مقاله نيروگاه، ، هسته‌اي، انرژي، -، آلاينده، آبهاي، فسيلي، سوخت، بخار، ساختماني، خنك

ها صورت گرفت، سبب شد تا انرژي هسته‌اي با صفات مخاطره آميز بودن و خطرپذيري تداعي شود. سه مورد از بدترين حوادث در ويندزكيل (اكنون مجدداً سلافيلد ناميده مي‌شود) در انگلستان(1957)، تري‌مايل‌آيلند در پنسيلوانياي آمريكا(1979) و مهيب ترين آن در نيروگاه چرنوبيل ’اوكراين ‘(1986) اتفاق افتاد. وقوع آتش سوزي در نيروگاه ويندزكيل موجب انتشار راديواكتيويته‌اي شد كه مقامات را وادار ساخت تا دستور تخريب كليه‌ي محصولات مزارع اطراف را صادر كنند. گدازش جزئي از مركز هسته‌اي در نيروگاه تري‌مايل‌آيلند، در اذهان عمومي باقي است، گرچه فقط مقدار بسيار كمي از راديواكتيويته به بيرون نشر پيدا كرد و تلفات يا جراحاتي در پي نداشت. امكان فاجعه و نیز پايين بودن استانداردهای حفظ ايمني در صنعت هسته‌اي، با خود احساس خطر نسبت به توليد انرژي هسته‌اي را به وجود آورده است.
حادثه‌ي چرنوبيل، گرچه مسأله‌ي متفاوتي بود ولي به‌يك نقطه ارجاع كليد‌ي در مباحث مربوط به آينده‌ي انرژي هسته‌اي مدني تبديل شد و عامل نمادين مهمي بود كه در شكست نظام كمونيسم اروپاي شرقي نقش داشت. افزايش غيرقابل انتظار انرژي، موجب انفجار در نيروگاه چروبيل در 25 ماه آوريل 1986 شد. راكتور هسته‌اي تخريب شد و مقادير زيادي راديواكتيويته بيرون ريخت كه در منطقه وسيعي منتشر شد. اگرچه تلفات مستقيم اين واقعه فقط 31 نفر بودند. اما تصور مي‌شود تولدهاي ناقص و مرگ‌ و میر‌هاي زودرس، تعداد افرادي كه از اين حادثه تأثير پذيرفتند را به‌‌طور چشم‌گيري افزايش داد. بسياري از شهرهاي كوچك مجاور نيروگاه به شدت آلوده شدند و بعضي ديگر مانند پريپ‌يات به دليل خطرات ناشي از آلودگي راديو اكتيو مجبور به تخليه و ترك جدي شدند. ماده‌ي راديواكتيويته ناشي از انفجار سال 1986 به سرعت گسترش يافت و شهرك هايي كه در اطراف نيروگاه بودند به‌شدت آسيب ديدند، به‌‌طوري كه بسياري از افراد، بي‌پناه و بي‌سرپنا شدند. منطقه‌ي ويژه‌اي به شعاع 30 كيلومتر در اطراف نيروگاه ايجاد شد.
با توجّه به مدت‌زماني كه لازم است تا تأثير ماده‌ي راديواكتيويته محو شود، هيچ اميدي وجود ندارد كه در آينده قابل پيش‌بيني، مجدداً شهرهاي نزديك سكونت پيدا كنند. مبالغه نخواهد بود اگر بگوييم حادثه‌ي چرنوبيل، بزرگترين تأثير را در بين هر گونه آلودگي انفرادي داشته است. اين واقعه، تصوير منفي موجود در مورد كاربرد انرژي هسته‌اي را تقويت‌‌ كرد و في‌الواقع‌، تقريباً به‌مدت دو دهه است كه استدلال هاي طرفداران هسته‌اي را بي‌اثر ساخت. هم‌چنين، اين حادثه سبب آگاهي فزاینده‌ای نسبت به مسایل زيست ‌محيطي شد كه حمايت از سازمان‌هاي مدافع محيط‌ زيست را تقويت كرد.
