پايان نامه رایگان روانشناسی آموزش مفاهيم ديني به کودکان (13-6) سال با تاکيد بر نماز ، دعا و قرآن

8-1 از سيره بزرگان

در ذكر حالات بزرگان نيز اين روش بيان شده ايت(روش غير مستقيم) . كه آيت … مصباح يزدي دربارة روش عارف بزرگ آيت … العظمي محمد تقي بهجت در اين مورد مي‌فرمايند كه كمتر اتفاق مي افتد كه حضرت آيت … بهجت بطور مستقيم به كسي مطلبي فرموده باشند. اغلب در ضمن تمثيل يا قضية و داستاني كه از كسي نقل مي‌نمايند مطلب مورد نظر خود را مي‌رسانند. از آن نمونه است توصيه هاي ايشان در اول انقلاب و بعدها به بزرگان براي جلوگيري از پديد آمدن لغزشها. ايشان در ضمن داستان يا حديث ، مقصود و اشتباه اطرافيان را گوشزد مي‌كردند و روش ايشان در برخورد با ديگران براي تربيتشان اين چنين بوده است كه مستقيماً نگويند اين كار را بكن يا نكن، يا فلان كارتان بد بوده است.[1]

 

2) استفاده از روش هاي فعال

در اين روش مشاركت كودكان مد نظر است. مزين اين روش تاثير عمق آن است، فعاليت گروهي بچه ها واگذاري مسئوليت به ايشان، وضع قوانين بوسيله آنها و نظارت خودشات و قضاوت در مورد افراد خاطي از موارد مهم و موثر است.[2]

ويژگيهاي روش فعال در تربيت ديني

1)قدرت انتخاب به مخاطب مي‌دهد تا آنها با موضوع يادگيري و آموزش مورد نظر درگير شوند.

2) فرصت كشف و يادگيري شخصي بجاي تحميلي و انتقال يك سويه به فرد داده مي‌شود.

3)«چگونه» يادگيري مفاهيم ديني بيش از چه چيز يادگرفتن يا چه اندازه آموختن مهم است.

4)تعامل و ارتباط دو جانبه بجاي علم و ارتباط يك سويه انجام مي‌گيرد.

5)در روش فعال درك مفاهيم و انجام تكاليف ديني بصورت خود برانگيخته واز طريق انضباط دروني انجام مي‌گيرد.

6)آموزه هاي ديني بر اساس مراحل تحول شناختي قابليت ها و ظرفيت هاي ذهني ارائه مي‌شود.

7)آماده سازي عاطفي ترغيب و تشويق اوليه براي پذيرش مفاهيم ديني قبل از هرگونه آموزش ديني يك اصل علمي‌در روشهاي فعال محسوب مي‌شود.

8)درك متقابل، احترام متقابل و ارتباط دوسويه از جانب والدين و مربي براي فرزندان نوجوان محور در فرآيند تربيت ديني مورد توجه قرار مي‌گيرد.[3]

 

 

3) روش تربيت تلقيني

تلقين مثبت به خود و ديگران از روشهاي مورد استفاده در تربيت است كه در درمان بيماريها نيز استفاده مي‌شود. تكرار 31 بار آية شريفة«فباي الاء ربكما تكذبان» درسورة الحمن و 10 بار آيه« ويل يومئذ المكذبين» در سوره مرسلات و … شان از اهميت بكارگيري روش تلقيني دارد. حضرت علي عليه السلام نيز اين روش را مورد توجه قرار داده و مي‌فرمايند: اگر بردبار نيستي خود را همانند بردباران نما زيرا بسيار اندكند كسانيكه خود را به گروهي همانند مي‌كنند و يكي از آنان نمي‌شوند.

