پایان نامه با موضوع پيشگيري، ، ارتكاب، قرآن، وَ، مجازات، جرايم، ايمان

دانلود پایان نامه

فردي به دليل نسبت دادن عمل نامشروع به شخص، حرام است. (آزادفلاح، 1387 :161).
3-3- جواز جعل تعزير براي اعمال مفسده آور
به اعتقاد بسياري از فقيهان، مرتكب هر عملي كه مفسده آور باشد، مستحق تعزير خواهد بود، هر چند فعل مزبور حرام نبوده، مرتكب داراي شرايط عامه تكليف (شرايط مسئوليت كيفري) نباشد. (فاضل مقداد،1412،ج3 :427) مطابق ديدگاه مزبور، مي توان براي پورنوگرافي حتي بر فرض حرام نبودن آن ـ جعل مجازات نمود؛ زيرا اين عمل به بنيان خانواده و اجتماع آسيب جدي وارد مي نمايد. قانونگذار جمهوري اسلامي، از انديشه اين دسته از فقها تبعيت نموده و براي مواردي كه شرعاً گناه محسوب نمي شود مجازات وضع كرده است، هر چند ممكن است چنين مجازات هايي مجازات بازدارنده باشد نه تعزيري. (آزادفلاح، 1387: 170)
تحولات دنياي امروز، نيازهاي عصر حاضر و مقتضيات زمان، ما را به سوي انديشه اي كه قانونگذار از آن پيروي كرده است، سوق مي دهد. زندگي امروز، بدون جعل مجازات براي اعمالي كه مخل نظام اجتماعي است ـ هر چند به خودي خود حرام نباشد ـ سامان نخواهد پذيرفت. (همان: 171)
در پايان يادآور مي شود ضرورت نمايش تصاوير در موارد خاصي مانند امور پزشكي و آموزشي نمي تواند حرمت پورنوگرافي را به صورت مطلق بردارد، بلكه در اين گونه موارد، كه براي توضيح بيماري هاي خاص و يا آموزش امور مهم و حياتي، نمايش تصاوير برهنه و يا قسمت هايي از اعضاي بدن و مانند آن ضرورت داشته باشد، نبايد هويت صاحب تصوير مشخص گردد تا از ايذاي او و ايجاد مفسده جلوگيري شود.
3-4- مباني فقهي پيشگيري از جرم و فحشا
از آنجا كه فيلترينگ در عمل مانع جرم و فحشا در محيط مجازي مي گردد لذا در اين قسمت ادله فقهي، پيشگيري از جرم و مشروعيت فيلترينگ ثابت مي گردد.
3-4-1- پيشگيري فراگير
از جمله برنامه هاي جامع قرآن كريم، راهكارها و آموزه هايي است كه براي پيشگيري جرايم و خشكاندن علل و عوامل آن و تأمين امنيت جامعه فراروي جامعه انساني قرار داده است؛ برنامه اي كه در نوع خود بي نظير مي باشد. قرآن كريم با برنامة اصلاحي، مانع از تصميم قطعي مجرم به ارتكاب جرم و ورود او به زندگي مجرمانه مي گردد. همچنين با راهنمايي معقولانه و زيركانه، جرم را در مرحلة عملياتي و اقدام، خنثي و متوقف مي سازد. نيز با دستور به مجازات مجرمان و ضمانت اجراي كيفري و ارعاب ناشي از آن، به پيشگيري كيفري از جرم مي پردازد.(صفاری، 1380 :107)
هنگامي يك برنامه پيشگيري كامل، فراگير و واقع بينانه است كه براي تمامي مراحل و زمينه هاي ارتكاب جرم طراحي و اجراء شود و در همة آنها وظيفة بازدارندگي را به نحو شايسته انجام دهد. بر اساس تحليل روان شناسانه، معمولاً افراد مراحل زير را در هنگام ارتكاب جرم طي مي كنند؛ اولاً، آگاهانه و براساس اراده و اختيار به منظور جلب منفعت مادي و دفع ضرر، تصميم به ارتكاب جرم مي گيرند؛ و ممكن است زمينه ساز چنين اقدامي، عوامل پنهان و آشكار مختلف اجتماعي و فرهنگي و اقتصادي باشد. ثانياً، در هنگام اجراي