در آمريكا، بعد از حادثه‌ي تري‌مايل‌آيلند، ديگر هيچ گونه راكتور هسته‌اي ساخته نشد و در انگليس نيز تا20 سال پيش، توليد انرژي هسته‌اي متوقف شده بود. مع‌الوصف، آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌اي گزارش داد كه در 31 مه 2006، در حدود 441 راكتور هسته‌اي فعال وجود داشت كه 27 مورد ديگر نيز در دست ساخت بود(يكي در آمريكا) و براي ساخت بيش از 37 راكتور نيز برنامه‌ريزي شده. در سال 2001، دولت آمريكا برنامه هاي خود را براي گسترش ظرفيت هسته‌اي اعلام كرد و در سال 2005 نيز، كابينه‌ي دولت انگليس ارزيابي مجدد دلايل مربوط به منابع انرژي هسته‌اي را آغاز كرد. نكته‌ي جالب‌ توجّه اينكه استدلالات آن‌ها حول محور نقشي كه انرژي هسته‌اي مي‌توانست در كاهش آلودگي گاز دي‌اكسيدكربن داشته باشد، بوده و لذا مي‌تواند به دولت كمك كند تا تعهداتش را نسبت به پروتكل توكيو جهت كاهش گاز دي اكسيد كربن پايين‌تر از سطوح‌1990 برساند . اين رويداد نشان مي‌دهد كه چقدر برخي از انتخاب ها نه فقط براي دولت ها، بلكه براي فعالان محيط‌ زيست و هر شخص ديگري در آينده، مشكل خواهد بود. آيا مي‌توان برنامه‌ي توليد انرژي هسته‌اي را توجيه كرد، چنان‌چه بتواند به حل مشكل گرم‌شدن زمين در قرن بيست و يكم كمك كند؟ اگر اين‌طور باشد، آيا بايد همه‌ي كشورها تشويق شوند كه آن‌را دنبال نمايند؟ آيا بايد به ايران كه قصد دارد برنامه‌ي انرژی هسته‌اي خود را آغاز كند، اجازه‌ داد چنين كاري انجام دهد؟ آيا گسترش، انرژي هسته‌اي را كه با محصولات فرعي نظامي، ضايعات و افزايش نگراني‌هاي مسایل امنيتي‌اش همراه است بهایی است که برای حل مشکل گرم‌شدن جهان پرداخت می‌شود؟ اين‌ها انواع مسایلی هستند كه همه‌ي ما در مرحله‌ي بعدي داستان انرژي هسته‌اي با آن مواجه مي شويم و نتيجه‌ي آن، پيامدهاي دوردستي را براي توليد انرژي در جهان خواهد داشت.

4-6-3 اثرات زيست محيطي نيروگاه ها
به دلايل گوناگون در كشورهاي در حال توسعه و به ويژه جوامعي كه براساس توانائيهاي بالقوه خويش از رشد سريعي برخوردار مي گردند، در بسياري از موارد اولويتهاي توسعه راه را بر اولويتهاي زيست محيطي مي بندند . بنابراين در چنين شرايطي بروز برخي موانع و عوارض ناشي از ورود آلاينده هاي جامد، مايع و گاز به آب و هوا و خاك در مقياس محلي، منطقه اي، ملي و حتي فراملي امري اجتناب ناپذير مي گردد. اثرات زيست محيطي نيروگاه ها را مي توان به دو مرحله ساخت و بهره برداري تقسيم بندي نمود. اثرات مرحله ساخت و ساز در مرحله اول با انجام فعاليتهاي آماده سازي زمين بروز مي كند، از جمله اين فعاليتها مي توان به پاكسازي محل، گودبرداري، خاكبرداري، زهكشي، لايروبي، نهركشي و غيره اشاره كرد . اثرات جهاني چنين پروژه هايي كاملا آشكار است. آلاينده هاي خروجي مي تواند بعنوان عوامل پديده آورنده ي بارانهاي اسيدي مورد توجه قرار گيرد. بارانهاي اسيدي، تخريب ساختمانها و بناهاي تاريخي را تسريع كرده و اكوسيستمهاي آبي برخي درياچه را دچار تغيير نموده و به اكوسيستمهاي جنگلي لطمات زيادي وارد مي سازد. احتراق _سوختهاي فسيلي در نيروگاههاي ترموالكتريك توليد اكسيدهاي ازت، دي اكسيدگوگرد و ساير آلاينده ها را مي كند و افزايش آنها منجر به بروز گرمايش جهاني مي گردد

4-6-3-1 مسايل زيست محيطي نيروگاه ها در مرحله ساخت
نيروگاهها در مرحله ساختماني داراي اثرات بالقوه منفي تدريجي مي باشند كه نخست با اجراي فعاليت هاي آماده سازي اراضي ايجاد مي شود. پاكتراشي محل احداث، گود برداري، خاك برداري، زهكشي و لايروبي از عمده ترين اقدامات در اين مرحله بشمار مي آيد. علاوه بر اين ، استخدام و بكارگيري تعداد زيادي ازكارگران در مرحله ساختماني مي تواند، اثرات قابل توجه فرهنگي و اجتماعي در منطقه ايجاد نمايد.
