پایان نامه با موضوع ، نوجوان، خودکارآمدی، مدرسه، انگیزش، تحصیلی

دانلود پایان نامه

فراگير می گردد.

2-9-4-5-5-آسان به دشوار بودن روال آموزش
کسب موفقیت در آموزش باعث ارتقاءِ انگیزش یادگیری در فراگیران می گردد . زمانی که معلم، مطالب را از آسان به مشکل ارائه می دهد، فرصت کسب موفقیت را برای یادگیرندگان ایجاد کرده و انگیزش آنان را برای یادگیری های بعدی افزایش می دهد.
2-9-4-5-6- ملموس کردن آموزش
زمانی که معلم مي خواهد مطلب تازه ای را به فراگیران آموزش دهد بايد با استفاده از موارد آشنا توضیح دهد. اين عمل باعث سرعت بخشیدن به جریان یادگیری و افزایش انگیزش یادگیرندگان می گردد.همچنين جهت کاربرد مطالب آموخته شده استفاده از موقعیت های تازه و جدید نيز مناسب مي باشد.
2-9-4-5-7- مشارکت در یادگیری توسط فراگيران
شرکت دادن فراگیران در مباحث کلاسی به طور فزاینده ای علاقمندی آنها را بالا می برد. تلاش فراگير در جريان فعاليتهاي كلاسي، اشتغال مثبتي را براي او فراهم مي كنند. اين عمل ضمن اينكه خستگي او را كم مي نمايد، زمينه افزايش انگيزش نيز ايجاد مي كند.
2-9-4-5-8- بازخورد به موقع
بازخوردها بایستی به طور مرتب در جهت افزايش تلاش به فراگیران ارائه گردد. معلم باید در فرصت های مناسب از میزان پیشرفت شاگردان ارزشیابی به عمل آورد و انعكاسي از ميزان پيشرفت فراگير را براي او فراهم آورد. باز خورد دادن ميزان پيشرفت فراگير زمينه ي ايجاد انگيزش براي او فراهم مي آورد.
2-9-4-5-9- تکالیف متناسب با سطح توانایی فراگیر
سطح تکالیف و مسائل درسی باید متناسب با سطح توانایی یادگیرنده باشد. به طوری که از عهده ي انجام آن بر آید.تکالیف كلاسي بایستی نه خیلی آسان و نه خیلی دشوار باشد. اما در حالت منطقی توصیه می شود که معلم براساس استعداد دو سطح توان فراگیران به ارائه ی تکلیف بپردازد. اگر تکلیف متناسب با سطح توانائی شاگرد باشد، موجب موفقیت او می شود. موفقیت، اشتیاق برای موفقیت بیشتر را سبب می شود. این مساله به نوبه ي خود، موفقیت را به دنبال دارد.( سالوین ، 2006 ).