حضرت امام خميني قدس سره نيز مي‌فرمايند: يكي از چيزهايي كه براي انسان مفيداست تلقين است… يك مطلبي كه بايد نفس انسان تاثير بكند با تلقينات و تكرارها بيشتر در نفس بصورت منفي و تحميل نباشد بلكه بصورت مثبت و اگاهانه و آزادانه انجام پذيرد بسيار مطلوب و موثر خواهد بود.[4]

 

دو نكته مهم

1)در هر امري خطراتي است كه بايد با آنها آشنا بود و از خطرات بزرگ تعليمات ديني و پروشهاي مذهبي آن است كه در كودكي فرزند را چيزي بياموزيم و يا تربيتي كنيم كه چون فرزند بزرگ شود آن را منافي حقيقت و صلاح ببيند و يكباره تمام اثرات ديني خود را واپس زند راه مناسب آنست كه موافق فطرت ذات او كار پرورش و سپس تعليم وي صورت يابد. مطالب مذهبي با همان وضعي كه براي بزرگتران طرح مي‌شود بايد براي كودكان مطرح شوند تنها با الفاظي ساده تر و روشن تر.[5]

2) براي اينكه كودكان بهتر با ما ارتباط برقرار كنند، بايد توجه كنيم كه اين ارتباط به نظر ساده مي آيد؛ ما آنرا با نصيحت كردن وپند دادن اشتباه مي‌گيريم. براي اينكه بتوانيم با كودكان و نوجوانان صحبت كنيم و آنها به حرف ما گوش دهند اول بايد ما به حرفهاي آنها خوب گوش دهيم تا اين هنر را عملاً به آنها بياموزيم. گوش دادن يك مهارت است كه با تئوري پردازي صورت نمي‌گيرد و انسان بايد عملاً بياموزد و وقتي كودكان ببينند ما به حرف و صحبت آنها بخوبي و با توجه و دقت گوش مي‌دهيم آنها نيز از ما تقليد مي‌كنند.[6]

 

 

 

 

 

 

 

بخش ششم : مفاهيم ديني و شيوه آموزش آنها

 

درك كودكان و نوجوانان از برخي مفاهيم ديني

1ـ مفهوم دعا و رازو نياز با خدا

بر اساس تحقيقات از نظر كيفيت دعاهاي كودكان به سه نوع تقسيم مي‌شود:

  • دعاهاي خام ، مادي گرايانه و بسيار خود محورانه.
  • دعاهايي با خامي ماديگري و خود محوري كمتر.
  • دعاهايي كه از زنگارهاي پيش آن تا حد بسياري زدوده شده و صورتي روحاني و نوع دوستانه يافته است.

به لحاظ محتوا نيز به چند گروه از دعاها نزد كودكان پي مي‌بريم:

  • دعاهاي نوع دوستانه كه شامل خانواده ، خويشان ،دوستان و ديگران مي‌شود ، حتي شامل حيوانات خانگي كودك مي‌شد.
  • دعاهاي شخصي كه جهت سپاسگزاري و تشكر از خدا ،‌اقرار به خطاها و مشمول عفو گرديدن ،‌رفتار پسنديده تر ،‌بخششهاي مادي و خواسته هاي مربوط به مدرسه و كارهاي شخصي صورت مي‌پذيرد.
  • دعاهايي كه در قالب يك سري محفوظات تكرار مي‌شوند و شامل دعاها و عبادات وارد شده دردين و نيز نيايشهايي كه در مدرسه خوانده مي‌شود باشد.[7]

 

2ـ مفهوم كتاب الهي

بطور كلي همه كودكان در سنين مختلف آنرا به عنوان كتابي مقدس يا مخصوص و متفاوت از ديگر كتب به ديدة احترام مي‌نگرند . و در سنين مختلف تفاوتهايي نيز دارد در ابتدا كودك متوجه ظاهر فيزيكي آن است . ظاهر ،رنگ ، نوع چاپ و استفادة زياد از آن . از حدود 9 سالگي به بعد بيشتر متوجه محتوا مي‌شود و اهميتش را بخاطر آموزندگي آن مي‌داند ؛ و همين طور با بيشتر شدن سن او شناختش كاملتر شده و از حدود 15 سالگي بر اهميت معنوي و معاني روحاني آن تكيه مي‌كند.[8]

 

