منبع پایان نامه ارشد درباره انگیزه پیشرفت، شهر ایلام، دانش آموز

برخی دیگر اینگونه نیستند. همین امر، روانشناسان را بر آن داشت که در زمینه انگیزه پیشرفت3 و عوامل موثر بر آن شروع به تحقیق کنند و عوامل انگیزشی4 موثر در فراوانی رفتار در انسان در جهت نیل به پیشرفت را مورد پژوهش قرار دهند (بیکر و تارمیزی5، 2010). بر اساس مطالعات گوناگون یکی از عواملی که میتواند به عنوان زمینهای مرتبط با انگیزه پیشرفت در نظر گرفته شود میزان هوش است. به این صورت، زمانی که فرد توان هوشی خود را در حد انجام یک تکلیف میبیند عاملی میشود که بر میزان انگیزش او اثرگذار میشود هرچند که در این بین عواملی میتوانند این میزان اثرگذاری را کاهش یا افزایش دهند. گیج و برلاینر6 (1992) انگیزه پیشرفت را به صورت میل یا علاقه به موفقیت کلی یا موفقیت در یک فعالیت خاص تعریف کردهاند. بعضی افراد دارای انگیزه سطح بالایی هستند و در رقابت با دیگران برای کسب موفقیت به سختی تلاش میکنند. در مقابل، برخی دیگر انگیزه چندانی برای پیشرفت و موفقیت ندارند و از ترس شکست، آماده خطر کردن برای کسب موفقیت نیستند. به هرحال، این نیاز افراد را برای رسیدن به موفقیت در رقابت با معیار برتری، با انگیزه می‌کند (بابلج و سیمیک7، 2011). انگیزه پیشرفت سبب میشود که فرد همواره نوع و میزان رفتار و تلاش خود را کنترل کند تا به اهداف خود دست یابد. البته رابطه انگیزه پیشرفت با خودکنترلی8 رابطه ای دوسویه است به گونه ای که اگر فرد خودکنترلی پایینی داشته باشد نمي‌تواند رفتار9، هیجان10 و فکر11 خود را برای دست یابی به اهدافش کنترل کند، بنابراین ناکامی12 حاصل از این امر سبب مي‌شود انگیزه کمتری برای پیشرفت داشته باشد (الفیج و مورب13، 2008).
در همین رابطه، اسلاوین14 (2006، ترجمه سیدمحمدی، 1385) انگیزه پیشرفت را به عنوان میل یا اشتیاق برای کسب موفقیت و شرکت در فعالیتهایی که موفقیت در آنها به کوشش و توانایی شخصی وابسته است، تعریف کرده است. وی معتقد است افراد دارای انگیزش پیشرفت سطح بالا برای حل مشکلات و رسیدن به موفقیت بسیار کوشا و جدی هستند، در صورت شکست، دست از تلاش بر نمیدارند و تا رسیدن به موفقیت به کوشش خود ادامه میدهند. در رابطه با این که انگیزه پیشرفت بالا به موفقیت میانجامد یا این که موفقیت موجب بالا رفتن سطح انگیزه پیشرفت میشود، پژوهشها نتایج قاطعی را به دست ندادهاند. آن چه که مشخص شده این است که انگیزه پیشرفت در ابتدا تحت تأثیر تجربههای فرد در خانواده است. یعنی هر چه تجربه‌‌های موفقیت‌آمیز فرد در خانواده بیشتر باشد، انگیزش وی بالاتر است. پس از آن که فرد وارد مدرسه شد و تجارب بیشتری کسب نمود، در این شرایط موفقیت و انگیزش پیشرفت روی یکدیگر اثر میگذارند. به عبارت دیگر، افزایش موفقیت باعث افزایش انگیزش پیشرفت میشود که در مقابل، انگیزش پیشرفت بالا نیز باعث موفقیت بیشتر می‌شود (بابلج و سیمیک، 2011).
متغیر دیگر پژوهش حاضر که میتواند تحت تاثیر میزان هوش و تیزهوشی یا عادی بودن فرد قرار گیرد میزان خلاقیت15 است. از اهداف عمدهی تعلیم و تربیت، شکوفا کردن استعدادهای مختلف انسان میباشد که از مهمترین آنها میتوان به استعداد ارائه راهحلهای بدیع و نو برای مسائل متنوع اشاره کرد. بنابراین ایجاد زمینه برای حل مسئله و در نظر گرفتن راه حلهای جدید برای آن نیز میتواند از جمله اهداف تعلیم و تربیت قرار گیرد. امروزه جامعه ما بیش از هر زمان دیگر به افراد خلاق نیاز دارد، میزان پیشرفت یک جامعه در گرو چگونگی تربیت و پرورش نسل جوان است. لذا با در نظر داشتن این مهم میتوان، مسئله خلاقیت را از مهمترین مسائل در قلمرو روانشناسی آموزشگاهی دانست (نظری، 1390). خلاقيت بعنوان ويژگي شگرف انساني نه تنها در دوران كودكي و جواني، بلكه در تمامي طول عمر قابل ظهور است. در واقع توانايي شخص براي خلاق و نوآور بودن ممكن است در مراحلي بصورت كمون باقي بماند اما ميتوان آنرا دوباره احياء كرد. خلاقیت واژهای است که اکثر محققان به تعریف و ترسیم افراد خلاق مي‌پردازند. که آن میتواند به عنوان آفرینندگی حل مسئله تعریف شود (استادی، 1384). از آنجایی که پیشرفت تحصیلی و ظهور استعداد و خلاقیت دانشآموزان بدون وجود فاکتور میزانی از هوش در آنان میسر نیست لذا موضوعی که بیش از همه در ارتباط با خلاقیت اهمیت دارد، بحث رابطهی آن با هوش دانش آموزان است. اما هنوز نتایج حاصل از این بررسیها به قطعیت نرسیده است.
