منبع مقاله درباره کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان، کودک و نوجوان

واژگان جنگي در شعر کودک است.
نتيجه گيري:
شعر کودک و نوجوان، بايد بهگونهاي ساده و روان باشد، که بچهها با شنيدن آن بتوانند مضامين نهفته در شعر را به طور زنده درک کنند و در اين ميان، شاعر مي بايست جهان ذهني مخاطب، يعني کودک و نوجوان را به خوبي دريابد.
شعر کودک بايد به زبان کودکانه سروده و ارزشهاي اخلاقي و اجتماعي در آن به شيوهي غير مستقيم بيان شود. با اين همه شعر کودک دوران دفاع مقدّس، شعري واقعگرا و بيان آن مستقيم است؛ عنصر تخيّل در آن پررنگ نيست؛ زيرا واقعيتهاي ملموس و عيني دوران جنگ از قوّهي تخيّل شاعران اين دوره بسيار برجستهتر بوده است.
نگاهي به ادبيات کودکان و نوجوانان طي بيست سال گذشته، بيانگر آن است که زمينهي اصلي ادبيات کودک و نوجوان را پس از پيروزي انقلاب اسلامي، موضوع “انقلاب اسلامي” و” جنگ تحميلي” تشکيل ميدهند و سرودههاي اين دوره به شدّت تحت تأثير اين دورويداد بزرگ قرار گرفتند.
با مروري بر شعر کودک، با موضوع دفاع مقدّس ميتوان دريافت که در اين زمينه هم به لحاظ کمي و هم کيفي دچار کمبود هستيم. اگر به جنگ از منظر يک پديده اجتماعي بنگريم ، وجوه مختلفي را شامل ميشود و پيامدهاي گوناگوني را دربرميگيرد. جزء از تکريم و تمجيد مقام شهدا ، حسين فهميده و پدري که در جبهه است و چند موضوع ديگر ، در ساير موضوعات مرتبط با جنگ، يا هيچ شعري نداريم يا تعداد شعرهاي سروده شده بسيار اندک است؛ به عبارت بهتر ، شعر کودک ما در بخش دفاع مقدّس، به شدّت دچار محدوديت موضوع و مضمون است؛ مثلاً حادثهي مهمي چون فتح خرمشهر ، ميتوانست محور موضوعي اشعار بسياري قرار گيرد. آوارگي و بي سرپناهي هموطنان جنگزده ، اسارت رزمندگان و آزادي آنها، موشک باران شهرها ، بازسازي شهرهاي ويران شده از جنگ، کودکان و نوجواناني که در اثر جنگ، خانواده خود را از دست دادهاند ، فرزندان شهدا و مجروحان شيميايي، معلولين و ايثارگران ، شهداي گمنام و مفقودالاثرها ، تشيع پيکر شهدا و … همه و همه گوشههايي تلخ از واقعيتي به نام جنگ هستند، که بخشي از رسالت عظيم به تصوير کشيدن اين صحنهها با زبان شعر ، بر دوش شاعران کودک و نوجوان است.
به راستي چند شعر کودک و نوجوان در طول اين سالها سروده شده که در آن پدريا برادر يا يکي از بستگان کودکي که مخاطب ماست ، مجروح شيميايي باشد يا دست و پايش را در جنگ از دست داده باشد؟ چند شعر براي بازگشت سرافرازانه آزادگان داريم؟ در کدام شعر سرگذشت کودکان آواره در شهرهاي جنگ زده را به تصوير کشيدهايم؟
نکتهي ديگري که بايد مدّ نظر قرار گيرد ، پرهيز از کليشهها و توصيفات کلّي و عام و تعابير وتصاوير تکراري است. همان گونه که ذگر گرديد ، در سالهاي آغازين جنگ، بيان شعاري و استفاده از نمادهايي چون لاله ، سرو ، کبوتر ، شب ، خفاش و … پذيرفتني و اجتناب ناپذير بود. در آن روزگار ، گاه شعار بيش از شعر تأثير و کاربرد داشت؛ امّا اکنون که سالها از آن دوران ميگذرد، نياز جدّي به شکستن اين کليشهها و بيان هنرمندانه و خلاقانهي حقايق جنگ، بيش از پيش احساس ميشود. کليشههايي که بدون شک اکنون براي مخاطب ما جذابيت چنداني ندارند و مدّتهاست کاربرد و تأثير هنري خود را از دست دادهاند.