شيوة آموزش مفاهيم ديني

1-1- آموزش مفهوم دين

در سالهاي اول دبستان از پرداختن به معنا و مفهوم واژة دين بايد اجتناب كرد زيرا در اين دوره كودكان علاقه اي به طرح اين مباحث ندارند و فقط بايد تعريف ساده اي از آن بيان كرد مثل اينكه دين مجموعه اي است از كارهايي كه خدا به ما گفته انجام بدهيم يا ندهيم مثل پرستيدن خدا ،‌راستگويي و احترام به والدين و معلم ، نماز خواندن و … اما در سالهاي بالاتر با رشد فكري دانش‌آموزان و افزايش تجارب آنان مطلب بيشتري را مي‌توان مطرح نمودمثل تبيين مفهوم دين ،‌نياز ما به آن فايده اش و … البته نبايد كلي گويي كرد و با ذكر مصاديق بايد پيش رفت.[9]

2-1- آموزش مفهوم قرآن

قدم اول براي آشنايي با قرآن قدرت بر قرائت آن است كه آن را با روشهاي ساده تعليم نمود. رسم الخط حروف و كلمات قران شبيه فارسي است و با تكيه بر اين مسأله روشهاي گوناگوني در آموزش قران بكار گرفته مي‌شود بهترين زمان براي آموزش روخواني قرآن سال دوم دبستان است كه از سوي دانش‌آموز با شيوه نگارش و قرائت حروف و كلمات فارسي آشنا شده و از سويي هنوز نكات آموزشي آنرا از خاطر نبرده است در اين سال مي‌توان با تكيه بر آموخته هاي كودك و نقاط مشترك موجود با زبان عربي آموزش قرآن را بطور ساده آغاز كرد. آموزش روخواني قرآن در سال اول مشكل است چون كودك هنوز آشنايي با الفبا ندارد و در بعد از سال دوم نيز اتلاف وقت و دير است و بهترين زمان سال دوم مي‌باشد.

 

معرفي قرآن

در معرفي قرآن چند اصل بايد مورد نظر باشد :‌

  • كودكان قران را كتابي مقدس و محترم بشناسند براي اين منظور بايد الگوهاي رفتاري احترام به قرآن را به آنان تعليم داد مثل توحيد به نظيف بودن و با وضو بودن در كلاس قرآن دراز نكردن پا مقابل قران و …
  • درس قرآن مشكل و خسته كننده تلقي نشود يعني با روشهاي ساده آموزش صورت گيرد .
  • معلومات قرآني را بايد به تدريج به كودكان ياد داد مثل تقسيم كردن قرآن به سوره ، آيه و … و همچنين بيان احاديث در باب عظمت قرآن و ثواب زياد قرائت آن و قدر و منزلت حافظان آن تا دانش‌آموزان بيشتر ترغيب شوند.
  • قران كتاب زندگي شناخته شود نه فقط كتاب مقدس براي تلاوت ،‌بايد داستانهاي آموزنده بيان شود و ربط آن به زندگي امروز تا آنها بدانند قران نسخة زندگي بشر است .
  • گزينش داستانهايي براي معرفي قرآن كه با روحيات كودكانة آنها و محدودة دركشان مطابق باشد نه داستانهايي كه از عذاب است و نگرش آنها را نسبت به خدا خدشه دار مي‌سازد.[10]

 

شيوة آموزش دعا

در اين زمينه چند نكته حائز اهميت است :اول اينكه دعاهاي متناسب با سن و محدوديت درك آنها بايد آموخت تا لذت بيشتري ببرند . دوم اينكه دعاهاي كوتاه و دسته جمعي مثل سرود و مناجات صبحگاهي در روح كودكان مؤثر است .ديگر اينكه يك نفر دعا را بخواند بقيه آمين گويند و خواندن همراه منظم آداب و توجه و احترام باشد  بهتر است دعاها هر چند گاه يكبار عرض شود تا تازه‌گي و تأثير داشته باشد . استفاده از افراد با صداي زيبا ،‌تبديل دعا به شعارهاي كوچك ، خواستن از بچه ها كه طبق موضوع درسي دعاهايي تهيه كنند،‌دعاهاي سادة قرآني و مأثور از ائمه ابتدا مورد استفاده قرار گيرد.[11]

ازموارد مهم اين است كه بايد عوامل عدم استجابت دعا را براي كودكان بيان كرد تا شبهه نشود برايشان كه چرا خدا دعايشان را استجابت نمي‌كند بايد بدانند عواملي چون عدم تلاش خود انسان براي تحقق خواسته ،‌غيره معقولانه بودن خواسته ،‌به زيان بودن يا نبودن آن ممكن است باعث عدم يا تأخير اجابت دعا شود.