اين تصميم، سعي مي كنند ضمن كسب سود، از ضررهاي ناشي از اقدام مجرمانه (نظير دستگيري، آبروريزي، تحقير و مجازات) نيز مصون بمانند. ثالثاً، اهداف و آماج سهل الوصول و بدون حفاظت مؤثر را به عنوان طعمه برمي گزينند. بنابراين، براي هر فرد در هنگام ارتكاب جرم و عملي كردن آن، عوامل زير تعيين كننده است: محاسبه و تضمين سود، احتراز از خطرات و عوارض منفي ارتكاب جرم و فقدان مانع و رادع مؤثر، وجود يك آماج مستعد (بزه ديده)، اعم از انسان و اشياء هيچ عاقلي بدون در نظر گرفتن اين عوامل دست به ارتكاب جرم نمي زند. (همان: 108)
قرآن كريم با طراحي يك سياست فراگير، با همة اين مراحل و عوامل به مبارزه برخاسته است؛ با پيشگيري اصلاحي، تعليم و تربيت فردي و اجتماعي بر اساس آموزه هاي وحياني و تقويت جنبه هاي معنوي و رفع فقر و ايجاد تعهدات مذهبي و حل مشكلات اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي، درصدد تأثيرگذاري در مرحلة تصميم گيري افراد است تا آنان با اتخاذ تصميم هاي غلط و ناروا وارد دنياي جرم و جنايت و خلاف كاري نشوند. در صورتي كه شيوه هاي مرحله اول مؤثر واقع نشود و فرد تصميم قاطع به ارتكاب جرم بگيرد، قرآن با راهنمايي به استفاده از پيشگيري وضعي از طريق كاهش فرصت ها و دستاوردها و موقعيت هاي ارتكاب جرم و سلب ابزار و آلات آن و افزايش ميزان خطر دستگيري و حفاظت از آماج جرم، وقوع جرم را ممتنع و خنثي مي نمايد يا حداقل كاهش مي دهد. (همان: 109) مطابق اين شيوه، بايد وضعيتي ايجاد شود كه تحقق عمل مجرمانه دشوار و پرخطر يا ناممكن گردد (ميرخليلي ، 1380: 43)نيز با دستور به مجازات مجرمان و ايجاد رعب در بين همه آناني كه مستعد ارتكاب جرم هستند، ما را به پيشگيري كيفري رهنمون كرده است.
قرآن كريم براي پيشگيري از جرم، برخلاف مكتب تحققي و پوزيتيويستي، تنها به اصلاح مجرم و رفع زمينه هاي فردي و اجتماعي گرايش هاي مجرمانه، بسنده نكرده است و نيز همانند مكاتب سزادهي تنها پيشگيري كيفري و مجازات مجرم را توصيه نكرده است، بلكه سياست پيشگيري فراگير و واقع بينانه اي را در اين زمينه ارائه داده است و اين همان ديدگاه و نتيجه اي است كه امروز جرم شناسان و حقوقدانان پس از سال ها بحث و جدل بدان دست يافته اند و رسماً اعلام كرده اند كه براي مبارزه با جرايم بايد از همة روش هاي پيشگيري در كنار هم استفاده كرد و همة آنها مكمل يكديگرند. (صفاری، 1380 :111) اينك هر سه نوع اين پيشگيري را بر اساس آيات قرآن به طور خلاصه مورد بررسي قرار مي دهيم:
3-4-2- پيشگيري اصلاحي
در پيشگيري اصلاحي سعي بر اين است كه با تعليم و تربيت صحيح افراد، رشد و تعالي فكري و فرهنگي جامعه، شناخت علل و زمينه هاي اجتماعي ارتكاب جرم و برطرف كردن آنها، از شكل گيري تمايلات مجرمانه در افراد جلوگيري شود. همچنين با انجام اصلاحات فردي و اجتماعي و رفع مشكلات آحاد جامعه (نظير فقر و بيكاري) و تأمين نيازهاي حياتي و تقويت نهادهاي اجتماعي (همانند خانواده و مدرسه) و ترويج اخلاق و ارزش هاي انساني، مانع از كشيده شدن افراد به زندگي مجرمانه گردد. قرآن كريم بيش از همه، به