منابع و مآخذ
1- آشوري ، داريوش،1373، شعر وانديشه ، تهران، مرکز.
2- آرين پور، يحيي، 1357، از صبا تا نيما ، جلد اوّل و دوم، تهران: سپهر ، چاپ پنجم.
3- ابراهيمي ، جعفر، 1372، لبخند شبنم ها ، تهران : مدرسه ، چاپ اوّل.
4- _________، 1388، تاپ تاپ خمير ، بي جا ، صرير، چاپ اوّل.
5- ابراهيمي ، نادر، 1364، مقدمه اي بر فارسي نويسي براي کودکان ، تهران: آگاه .
6- احمدي، بابک، 1372، ساختار تأويل متن ، جلد اوّل ، تهران، مرکز
7- احمد پناهي، محمد، 1376 ، ترانه سرايي در ايران، تهران، سروش ، چاپ اوّل.
8- اخلاقي، زکريا، 1378 ، تبسم هاي شرقي، تهران، حوزه هنري ، چاپ دوم.
9- اکبر سلطان، ناصرعلي، 1368 ، نسيم باغ خيال، تهران، برگ، چاپ اوّل.
10- امين پور، قيصر، 1363 ، تنفس صبح ، تهران، حوزه هنري ، چاپ اوّل .
11- _______، 1373 ، ظهر روز دهم ، تهران، سروش، چاپ اوّل.
12- _______، 1374، شعر هم چون بازگشت به کودکي، پژوهش نامه ي ادبيات کودک ونوجوان، بي جا:بي نا.
13-_______، 1384 ، سنت و نوآوري در شعر معاصر ايران، تهران، علمي و فرهنگي، چاپ دوم.
14- باطني، محمدرضا، 1369، زبان و تفکر، تهران: فرهنگ معاصر.
15- باقري، ساعد، 1365 ، نجواي جنون، تهران: برگ ، چاپ اوّل.
16-_________ ، و محمدي نيکو،م.، 1372 ، شعر امروز ، تهران، الهدي، چاپ اوّل.
17- بکتاش، غلامرضا، 1387 ، تا راديو خبر داد، بي جا ، پاييزان ، چاپ اوّل.
18- بهار ، محمدتقي، 1368 ، ديوان اشعار، جلد دوم، به کوشش مهرداد بهار، تهران، توس.
19- بهبودي، هدايت الله، 1373 ، ادبيات انقلاب؛ مجموعه مقاله هاي سيمنار بررسي ادبيات انقلاب اسلامي، تهران، سمت ، چاپ اوّل.
20- پور نامداريان،تقي، 1374 ، سفر در مه ، تهران، بي نا، چاپ اوّل .
21- ___________، 1381، خانه ام ابري است ، تهران، سروش، چاپ دوم.
22- ترابي ، ضياءالدين، 1375 ، پيرامون شعر ، تهران، سوره ، چاپ اوّل.
23-____________، 1384 : شکوه شقايق ، قم : سماء قلم.
24- جعفريان، محمد حسين، 1369 ، انقلاب و جنگ در شعر معاصر ، بي جا ، ادبستان.
25- حجازي، بنفشه، 1387 ، ادبيات کودکان ونوجوانان ، تهران، روشنگران و مطالعات زنان.
26- حمزه اي ، رودابه، 1369 ، خيال صورتي ، تهران،حوزه هنري، چاپ دوم.
27- حسن لي، کاووس، 1383 ،گونه هاي نوآوري در شعر معاصر ايران، تهران، ثالث.
28- حسين پور جافي،علي،1384. جريان هاي شعر معاصر از کود تا 1332 تا انقلاب 1357، تهران، امير کبير.