2-9-4-5-10- استفاده از مشوق های درونی و بیرونی
برخی فعالیت ها به خودی خود برای فراگیر جالب هستند و اشتیاق به یادگیری را در او بوجود می آید و فرد به اختیار خود یادگیری را دنبال مي كند. البته معلمان در كلاس باید طوری عمل نمایند که شاگردان براساس علاقه و تمایل درونی به پيگيري فعالیتهای یادگیری بپردازند. ضمن اینکه تشویق ها و محرکهای بیرونی مثل جایزه ها و … در یادگیری بی تأثیر نیست. اما توجه به محرک‌های درونی به عنوان اصل سوق دهنده ی فعالیتهای یادگیری، بایستی بصورت جدی تر مد نظر معلمان قرارگیرد.
2-10- عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
یکی از عاملهای بسیار مهم در تکوین شخصیت نوجوان و جوان مدرسه می باشد. مدرسه بعد از خانواده مهمترین نقش را در فرایند اجتماعی کردن نوجوان به عهده دارد. مدرسه از طریق آموزش مهارتهای علمی و فنی و فراهم آوردن زمینه همکاری گروهی و مسئولیت پذیری نوجوان و جوان موجبات رشد همه جانبه و متعادل شخصیت آنان را فراهم می سازد. گرچه مدارس وقت خود را صرف ایجاد آمادگی در نوجوانان و جوانان به منظور کسب مدارج عالی تحصیل می کنند با وجود این بسیاری از نوجوانان بدون دریافت مدارج عالیه مستقیماً به زندگی وارد شده و چون فاقد آمادگی لازم برای ورود به آن می باشند. احساس شکست و درماندگی نموده به بهداشت و سلامت روانی آنان آسیب وارد می شود . علاوه بر آن فاکتورهای دیگری نیز وجود دارد که در موفقیت و یا عدم موفقیت دانش آموزان در مدرسه ودر نتیجه در زندگی آینده آنها تاثیر دارد که به ذکر پاره ای از آنها می پردازیم.
2-10-1- تاکید بر رشد عقلانی
در حالی که هدف تعلیم و تربیت تأکید بر رشد عقلی توأم با رشد عاطفی، سازگاری نوجوان و جوان با خود و سایر افراد خانواده اش می باشد. مدارس تنها بر جنبه عقلانی تأکید می نمایند و این باعث می شود که جوانان تک بعدی و ناموزون به بار آیند.
2-10-2- جو عاطفی مدرسه
جو عاطفی مدرسه نیز در پیشرفت تحصیلی شاگردان تأثیر دارد. تحقیقات نشان داده که دانش آموزان در جوی که فشار روانی کمتری داشته باشد. جوی که در آن راهنمایی شده و احساس امنیت کنند، بیشتر سود می برند. دانش آموزان بیشتر از آنکه به عواملی چون امکانات فیزیکی، تعداد کتابهای کتابخانه، اندازه مدرسه و هزینه سرانه توجه نمایند.
2-10-3- پیش فرضهای معلمان در مورد شاگردان
بسیاری از معلمان به هنگام تدریس فرض می کنند که دانش آموزان مطالب قبلی را یاد گرفته اند چنین فرضی در اغلب دانش آموزان صدق نمی کند. زیرا گروهی از آنها تنها به این دلیل که پیش نیاز های لازم را برای شروع و ادامه درس جدید ندارند آن را یاد نمی گیرند و در نتیجه به خیل عقب ماندگان تحصیلی می پیوندند و باورشان می شود که برای جبران عقب ماندگیهای خود قادر به هیچ کاری نیستند.
2-10-4- نگرش معلم
نگرش معلم بر عملکردوی تأثیر داردپژوهشگران در یک تحقیق یک کلاس عادی را به معلمی واگذار نمودند و به او یادآور شدند که این دانش آموزان از استعدادهای خوبی برخوردارند در پایان سال عملکرد آنها نسبت به گروه همسان بهتر شده بود.این بدین معنی است که اگر معلم نگرش مثبتی برکلاس داشته باشد با برخورد های امید بخش بهتر می تواند در تعلیم وتربیت آنها پیشروی نماید .
2-10-5- عقب ماندگی آموخته شده
وقتی نوجوان بر این باور باشد که هیچ کدام از فعالیتهای وی تغییری در موقعیت ایجاد نمی کند. یا اینکه وی به اندازه کافی با هوش نیست. و یا اینکه تکالیف تعیین شده برای او دشوار می باشد. و یا اینکه معلم او را دوست ندارند در آینده نیز برای خود انتظار شکست دارد و کسانیکه شکست را به صورت متوالی تجربه کنند. ممکن است که به این باور برسند که شکست آنان در هر فعالیتی حتمی و غیرقابل اجتناب است. چنین افرادی دچار درماندگی آموخته شده می شوند. نگرشی که احتمال دارد زمینه های شکست بیشتری را برای آنان فراهم آورده و مانع تلاش ایشان برای پیشرفت گردد. در چنین حالتی ضرب المثل شکست شکست می آورد مصداق پیدا می کند.
در مقابل هر قدر دانش آموز بیشتر در امر تحصیل موفق شود و در کلاس درس قدرت و مقبولیت بیشتری بدست آورد عزت نفس وی نیز افزایش می یابد. چنین فردی در موفقیت های جدید تلاش کرده و موفقیت های تازه ای کسب می کند که سبب افزایش عزت نفس می شود. اینجاست که ضرب المثل موفقیت موفقیت می آورد مصداق می یابد.

