل آب نما بر روی رودخانه احداث شده که جاده از آن عبور می کند و تقریبا در امتداد رودخانه به سمت جنوب ادامه مسیر می دهد. در این امتداد پس از عبور از روستاههای نوده ، مرخال و … و طی حدود 2 کیلومتر به شهر شفت می رسد و در ادامه به سمت جنوب پس از عبور از روستاههای اعتماد وندان، احمد سرگوراب، نصیرمحله، سفیدمزگی، لپوندان، علی سرا و سیاه مزکی تا روستای خرم کش ادامه می یابد. پس از روستای خرم کش که در قسمت کوهستانی حوضه واقع است راه خاکی به سمت کوهستان ادامه می یابد. از طریق این جاده دسترسی به رودخانه پسیخان از پل جیرده تا پل صیقل کومه و شاخه سیاه مزگی امکان پذیر است.
3-2-3- جاده شفت – امامزاده ابراهیم(ع)
این جاده در 5 کیلومتری جنوب شفت از جاده سیاه مزگی به سمت شرق و برای دسترسی به روستای چوبر(مرکز دهستان چوبر) جدا شده، با عبور از روستا و به موازات آن تا روستای بابارکاب ادامه می یابد. این جاده راه دسترسی به شاخه چوبر است.
3-2-4- جاده شفت – چناران
این جاده در محل روستای جیرده به سمت شمال و جنوب ادامه دارد که به موازات رودخانه پسیخان در محدوده دشت کشیده شده است. این جاده از روستاهای بیالو، خطیبان، کومسار به موازات رودخانه چناررودخان و برخی از قسمت های رودخانه پسیخان است.

3-2-5- جاده روستای پسیخان
این جاده از جاده رشت- فومن منشعب می شود. این جاده راه دسترسی به روستای پسیخان و سدانحرافی پسیخان می باشد. این راه، دسترسی به رودخانه پسیخان در محدوده پل آب نمای روستای جیرده تا جاده رشت- فومن را امکان پذیر می نماید.
3-2-6- راه جاده رشت- فومن به هنده خاله
این جاده در نزدیکی روستای کلاشم بالا از جاده رشت- فومن جداشده و به سمت شمال و تقریبا به موازات رودخانه پسیخان تا هندخاله ادامه می یابد، راه پیربازار- ضیابر را قطع می کند و از طریق این جاده، دسترسی به روستای نوخاله را امکان پذیر می نماید. از طریق جاده مورد نظر می توان به رودخانه پسیخان در محدوده جاده رشت- فومن تا نوخاله دست یافت.
3-2-7- جاده پیربازار- ضیابر
این جاده که تقریبا به موازات جاده رشت- فومن کشیده شده برای دسترسی به قسمتهای شمالی رودخانه مناسب است. ازاین طریق می توان به محدوده روستاهای نوخاله اکبری و نوخاله جعفری رسید.
3-2-8- راههای دیگر
شبکه ای از راههای خاکی و آسفالته به ویژه در قسمت دشتی وجود دارد که دسترسی به قسمت های مختلف رودخانه را امکان پذیر می نماید.

3-3- موقعیت رودخانه های مهم حوضه رودخانه پسیخان
مهمترین شاخه های فرعی حوضه رودخانه پسیخان شاخه های سیاه مزگی و چوبر(امامزاده ابراهیم ع) و پس از آن شاخه های چنار رودخان و کومسار می باشند.که در ذیل به شاخه های فرعی و شاخه اصلی آن صحبت می شود.(نقشه 4-1)

3-3- 1- رودخانه سیاه مزگی
این رودخانه از کوههای جنوب شهرستان شفت سرچشمه می گیرد و دارای سه قسمت متمایز است. بالادست ترین قسمت آن که بالاتر از 1400 متر واقع است پر شیب است.(شیب 5/22)، قسمت میانی که تا رقوم 320 متر می باشد دارای شیب متوسط (7 درصد) و پس از آن تا محل اتصال به شاخه چوبر نسبتا کم شیب است(9/1 درصد)، طول آبراهه تا خروجی از کوهستان 30 کیلومتر و تا محل اتصال 44 کیلومتر است. این رودخانه در مسیر خود از روستاهای خرم کش، علی سرا، لپوندان، نصیرمحله، گنجار، سیاه مزگی و … عبورکرده و در محل صیقل کومه به شاخه چوبر متصل شده و رودخانه پسیخان را تشکیل می دهند.

3-3- 2- شاخه چوبر (امامزاده ابراهیم ع)
این شاخه در شرق رودخانه سیاه مزگی واقع است. از ارتفاعات فرکش سرچشمه می گیرد، پس از عبور از شهرک امامزاده ابراهیم، بابارکاب،درودخان،لاسک، مبارک آباد، و … از روستای چوبر(مرکز دهستان چوبر) عبور کرده و تا روستای صیقل کومه ادامه مسیر می دهد.در این محل به شاخه سیاه مزگی متصل شده و با هم رودخانه پسیخان را تشکیل می دهند. جهت کلی این رودخانه جنوب به شمال است. طول این رودخانه تا محل اتصال 32 کیلومتر است.

3-3- 3- رودخانه پسیخان
پس از دریافت شاخه های فرعی چوبر و سیاه مزگی رودخانه پسیخان در جهت کلی جنوب به شمال ادامه مسیر می دهد و در محل روستاهای خطیبان و کولی سران شاخه مهم چناررودخان را دریافت می کند، همچنین کمی پایین دست تر، در محل روستای جیرده شاخه کومسار به آن متصل می شود. این رودخانه در ادامه از روستای پسیخان نیز عبور می کند. در این روستا سد انحرافی پسیخان بر ر
وی این رودخانه احداث شده است. بعد از روستای پسیخان ، رودخانه جاده اصلی رشت – فومن را قطع می کند و پس از عبور از روستاهای نوخاله و باقلاکش به تدریج وارد مناطق تالابی می شود.

3-3- 4- شاخه چناررودخان
این شاخه یکی از شاخه های رودخانه پسیخان است که در جنوب و جنوب شرقی شهرستان شفت واقع می باشد. همانطور که گفته شد در محل روستای خطیبان وارد رودخانه پسیخان می شود. طول این رودخانه تا محل خروجی حوضه در کوهستان 13 کیلومتر و تا محل ورود به پسیخان 2/21 کیلومتر می باشد.

شکل3-3- نقشه موقعیت رودخانه های حوضه رودخانه پسیخان

3-4- داده های تحقیق
داده هاي موردنياز در اين تحقيق، ازطريق روش اسنادي و بررسي هاي كتابخانه اي (بررسي مقالات و كتب داخلي و خارجي) و جستجوهاي اينترنتي به دست آمده است و در نهايت نتايج به دست آمده را در يكي از حوضه هاي آبريز مطرح استان یعنی پسیخان به كار گرفته و در اين زمينه از داده ها و آمار اقليمي و هيدرولوژيكي در دسترس در رابطه با حوضه

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...

Add a Comment