اصلاح و تربيت افراد و سوق دادن آنان به اخلاق و كارهاي نيك و جلوگيري انسان ها از ارتكاب جرم و گناه، اهتمام ورزيده است تا جايي كه رسالت اصلي اين كتاب آسماني را هدايت و اصلاح جامعه انساني قلمداد كرده است. اصلي ترين و مهمترين آموزه قرآن براي پيشگيري از جرايم و ناهنجاري هاي اجتماعي، آموزه هاي تربيتي و اصلاحي است. به گونه اي كه آموزه ها و شيوه هاي ديگر (نظير پيشگيري كيفري و وضعي) امر فرعي در فرآيند مبارزه با جرم محسوب مي شوند. (میرخلیلی، 1380: 111) در ذيل، به برخي از آموزه هاي تربيتي و اصلاحي قرآن اشاره مي شود:

3-4-2-1- دين باوري و پرورش روحية دينداري
آموزه ها و باورهاي ديني و ترويج و تقويت آنها علاوه بر اينكه رشد و تعالي روحي و معنوي انسان را تضمين مي نمايد و او را به هدف والايي كه براي آن خلق شده نزديك مي كند، نقش خارق العاده اي در كاهش و پيشگيري از وقوع جرم و انصراف دروني انسان از اعمال مجرمانه و تبهكارانه دارد و حتي افراد را از دست زدن به اعمالي كه دون شأن و منزلت انساني آنهاست باز مي دارد. هر قدر عمق اين باورها در وجود انسان بيشتر باشد به همان ميزان تأثيرگذاري آنها بر رفتار انسان بيشتر خواهد بود. در مقابل، منشأ بسياري از جرايم و گناهان، فقدان يا ضعف دينداري افراد مي باشد. از اين رو، متوليان فرهنگي و مذهبي براي تقويت هر چه بيشتر اعتقادات و ايمان مذهبي و جلوگيري از ضعف و افول آنها، بايد تدابير و اقداماتي را اتخاذ نمايند. منابع ديني ما، بخصوص قرآن، به معرفي حقايقي پرداخته اند كه هم از بعد علمي و يقيني در اصلاح رفتار ما تأثير اساسي دارد و از انحراف و كژروي انسان پيشگيري مي كند و هم از بُعد ايماني و اعتقادي در رفتار و اعمال ما تأثير ژرف و عميقي دارد. (همان: 47) در ذيل، به مهمترين آنها اشاره مي شود:
3-4-2-1-1- علم و يقين به حقايق و معارف: از بُعد علمي، قرآن كريم حقايقي نظير وجود خدا را با آن اوصاف و ويژگي ها، معاد و پاداش و كيفر بر طبق اعمال خوب و بد انسان و … معرفي كرده است كه هر انسان مسلماني ملزم است به اين حقايق و معارف بر اساس ادلّة عقلي متقن، علم و يقين پيدا كند؛ سپس نسبت به آنها ايمان و باور عميق داشته باشد. اين علم و يقين در اصلاح رفتار و پيشگيري او از انحراف و ارتكاب گناهان تأثير بسزائي دارد؛ زيرا يكي از عواملي كه در رفتار ما نقش تعيين كننده علم و آگاهي درست است. در واقع، اين بينش ماست كه به گرايش ها و رفتارهاي ما جهت مي دهد. نوع انتخاب هر كس در هر زمينه اي، بستگي تام به ميزان بينش و آگاهي او دارد. (ميرخليلی، 1380: 48)بههمين دليل قرآن دستور مي دهد كه تنها ازعلم و يقين پيروي كنيد: «وَ لا تَقْفُ مَا لَيْسَلَكَ بِهِ عِلْمٌ» هرگز از چيزي كه به آن علم نداري پيروي مكن. اين كتاب آسماني بر اصلاح بينش ها و نگرش ها تأكيد فراواني كرده و از انسان ها خواسته است كه گزينش هايشان مبتني بر علم و آگاهي درست باشد نه از روي تقليد، تعصب، لجاجت، ظن و گمان، ميل ها و هواهاي نفساني . قرآن كريم گرايش هاي مقلّدانه، متعصبانه و لجوجانه را به شدت مورد نكوهش قرار داده است.