لذا بر اساس مطالب ذکر شده در بالا مساله اساسی پژوهش حاضر اینست که آیا بین عملکرد تحصیلی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت معنی داری وجود دارد یا خیر؟
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش
دانشآموزان و همچنین افراد تحصیل کردهی یک جامعه نیروی اصلی و پویا جهت پیشرفت آن جامعه است که با توجه به پیامدهای پیشرفت هر کدام چه جامعه و چه افراد جامعه، نتایج آن بسیار گرانبها و بهم مرتبط است. در این زمینه نقش عملکرد تحصیلی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت نیز به خوبی واضح است چرا که دانش آموزان با عملکرد تحصیلی بهتر، انگیزه پیشرفت بالاتر و خلاقیت بهتر نتیجه اش پویایی و پیشرفت جامعه است که این مهم جهت یافتن علل و عوامل زمینهای مداخلهکننده در این متغیرها برای هر جامعه و پژوهشگری ارزشمند خواهد بود. لذا گفتگو درباره علل رفتاری دانشآموزان، روشنگر برخي از ديدگاههای مختلف درمورد انگيزش است. به طوری كه برخي از معلمان رفتار دانشآموزان را از ديدگاه رفتاری و محيطي بررسي ميكنند و برخي بر نقش علل دروني يا به اتخاذ بينابيني تأكيد ميورزند. اين مطلب نشان ميدهد الگوهای انگيزشي متفاوتي وجود دارند كه لازم است معلمان درباره الگوها يا نظريه‌هاي انگيزشي، چرا و چگونگي انگيزش تحصيلي دانش آموزان بينديشند تا رفتار خود در مدرسه را هدايت كنند. رفتار دانشآموزان نيز نشان ميدهد كه انگيزش خصيصه مهمي است كه همه فعاليتهای آنان را تحت تأثير قرار ميدهد. دانشآموزان برانگيخته شده به فعاليت‌ها علاقمندند، اعتماد به نفس دارند، در انجام تكاليف استمرار نشان ميدهند و خوب عمل ميكنند. اما وقتي دانشآموزان عملكرد ضعيفي داشته باشند، ممكن است كه معلمان بگويند آنها برای يادگيری برانگيخته نبودهاند، اما اگر بيشتر تلاش كنند بهتر خواهند شد. با اين فرض كه انگيزش تحصيلي هدفي ارزشمند است و بر تمام ابعاد تحصيلي تأثير ميگذارد، لازم است ملعمان و دست اندركاران آموزش و پرورش آن را از اصلي ترين اهداف خود قرار دهند (پنتریچ و شانک16، 2002). در تمام ابعاد اجتماعی، این انگيزشها هستند که هدف همه فعاليتها را تعيين ميكنند و نيروي محركي كه تداوم همه فعاليت هاست را تأمين ميكند. در واقع ميتوان گفت انگيزه يكي از مهمترين عواملي است كه پيشرفت فرد را تأمين ميكند. از آنجایی که سازمانها همواره به دنبال افزایش خودکارآمدی کارکنان و افزایش بهرهوری هستند، انگیزه پیشرفت کارکنان میتواند مهمترین عامل رشد کل سیستم سازمانی باشد. دانستن آنچه موجب افزایش انگیزه پیشرفت میشود میتواند به مدیران کمک کند تا حتی بدون افزایش حقوق و مزایا نیز راندمان کار خود را افزایش دهند (برونستین17، 2010). مدیریت انگیزه پیشرفت، برای دولتمردان نیز اهمیت زیادی دارد زیرا نیروی محرکه رشد اقتصادی انگیزههای مردم است، در این مسیر مردم برای رسیدن به اهداف خود، موجب سازندگی در کشور نیز مي‌شوند. در حالی که اگر دولتمردان نتوانند بین انگیزه پیشرفت افراد و رشد جامعه همسویی ایجاد کنند، همین انگیزه پیشرفت در مسیرهای نادرست، حرکت کرده و موجب شکلگیری گروههای تبهکار میشود. بنابراین شناخت جنبههای مختلف انگیزه پیشرفت میتواند مسیر یک جامعه را سازماندهی کند و پژوهش در این زمینه راه گشای توسعه همه جانبه جامعه است و در عین حال عدم توجه به عوامل موثر بر انگیزه پیشرفت نتایج ناگواری را به بار میآورد (جاب و برانستیتر18، 2009).