29- حسيني، حسن، 1363، هم صدا با حلق اسماعيل ، تهران، حوزه هنري، چاپ اوّل.
30- خسرو پور ، يوسف، 1353 ، روانشناسي بلوغ و نوجواني ، تهران، مولف .
31- دانا، وحيد، 1370 ، صبر کن چلچله ها برگردند ، تهران، فرزانگان ، چاپ اوّل.
32- دولت آبادي ، پروين، 1373 ، برقايق ابرها ، تهران، نقره ، چاپ اوّل.
33- دهقاني، محمدعلي، 1372، سوار بال نسيم ، تهران ، زلال ، چاپ اوّل.
34- ديچز، ديويد، 1366، شيوههاي نقد ادبي، ترجمهي غلامحسين يوسفي و محمد تقي صدقياني، تهران، علمي، چاپ اول.
35- راتنيک ، جي، 1370، رشد تکامل عقلي کودک خردسال، ترجمه ي پاشا شريفي، تهران، انجمن پژوهشهاي آموزشي پويا.
36- رستگار، مهدي، 1373 ، نوآمدگان شعر انقلاب اسلامي ، قم، سمت
37- رستگار فسايي، منصور، 1373، انواع شعر : مباحثي در صورت ها و معاني شهر کهن و نوفارسي، شيراز: نويد ، چاپ دوم.
38- رحماندوست، مصطفي،1363، چشمه ي نور،تهران:کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان ، چاپ اوّل.
39- ____________ ، 1367: زيباتر از بهار، تهران، مدرسه، چاپ اوّل.
40- ____________، 1368: ادبيات کودکان و نوجوانان؛ ويژه مراکز و دانشسراهايي تربيت معلم، تهران، ايران.
41-____________، 1369: کوچه هاي آبي، تهران، قلم ، چاپ اوّل.
42- زهرتي، محمود، 1388، ناگهان پرواز (مجموعه شعرهاي کودکانه براي دفاع مقدّس) ، تهران، صرير، چاپ اوّل.
43- سارتر، ژان پل، 1348، ادبيات چيست؟، ترجمه ي ابوالحسن نجفي و مصطفي رحيمي، تهران، زمان.
44- سپاهي يونسي، عباسعلي، 1380، راه رفتن زير باران، بي جا، آيين تربيت.
45- سلاجقه، پروين، 1387، از اين باغ شرقي (نظريه هاي نقد شعر کودک و نوجوان)، تهران: کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان.
46- سنگري، محمدرضا، 1378 (الف) : مرگ انديشي در ادبيات گذشته، معاصر وانقلاب ، جلد دوم، تهران، مؤسسه ي تنظيم و نشر آثار امّام خميني، چاپ اوّل.
47- ______ ، 1378 (ب): نقد و بررسي ادبيات منظوم دفاع مقدّس، تحليل سبک شناسانه بررسي
قالب ها و گزينش نمونه ها، جلد دوم و سوم، تهران، پاليزان.
48- سوخوملينسکي، 1372، تعليم و تربيت علمي براي همگان ، ترجمه ي رضي هيرمندي، تهران، آروين.
49- سينگر دروتي جي و تريسي آرونسن، 1360، مقدمه اي بر پياژه (کودک چگونه فکر مي کند)، ترجمه ي مصطفي کريمي، تهران: آموزش.
50- شعباني، اسدالله، 1369، ما با هم ، تهران، کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، چاپ سوم.
51- _________، 1370، جشن جوانهها، تهران: مدرسه، چاپ اوّل.
52- _________، 1387، سازمن، ساز جيرجيرک، تهران، کانون پرورشي فکري کودکان و نوجوانان، چاپ سوم.
53- شعاري نژاد، علي اکبر، 1364، ادبيات کودکان، تهران، اطلاعات.
54- _____________، 1376، فرآيند آفرينش ادبيات و معنايي ادبيات کودکان، بي جا، بي نا.
55- شعبان نژاد، افسانه، 1370، شکوفههاي برفي، تهران، اميرکبير، چاپ اوّل.