3-4-2-1-2- اعتقاد به علم نامحدود الهي: يكي از مهمترين اعتقادات بازدارنده از ارتكاب گناهان و جرايم، علم و آگاهي نامحدود خداوند به همة موجودات و از جمله انسان و اعمال و رفتار اوست. از نظر قرآن، همة موجودات در محضر خداوند قرار دارند: «اِنَّ اللهَ كَانَ عَلَي كلِّ شَيءٍ شَهيداً» خداوند بر هر چيز شاهد و ناظر است. هيچ چيزي در آسمان و زمين بر خدا مخفي و پنهان نيست: «اِنَّ اللهَ لاَ يَخْفَيَ عَلَيْهِ شَيءٌ فِي الاَرضِ وَ السَمَاء» خداوند همه چيز را مي بيند و تحت اشراف علمي او مي باشد: «أَلَمْ يَعْلَمْ بِأنَّ اللهَ يَرَي» آيا او نمي داند كه خداوند همه اعمال او را مي بيند؟ خداوند حتي از مخفي ترين مخفي ها نيز آگاه است: «وَ أِنْ تَجْهَرَ بِالْقَولِ فَأنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفَي» اگر سخن آشكار بگويي (يا مخفي كني) او پنهاني ها و حتي پنهان تر از آن را نيز مي داند. انسان نيز به عنوان جزئي از عالم هستي تحت نظارت و احاطه علمي خداي متعال قرار دارد. علاوه بر اعمال و رفتار ظاهري انسان، فكر، نيات، خطورات قلبي و حديث نفسي او نيز براي خداوند علوم و مشهود است: «وَ هُوَ اللهُ فِي السَّماواتِ وَ فِي الأَرضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَ جَهْرَكُمْ وَ يَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ» اوست خداوند در آسمانها و در زمين، پنهان و آشكار شما را مي داند و از آنچه (انجام مي دهيد و) به دست مي آوريد باخبر است. نيز مي فرمايد: «وَ لَقَدْ خَلَقْنا الاِنْسانَ وَ نَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ» ما انسان را آفريديم و وسوسه هاي نفس او را مي دانيم. «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَ اللهُ بِمَا تَعْمَلونَ بَصْيرٌ» و او با شماست هر جا كه باشيد و خداوند نسبت به آنچه انجام مي دهيد بيناست.
ايمان و اعتقاد به اين آموزه ها موجب مي شود كه انسان هميشه خود را تحت احاطة علمي بي پايان و نظارت دقيق خداوند متعال بداند و نه تنها در ظاهر از كژروي ها و اعمال ناپسند خودداري كند، بلكه در باطن نيز افكار ناپسند و نيات شوم را به دل راه ندهد. از آن رو كه اعمال و رفتار انسان تبلور افكار و مقاصد اوست، طبيعي است كه با كنترل افكار و انديشه ها، رفتار انسان نيز اصلاح، و ريشة انحراف و ناهنجاري ها از بن قطع خواهد شد. (خسروشاهي،1382 :43) مشروط بر اينكه ايمان به اين مطلب واقعاً در دل او رسوخ كرده و به صورت يك باور قطعي رسيده باشد. (مكارم شيرازي، 1374 : 168)
حديثي از پيامبر اكرم (ص) مي خوانيم: «برترين مرحلة ايمان انسان اين است كه بداند هر جا كه باشد خدا با اوست» (سيوطي،بی تا :171) در روايتي ديگر آمده است: «اعْبُدِ اللهَ كَاَنَّكَ تَرَاهُ فَأِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَاِنَّهُ يَرَاك»خدا را آنچنان عبادت كن كه گويي او را مي بيني و اگر تو او را نمي بيني، او تو را به خوبي مي بيند. (مجلسي، 1403 :204)