2-10-6- اثرات پیشرفت تحصیلی
اهمیت تأثیر پیشرفت تحصیلی در سلامت روانی دانش آموزان به حدی است که برخی از متخصصان آن را حداقل تا نیمه دوم دوره نوجوانی معیار اساسی برای تشخیص عملکرد سالم دانسته اند. به عقیده ایشان نوجوانانی که علی رغم برخورداری از هوشبهر طبیعی کارکرد رضایت بخشی در مدرسه نداشته باشند، مسائل روانی قابل ملاحظه ای نشان خواهند داد. وپیشرفت تحصیلی را به عنوان شاهدی برای سلامت روانی دانش آموزان ارزیابی نموده اند. سیف (۱۳۶۳) به نقل از بلوم می نویسد هنگامی که محیط مدرسه شواهدی حاکی از شایستگی و لیاقت برای دانش آموز در طی چند سال اول فراهم کند و در چهار پنج سال بعد نیز همین تجارب موفقیت آمیز تکرار شود، نوعی مصونیت در برابر بیماریهای روانی برای مدتی نامحدود در فرد ایجاد می شود. چنین فردی قادر خواهد بود که به راحتی بر فشارها و بحرانهای زندگی غلبه کند.باور شکست در امتحان به هر حال موجب تأثر و تألم خاطر کودکان و نوجوانان می گردد. افراد شکست خورده به افسردگی، ناراحتی، ناسازگاری و بیقراری مبتلا می گردند. یکی از علل اساسی شکست در امتحان عدم آشنایی دانش آموزان با شرایط و نحوه برگزاری امتحان است. ترس دانش آموزان از شکست در امتحان همچنین موجب ارتکاب تقلب می گردد.
2-11- علل ترک تحصیل
مطالعاتی که درباره ویژگیهای ترک تحصیل کنندگان صورت گرفته نشان می دهد که آنان نسبت به فارغ التحصیلان ، هویت و تصور از خود نامشخص تری دارند. مشکلات عاطفی نیز در ایشان بیشتر بوده و اطمینان کمتری به ارزش خود دارند. آنان همچنین احتمال بیشتری دارند که نسبت به اقتدار، از هر نوع که باشد، عناد، خشم و بیزاری بیشتری داشته باشند. به علاوه، ایشان از نوعی احساس بیهودگی که سعی در فرار از آن دارند، رنج می برند. همچنین فاقد هدفهای بلند مدت بوده، مایلند در زمان حال زندگی کرده، کمتر نقشه بریزند و در فعالیتهای هدفمند شرکت کنند.این افراد دنیا را مکانی غیر قابل پیش بینی، فریبکار، متخاصم و جنگجو می دانند. به علاوه،داشتن هدفهای بلندمدت برایشان بی معنی بوده و احتمال می دهند که نقشه هایشان به خطا رفته و محکوم به شکست می باشد. همچنین برای آنان ارتباطات انسانی شکننده، تصادفی، بی برنامه، فاقد گرمی و صمیمیت و استثمارگرانه می باشد.
2-12- راههای کاهش شکست در تحصیل
فراهم کردن کمکهای جبرانی برای دانش آموزانی است که قادر نیستند از عهده انجام امور تحصیلی خود بر آیند در چنین حالتی اولین قدم فرصت دادن به دانش آموز است تا موفقیت را هرچند در سطحی پایین تجربه کنند .این امر کمک می کند تا عزت نفس آنان افزایش یافته ونگرش مثبت تری را نسبت به مدرسه کسب نمایند. تشخیص این نکته که آیا مشکل کودک ناشی از مشکلات اساسی تر شخصیتی است یا خیر اهمیت خاصی دارد زیرا دراین قبیل موارد لازم است تا ابتدا چنین مشکلاتی بر طرف گردد . شواهدی وجود دارد که ناسازگاری در مدرسه وضعف تحصیلی خود معلول عاملهای دیگری هستند .مثلا وجود رفتارهای ضد اجتماعی که منجر به ایجاد مشکلاتی در رابطه معلم وشاگرد می شود وسرانجام به ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی می انجامد در حالی که تجربه وموفقیت اغلب تاثیر مفیدی بر رفتارهای ناسازگارداشته وموجب بهبود امورتحصیلی می گردد .به نوشته سیف (۱۳۶۱) بیان دقیق هدفهای آموزشی ،استفاده از تشویق های کلامی ،بهره گیری از آزمونها ونمرات به منظور ایجاد انگیزش ،ارائه محرکهای جالب وتازه ،ارائه مطلب از آسان به مشکل ،پرهیز از ایجاد رقابتهای نامناسب در بین دانش آموزان ،استفاده از روشهای متنوع تدریس می تواند به معلمان در ایجاد انگیزه در دانش آموز کمک موثری بنماید .