 

زمينه هاي موجود در كودكان در مسائل ديني نماز

دين اقناع كننده روح وفطرت سليم كودك است و فطرت او با مسائل اصيل مذهبي آشناست. او همانگونه كه وجود خدا و فرمان الهي به پاك و درستكار بودن هر انساني را مي‌پذيرد اعمال و احكام عبادي دين و رفتارهاي آن را قبول مي‌كند و از انجام آنها ارضاء مي‌شود.

كودك اگرنماز بخواند گمان دارد كه وظيفه اي بجا آورده است او دوست دارد با خدا صحبت كند و با او ارتباط برقرار كند و علاقه مند به ديدن عبادت ديگران و پدر و مادر است . البته نبايد غافل باشيم كه او در عين لذت به دنبال نقشه است و دوست داردنتيجه عبادتش را در همان ساعت ببيند. حداقل آن ، اين است كه پدر و مادرش او را تشويق كنند و اين تشويق صورتي مادي و جايزه گونه بيابد و از اين طريق عمل او مورد تقدير قرار گيرد.

زمينه هاي مذهبي در كودكان موجود است خصوصاً اگر در خانوادة مذهبي به دنيا آمده باشند تقليد حركات عبادي و نماز و افكار توسط كودكان بيانگر اين مطلب است و اين برعهدة آموزشها است كه كودك را گام به گام جلو ببرند.[12]

 

شيوة آموزش نماز

از سنين نخست دبستان بايد كودكان را به تدريج با نماز آشنا كرد و آنها را به گزاردن نماز تشويق و ترغيب كرد .كودكان از ابتدا رفتار بزرگان را تقليد مي‌كنند و اگر مورد تأييد و تشويق والدين قرار گيرند تمايل بيشتري پيدا مي‌كنند اما بر پاية احاديث كه در جاي خود بيان شده است آموزش دقيق نماز را بايد در پايان 9 سالگي پياده كرد و كودكان را بخاطر انجام ندادن نماز مورد مؤاخذه قرار داد البته بايد قبل از تعليم نماز مفهوم خداوندي تبيين شده باشد . جداي از فراگيري نماز بايد كودك علت خواندن نماز را بداند تا در نظرش بي معني جلوه نكند براي اين كار بايد از آموزشهاي ساده استفاده كند. مناسب است ابتدا دربارة مفهوم تشكر و سپاسگزاري و كاربرد اين كلمه ازآنها سؤال شود كه از چه كسي بايد تشكر كرد سپس معلم به نعمات الهي بويژه ان دسته كه موجب حيرت و شگفتي كودكان مي‌شود اشاره مي‌كند و مشكلات ناشي از عدم آنها را بيان كند پس از آن بيان شود كه وظيفه ماست كه در مقابل كوچكترين محبت ديگران تشكر كنيم و چگونه بايد سپاس اين همه نعمات خداوند را بجا آوريم؟ پس از گفتگو دربارة طرق گوناگون اين وظيفه ، ازجمله استفادة صحيح از اين نعمات و اشاره به مسايل اخلاقي آن نتيجه مي‌گيرد كه بهترين راه شكر گذاري آنها نماز خواندن است و به اين حقيقت اشاره مي‌كند كه ما بوسيله نماز خواندن مي‌توانيم با خداي مهربان سخن بگويئم و براي موفقيت از اوكمك بگيريم و خواسته هاي خود را نيز از او بخواهيم بايد با استفاده از احاديث و آيات ساده از داستانها و تمثيلها نيز براي جا انداختن مطلب بايد استفاده كرد و در سنين پايين تر به آموزش حداقل واجبات اذكار نماز و حفظ آنها اكتفا مي‌شود و نفصيل و معنايس به سالهاي اخر دبستان موكول مي‌شود در مورد احكام نيز برخي احكام ساده را با مثال براي آنها توضيح مي‌دهيم مثلاً ثابت ايستادن و نخوردن و نخنديدن در نماز كه مقايسه مي‌شود در صحبت با معلم ، مدير ، وزير و بالاتر ،خداوند بزرگ كه هنگام صحبت با او بايد با احترام و توجه و آرامش بود.