امام موسي كاظم (ع) نيز به يكي از فرزندان خود مي فرمايد: «فرزند عزيزم، بپرهيز از اينكه خداوند تو را در حال ارتكاب معصيتي ببيند كه از آن منعت كرده است، و بپرهيز از اينكه خداي تعالي تو را در مقام طاعتي كه به آن مأمورت ساخته است نيابد» (صدوق، 1413 :408)
3-4-2-1-3- ايمان و التزام عملي به توحيد در عبادت: از نظر اسلام، مؤمن و موحّد واقعي كسي است كه علاوه بر اعتقاد راسخ به توحيد ذاتي، صفاتي و افعالي، به توحيد در عبادت و اطاعت خدا نيز ملتزم و پايبند باشد. تا انسان همه مراحل توحيد را طي نكند، مؤمن و موحّد واقعي محسوب نمي شود. (مطهري، 1377 :99) مفهوم توحيد در عبادت اين است كه انسان اولاً، تنها خود را مورد پرستش، تقديس و تنزيه قرار دهد؛ در غير اين صورت، از جرگة اهل توحيد و حوزة اسلام خارج خواهد بود. و ثانياً، بايد در تمام امور زندگي مطيع و تسليم محض در مقابل خداوند باشد. (طباطبايي، 1374 :306)
«وَ مَا أُمِرُوا لِيَعْبُدوا اِلهاً وَاحداً لا اِلهَ اِلاَ هُوَ» پيروي از شيطان و هواي نفس با روح عبوديت و بندگي منافات دارد و همچنين فرمانبري و اطاعت بدون قيد و شرط افراد ديگر جايز نيست. قرآن در مذمّت اهل كتاب مي فرمايد: «اِتَّخَذوا اَحْبَارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ اَرْبَاباً مِنْ دونُِ اللهِ»
طبيعي است وقتي انسان در مقام عمل، موحّد واقعي و مطيع اوامر و نواهي الهي باشد، از ارتكاب جرايم كه به شدت با مقام عبوديت او تنافي دارد و مورد نهي خداست، خودداري مي كند و در ميدان تلاش و مسابقه به منظور دستيابي به مقام قرب الهي، به سوي نيكي ها و اعمال پسنديده مي رود و به مرحله اي از رشد و تعالي معنوي مي رسد كه هرگز تمايل به ارتكاب گناه و جرايم در او پديد نمي آيد. (مكارم شيرازي، 1374: 170)
3-4-2-1-4- ايمان به معاد و دادگاه عدل الهي: يقين به قيامت و روز جزا نقش مهمي در پيشگيري و كاهش جرايم و مفاسد دارد؛ زيرا انسان از نظر خواست طبيعي و فطري منفعت خواه، و از ضرر و زيان خويش به شدت متنفر و گريزان است. جلب منفعت و دفع ضرر، اعم از مادي و معنوي، در تمام ادوار زندگي محور فعاليت هاي او را تشكيل مي دهد. اسنان عاقل هيچ گاه آگاهانه دست به كاري نمي زند كه صد در صد به ضرر او باشد. (صدر، بی تا : 46)
بر اين اساس، كسي كه به وجود خدا و دادگاه عدل الهي علم و ايمان دارد، مي داند كه ارتكاب جرايم، قانون شكني، تعدّي به حقوق ديگران و عدم پايبندي به اخلاق و ارزش هاي انساني به دليل عذاب ها و شكنجه هاي طاقت فرساي اخروي، «ضرر محض» است و بلكه زيان و خسران بالاتر از آن تصور نمي شود. شدت عذاب به گونه اي است كه طبق آيات صريح قرآن، گنهكار دوست مي دارد عزيزترين عزيزان خويش، يعني فرزندان، همسر، بردار، فاميل و قبيله اش كه همواره از او حمايت مي كردند، بلكه تمام كساني را كه در روي زمين هستند فدا كند تا ماية نجات او در برابر آن عذاب هولناك گردد(مطهری،

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...