2-13-عوامل مؤثر بر رشد تحصیلی و حرفه‌ای
2-13-1- ادراک و برداشت نوجوان نسبت به حرفه‌هاى مختلف
موفقيت و کسب رضايت در يک حرفه، همچنين بستگى به نحوه مشاهده و برداشت فرد نسبت به يک حرفه دارد. براى مثال حرفه‌هاى پزشکي، مهندسى و غيره که در فرهنگ جامعه ممکن است از اعتبار و ارزش خاصى برخوردار باشد. به هر حال ارزش اجتماعى يک رشته تحصيلى يا يک حرفه، انگيزه‌اى قوى براى انتخاب نوجوان خواهد بود.
2-13-2- شرايط اقتصادى و اجتماعى
شرايط اقتصادى و اجتماعى جامعه بى شک بر ديدگاه نوجوان نسبت به مشاغل و حرفه‌اى مختلف تأثير گذار است. تصميم نوجوان به ادامه تحصيلى در رشته‌هاى طولانى مدت، کوتاه مدت و ورود به بازار کار، تقدم خدمت سربازى براى پسران بر ادامه تحصيل و التهاب مشاغلى که در آمد بيشترى را در زمان کوتاه فراهم آورد، از جمله مواردى است که در ارتباط با شرايط اقتصادى و اجتماعى جامعه شکل مى‌گيرد.