در سنين بالاتر مسأله مهم اثري است كه نماز بايددر رفتار كودكان بگذارد و بايد بدانند اگر نماز مي‌خوانند بايد سعي كنند داراي اخلاق معتبري باشند و راستگويي و نظافت و ادب و احترام و خير خواهي آنان زيباتر گردد.

در اين مرحله مي‌توان آنان را علاوه بر نمازهاي يوميه ،نمازهاي ديگري چون نماز جماعت ، نماز جمعه ، نماز عيد و آيات آشنا كرد و آشنا كردن او با مسجد نيز مهم است . براي بهتر فراگرفتن حمد و سوره و اذكار نماز بهتر ست به هر جلسه قسمتي از آن را به آموزش و تمرين نماز اختصاص مي‌دهد و عبارات آنها را بلند بخواند و پس از مرحله از كودكان بخواهد كه آن را تكرار كنند . استفاده از تصاوير و عكسهايي كه حالات مختلف شخص نماز گذار را نشان مي‌دهد و نيز تهيه فيلم هاي آموزشي يا نمايشنامه در اين رابطه بسيار مناسب است.

محيط بايد صميمي و روحاني در عين حال اموزنده و قبل از آن خواسته شود آنها با لباس تميز و پاك به كلاس بيايند و پيش از نماز معلم خود مشغول وضو گرفتن مي‌شود از كودكان مي‌خواهد كارهاي وي را عيناً تكرار كنند سپس در مكان تميزي در نمازخانة مدرسه يا مسجد نزديكي در صفوف منظم قرار گيرند معلم اذكار را بلند و شمرده خوانده كودكان تكرار كنند . در سالهاي پايان دبستان نيز اين امكان هست كه برخي مقدمات نماز مثل اذان و اقامه و نيز بيان مطالب تاريخي مثل تاريخچه قبله و تغيير آن بپردازند كه براي كودكان جذاب و شيرين باشد.[13]

پرداختن به آموزش برخي ديگر از مفاهيم ديني شيوه‌هاي خاص خود را دارند ، البته بايد از نظمي‌خاص برخوردار باشند . آموزش اصول دين و دلايل ساده اي براي آنها پرداختن به خداشناسي ، معاد و وقوع و ضرورت آن ، نبوت و نياز انسان به آن ، راههاي شناسايي پيامبران ،امامت و عدل از ديگر مسائل است و مهم علاقه مند كردن كودك به خداي پيامبران و امامان است.

همچنين آموزش مسائل اخلاقي به روش الگويي و غير مستقيم ولي فعال باشد. آموزشهايي دربارة مسجد ،وضو ،زيارات ،‌حج ، اعياد ديني ،‌روزه ، امر به معروف و نهي از منكر ،‌خمس و كمك هاي مالي نيز بسيار مهم است كه مجال بحث در اينجا نمي‌باشد.

 

[1] فرياد گر توحيد، موسسه انتشاراتي انصاري، قم 1379، ص 56

[2] ناثر باهنر، در جاهاي مختلف

[3] عبدالعظيم كريمي. صص 96-97

[4] عبدالكريم مرگهي،روشهاي تربين ديني، ؟ فرهنگي ياس، 1380، پ 8، ص 42

[5] ر.ك؟ رجبعلي مطلومي، گاهي در مسير تربيت اسلامي، شر آفاق، 1358، ص 210

[6] ز.ك، شكوه نوابي نژاد، سه گفتار درباره راهنمايي  تربيت فرزندان ، انتشارات انجمن اوليا مربيان ،پاييز 72 صص 55،54

[7] ناصر باهنر ، صص109-108

[8] – همان ، در جاهاي مختلف

[9] – همان ، صص 175-173

[10] – ناصر باهنر ،‌صص 246-242

[11] – همان ، صص 246-242

[12] – ر .ك، ناصر باهنر ، صص 260-258

[13] – ر. ك. همان ، صص 265-262

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

پايان نامه آموزش مفاهيم ديني به کودکان (13-6) سال با تاکيد بر نماز ، دعا و قرآن 50صفحه

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

Untitled

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید. برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت اول لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  176 پایان نامه

قسمت دوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  163 پایان نامه

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت چهارم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  214 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...

Add a Comment