56- ___________، 1372، چتري از گلبرگ ها، تهران،کانون پرورشي فکري کودکان و نوجوانان، چاپ اوّل.
57- ___________، 1376، جشن گنجشک ها، تهران، کانون پرورشي فکري کودکان و نوجوانان ، چاپ اوّل.
58- ___________، 1376: يک کاسه شبنم، تهران، مدرسه، چاپ دوم.
59- شفيعي، ضياءالدين، 1376، بر گونه هاي ماه، بي جا، حوزه ي هنري.
60- شفيعي کدکني، محمدرضا، 1372، صور خيال در شعر فارسي، تهران، آگاه، چاپ پنجم.
61- _________، 1373، موسيقي شعر، تهران ، آگاه، چاپ چهارم
62- ________، 1383، ادوار شعر فارسي، تهران، سخن، چاپ دوم
63- شکوهي، غلامحسين، 1363، تعليم و تربيت و مراحل آن، مشهد، آستان قدس رضوي.
64- شميسا، سيروس، 1369، آشنايي با عروض و قافيه، تهران، فردوسي، چاپ چهارم.
65- _________، 1381، بيان، تهران، فردوس، چاپ پنجم .
66- شهري، محمد، 1370، علم عروض و قافيه، مشهور، نما، چاپ دوم.
67- شوراي شعر کنگره سرداران شهيد سپاه استان تهران، 1377، از رزم از پرواز، (گزيده اي از اشعار دفاع مقدّس)، جلد دوم، تهران، کميته انتشارات، چاپ اوّل.
68- صالحي، بهمن، 1369، نخل سرخ، تهران، موسسه ي فرهنگي گسترش مهر، چاپ اوّل.
69- صفوي، کوروش، 1373، از زبان شناسي به ادبيات، تهران، مرکز.
70- عبدالملکيان، محمدرضا، 1366، ريشه در ابر، تهران، برگ، چاپ اوّل.
71- علاء، افشين، 1373، يک عالم پروانه، بي جا، رويش.
72- _______، 1379، خاطرات مه گرفته، تهران، کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان.
73- عزيزي، احمد، 1367، کفشهاي مکاشفه ، تهران، شقايق ، چاپ اوّل.
74- علي پور، منوچهر، 1383، پژوهشي در شعر کودک، تهران، تيرگان، چاپ سوم.
75- فروتن پي، روزبه، 1383، ناگهان فرشته ها، بي جا، خورشيد باران، چاپ اوّل.
76- قاسم نيا، شکوه، 1368، ماه و ماهي، تهران، قرباني، چاپ اوّل.
77- قاسمي، حسن، 1381، صور خيال در شعر مقاومت، تهران، فرهنگ گستر، چاپ دوم.
78- قبادي، حسينعلي، 1379، تبيين تحولات شعر فارسي پس از انقلاب اسلامي، بي جا، بي تا.
79- قزل اياغ، ثريا، 1388، ادبيات کودکان و نوجوانان و ترويج خواندن، تهران، سمت، چاپ ششم.
80- قزوه، عليرضا، 1374، شبلي و آتش،تهران، اهل قلم، چاپ اوّل.
81- ________، 1378، از نخلستان تا خيابان، تهران، حوزه ي هنري، چاپ پنجم.
82- کاکايي، عبدالجبار، 1376، آوازهاي نسل سرخ، تهران، عروج ، چاپ اوّل.
83- کشاورز، ناصر، 1371، دانه ها، گنجشکها، پروانه ها، تهران، کوچک جنگلي، چاپ دوم.
84- ________ ، 1373، قايق کاغذي، تهران، رويش ، چاپ اوّل.
85- ________، 1376، از برگ گل بهتر، تهران، سروش، چاپ اوّل.
86- ________، 1383، مداد کوتاه، بي جا، شباويز، چاپ اوّل.
87- ________، 1385، پاتک به لحظه ها، تهران، صرير، چاپ اوّل.
88- کريمي، يوسف، 1380، روانشناسي اجتماعي، نظريه ها و مفاهيم و کاربردها، تهران،

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...

Add a Comment