2-13-3- تأثير و نفوذ والدين
اختلاف نظر و تضاد با والدين در زمينه انتخاب رشته تحصيلى يا حرفه، اغلب راى نوجوان بسيار ناحت کننده است. نوجوانى که به والدين خود علاقه‌مند است، از اينکه نظر آنان را در انتخاب خود دخالت ندهد، احساس افسردگى مى‌کند و در صورتى که صرفاً نظر آنان را تأمين کند، اغلب احساس بى‌ارزشى و ندامت خواهد داشت . به هر حال نوع و کيفيت رابطه با والدين، نقش مهمى در تأثير و تحميل نظر آنان بر نوجوان دارد.والدين جاه‌طلب و کمال‌گرا اغلب تأثير و نفوذ خود را بر رغبت‌هاى فرزندشان در طول زندگى آنان بر جاى گذاشته‌اند. در دوره نوجواني، گروهى از نوجوانان با جاه طلبى‌هاى حرفه‌اى والدين خود و نظر تحصيلى آنان به مبارزه مى‌پردازند. هر چند در بسيارى از موارد، ديدگاه والدين اغلب بصورت گسترده و با ظرافتى خاص بر نوجوان تحميل مى‌گردد، به گونه‌اى که او ممکن است حتى از آن آگاه نباشد و حرفه انتخابى والدين به عنوان انتخاب نوجوان تلقى شود.
2-13-4- شخصيت فرد
ابعاد مختلفى از شخصيت نوجوان بر رشته تحصيلى و حرفه‌اى او اثر مى‌گذارد، مانند سطح هوشى فرد. رشته‌هاى تحصيلى و حرفه‌اى مختلف به دامنه‌ەاى متفاوت هوشى نيازمند است که بايد در انتخاب تصميم‌گيرى به آن توجه کرد.توانايى‌ها و استعداد‌هاى ويژه نوجوان، عامل مهم و ديگرى در انتخاب حرفه است، مانند استعدادهاى هنري، رياضي، فنى و … دختران با وجود آنکه امکان ورود به بسيارى از رشته تحصيلي و حرفه‌ها را دارند، لکن بايد متناسب با شرايط خود و وضعيت فرهنگى جامعه دقت‌هاى لازم را در انتخاب به عمل آورند. توانايي های اجتماعى فرد نيز در انتخاب مؤثر است.
2-14- پیشرفت تحصیلی
2-14-1- انگیزش
انگیزش پیشرفت سازه ایست مهم که از دیدگاه های نظری متعدد با روش های سنجش متفاوت مورد بررسی قرار گرفته است. در الگوهای نظری انگیزش پیشرفت، باورهای افراد عمده ترین و اصلی ترین تعیین کننده رفتار پیشرفت محسوب می شوند(ویگفیلد و اکلزا ، 1992).
این الگوها عبارتند از: نظریه اسناد(واینر ، 1979)، نظریه انتظار – ارزش(ویگفیلد و اکلزا)، نظریه هدف(ایمز ، 1992 – دوئک ولگیت، 1988، نیکولز ، 1984)، نظریه خود تعیین گری (دسی و ریان ، 1995) و نظریه خودکارآمدی(بندورا، 1997). فرض تمام این الگوها این است که انتظارات افراد برای موفقیت و ادراک آنها از توانایی انجام تکالیف مختلف نقش عمده ای در انگیزش رفتار ایفا می کنند. از میان آنها الگویی که بر نقش انتظارات و ادراک های خاص در انگیزش و رفتار انسان تأکید می کند، دیدگاه خودکارآمدی بندورا است.
به اعتقاد بندورا(1993) انتظارات کارآمدی افراد، عمده ترین تعیین گر انتخاب فعالیت، علاقه مندی به تلاش بیشتر پافشاری روی آن فعالیت است. بندورا شکل خاصی از انتظار را مطرح ساخت که خودکارآمدی نامیده شده است. خودکارآمدی به عقاید و باورهای افراد در مورد قابلیت ها و لیاقت هایشان برای اعمال کنترل به عملکرد خویش و به رویدادهای مؤثر بر زندگی اشاره دارد. به عبارتی به عنوان یک تعیین کننده مستقیم و بلاواسطه در انگیزش و رفتار انسان عمل می کند(بندورا، 1993).در نظریه خودکارآمدی بندورا عنوان می شود که افراد با باورهای قوی در مورد توانایی های خود در مقایسه با افرادی که در مورد توانایی خود تردید دارند در انجام تکلیف کوشش و پافشاری بیشتری نشان می دهند و در نهایت عملکرد آنها در تکلیف بهتر است.
2-14-2- خودکارآمدی
خودکارآمدی در فرهنگ روانشناسی و روانپزشکی به صورت باورهای شخص در مورد توانایی کنار آمدن با موقعیت های متفاوت معرفی شده است (پورافکاری ، 1373).مفهوم خودکارآمدی از نظریه شناختی – اجتماعی بندورا مشتق شده است که به باورها با قضاوت های فرد نسبت به توانایی های خود در انجام وظایف و مسئولیت ها اشاره دارد، نظریه شناختی اجتماعی مبتنی بر الگوی علی سه جانبه رفتار، محیط و فرد است. این الگو به ارتباط متابل بین رفتار، اثرات محیطی و عوامل فرد(شناختی، عاطفی و بیولوژیک) که به ادراک فرد برای توصیف کارکردهای شناختی اشاره دارد، تأکید می کند. بر اساس این نظریه، فرد در یک نظام علیّت سه جانبه بر انگیزش و رفتار خود اثر می گذارد. بندورا(1977) اثرات یک بعدی محیط بر رفتار را که یکی از مفروضه های مهم روانشناسان رفتارگرا بوده، رد می کند. انسانها دارای نوعی نظام خود کنترلی و نیوری خود تنظیمی هستند وو توسط آن نظام بر افکار، احساسات و رفتارهای خود کنترل دارند و نقش تعیین کننده ای در سرنوشت خود ایفا می کنند(عبدالهی ، 1385).یکی از جنبه های مهم کنترل فردی خودکارآمدی است توسط بندورا(1977) مطرح شده است. افراد دارای این ویژگی معتقدند که انجام کارهای مورد نظرشان همراه با موفقیت است (سارافینو ، 2002). افرادی که خودکارآمدی کمی دارند احساس می کنند که در اعمال کنترل بر رویدادهای زندگی درمانده و ناتوان اند، آنها معتقدند هر تلاشی که می کنند که در اعمال کنترل بر رویدادهای زندگی درمانده و ناتوان اند، آنها معتقدند هر تلاشی که می کنند بیهوده است. هنگامی که آنان با مانعی روبرو می شوند اگر تلاش اولیه شان در رویارویی با مشکلات بی نتیجه بوده باشد، سریعاً قطع امید می کنند. افرادی که خودکارآمدی پایینی دارند، حتی تلاش نمی کنند که بر مشکلات غلبه کنند، زیرا متقاعد شده اند هر کاری انجام دهند بیهوده است و تغییر در اوضاع ایجاد نمی کنند. خودکارآمدی پایین می تواند انگیزش را نابود کند، آرزوها را کمرنگ نماید و در توانایی شخصی تداخل ایجاد کرده و نهایتاً تأثیر نامطلوبی بر سلامت بگذارد. اما کسانی که خودکارآمدی بالایی دارند بر این باورند که می توانند بخ طور مؤثر با رویدادها و شرایط برخورد کنند. از آنجائیکه چنین افرادی در مواجهه با مشکلات انتظار موفقیت دارند بر روی تکلیف استقامت نموده و اغلب در سطح بالایی عمل می کنند. این افراد در مقایسه با افراد دارای خودکارآمدی پایین از تردید کمتری نسبت به توانایی خود برخوردارند و اطمینان بیشتری به خود دارند. چنینی افرادی مشکلات را چالش می بینند نه تهدید و فعالانه موقعیت های جدید را جستجو می کنند، زیرا خودکارآمدی بالا ترس از شکست را کاهش می دهد، سطح آرزو را بالا می برد و توانایی مسئله گشایی و تفکر تخیلی را بهبود می بخشد.

2-14-2-1- تعریف خودکارآمدی
یکی از بهترین شیوه ها برای بدست آوردن یک تعریف دقیق و منسجم از خودکارآمدی آن است که بگوییم این مفهوم

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...