همچنین از بعد دیگر مساله در زمینه اهمیت پژوهش حاضر میتوان بیان داست که با توجه به تغییرات سریع اجتماعی، انفجار اطلاعات، افزایش جمعیت و …، افراد میبایست برای رویارویی با مسائل و مشکلات روزافزون، آمادگی ارائهی راهکارهای جدید را داشته باشند چرا که دنیای امروز نیازمند رویکردهای جدید است (خسروانی و گیلانی، 1386). امروزه همه اندیشمندان و محققان معتقدند که اساس قدرت انسان ناشی از خلاقیت اوست. پس میتوان گفت: تاریخ تمدن، ثبت توانایی‌هاي خلاق بشر است. امروزه همه جوامع بشری به خلاقیت نیاز مبرم دارند و مي‌توان اذعان نمود که خلاقیت رمز اصلی و اساس پیشرفت ومانع وابستگی یک جامعه پویا است و اساس آسایش و رفاه بیشتر انسان در زندگی فردی و اجتماعی حال و آینده است (حسینی، 1378). لذا بر اساس پیامدها و اثرات این مساله میتوان پرداختن به موضوع پژوهش حاضر را از دو جنبه حایز اهمیت دانست:
• از بعد نظری، پرداختن به این مبحث و روشن نمودن نقش هوش در عملکرد تحصیلی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت میتواند تصویری مناسب از نقش هوش بر متغیرهای پژوهش حاضر بدست دهد. در واقع، موضوع پژوهش حاضر میتواند به عنوان ابزاری سودمند برای پژوهشهای آتی مورد استفاده قرار گیرد.
• از بعد کاربردی، یافتههای این پژوهش میتواند به خط مشیگذاران و فعالان حوره آموزش و تعلیم و تربیت کمک نماید تا به نقش هوش و عوامل اثرگذار در آن به عنوان عوامل مهمي‌در تفاوت افراد در متغیرهای پژوهش حاضر، نظری ویژه داشته و آموزش صحیح آنها را مدنظر قرار دهند.
1-4- اهداف پژوهش
1-4-1- هدف کلی
هدف کلی پژوهش حاضر مقایسه عملکرد تحصیلی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت در دانشآموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام میباشد.
1-4-2- اهداف جزیی
اهداف جزیی این پژوهش مشخص نمودن موارد زیر است:
1. مقایسه انگیزه پیشرفت دانشآموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام
2. مقایسه خلاقیت دانشآموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام
3. مقایسه عملکرد تحصیلی دانشآموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام
1-5- فرضیه‌هاي پژوهش
1- بین انگیزه پیشرفت دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت معنی داری وجود دارد
2- بین خلاقیت دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت معنی داری وجود دارد.
3- بین مولفه بسط در دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت معنی داری وجود دارد.
4- بین مولفه انعطاف پذیری در دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت وجود دارد.
5- بین مولفه ابتکار در دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت وجود دارد.
6- بین مولفه سیالی در دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت وجود دارد.
7- بین عملکرد تحصیلی دانش آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام تفاوت وجود دارد.
1-6- تعریف مفهومي‌و عملیاتی متغیرها
انگیزه پیشرفت
تعریف مفهومی: گیج و برلاینر (1992) انگیزه پیشرفت را به صورت میل یا علاقه به موفقیت کلی یا موفقیت در یک فعالیت خاص تعریف کردهاند. موری، انگیزه پیشرفت را این گونه تعریف کرد: به نتیجه رساندن کار دشوار، دست کاری یا سازمان دادن اشیاء، افراد و عقاید، چیره شده بر موانع، دست یابی به معیار عالی، رقابت با دیگران و پیش افتادن از آنها (شولتز و شولتز، 1998؛ ترجمه سید محمدی، 1384).
تعریف عملیاتی: انگیزه پیشرفت در اين پژوهش به وسيله پرسشنامه انگیزه پیشرفت19 که توسط هرمانز20 (1970) ساخته شده استفاده مي‌شود.
تعریف مفهومي‌خلاقیت
گیلفورد (1950) معتقد است خلاقیت مجموعه ای از توانایی‌ها و خصیصه هاست که موجب تفکر خلاق مي‌شود. ورنون21 (1989) خلاقیت را توانایی شخص در ایجاد ایده، نظریه ها، بینش‌ها یا اشیای جدید و بازسازی در علوم و سایر زمینه‌ها مي‌داند که بوسیله متخصصان به عنوان پدیده ای ابتکاری و از لحاظ علمی، زیبا شناسی، فناوری و اجتماعی با ارزش قلمدا

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...

Add a Comment