يكي از اثرات عمده نيروگاهها عبارت از ورود كارگران به منطقه در طي مراحل ساختماني واحد است .حتي تا چند هزار كارگر ممكن است در طي سالهاي اجراي كارهاي ساختماني يك نيروگاه بزرگ به كار اشتغال يابند و اين تعداد در جريان بهره برداري به چند صد كارگر تقليل مي يابد. هنگامي كه جامعه پذيرنده، كوچك باشد فشار وارده بيشتر و ملمو ستر خواهد شد. در چنين مرحله اي وضعيتي تحت عنوان شهر سريع الرشد پديد مي آيد كه بالطبع اين امر تاثير منفي و قابل توجهي به تاسيسات زيربنايي جامعه ( مدرسه، پليس ،آتش نشاني ، امكانات و خدمات بهداشتي و درماني ) خواهد گذاشت. جابجايي جمعيت هاي محلي بدليل نيازمنديهاي پروژه و امكانات جانبي آن در اراضي پيرامون پديد خواهد آمد و آشفتگي هاي عمده اي در حمل ونقل و ترافيك محلي در نتيجه ساخت وساز و بهر هبرداري از نيروگاه بروز خواهد كرد. فعاليتهاي ساختماني يك نيروگاه ممكن است شامل موارد زير باشد:
1 . پاك كردن زمين بمنظور فراهم سازي فضاي لازم جهت تخليه وسايل و تجهيزات
2 . برپاسازي دستگاه توليد بتن
3 . گسترش و احداث جاده هاي دسترسي
4 . گود برداري براي ساختن سازه هاي عمده يك نيروگاه
5 . برپاسازي برج خنك كننده
6 . برپاسازي پايه توربين نيروگاه
7 . ساختن سازه هاي آبگيري و تخليه آب خروجي و نيز كانالهاي مربوط به آن
8 . عمليات لايروبي
9 . كندن مجرا براي كارگذاري لوله هاي انتقال سوخت و آب
10 . ساختن حوضچه هاي نگهداري و كانالهاي فاضلاب
11 . آماده سازي محل دفع پسماندهاي جامد
12 . ساختن تجهيزات ذخيره سازي نيروگاه
13 . برپاسازي سدهاي تاخيري
14 . احداث استخراهاي مصنوعي خنك كننده
15 . ساخت و سازهايي كه احداث نيروگاه با خود براي منطقه به همراه مي آورد

4-6-3-2 مسايل زيست محيطي نيروگاه ها ی هسته ای در مرحله بهره برداري
در اين بخش انواع اصلي آلاينده ها و مهمترين منابع آنها در فرآيندهاي اصلي و فرعي مرتبط با روشهاي مختلف توليد انرژي برق مورد بررسي قرار مي گيرد . در اكثر روشهاي توليد الكتريسيته حتي در روشهاي مورد استفاده در انرژيهاي نو يا هسته اي به نوعي يك چرخه توربين گازي يا توربين بخار مورد بهره برداري قرار مي گيرد . از اين جهت بسياري از آلاينده هاي احتمالي ناشي از بهره برداري واحدهاي توليد الكتريسيته مشابهت هاي قابل توجهي خواهند داشت . اگرچه بسياري از آلاينده ها نيز بخصوص در چرخه هاي توليد برق ، به طور غير مستقيم يا مستقيم به دليل مصرف سوخت هاي فسيلي توليد مي شوند كه در نيروگاههاي غير فسيلي وجود ندارند . در عين حال در همان نيروگاهها ممكن است آلاينده هاي ديگري ناشي از مواد اوليه ، منبع اصلي انرژي يا مواد شيميايي مورد استفاده در فرآيند توليد گردند . با توجه به اينكه بخش اعظم برق كشورما با استفاده ازسوختهاي فسيلي وتوسط نيروگاه هاي بخار ، گازي يا چرخه تركيبي (بخصوص نيروگاههاي بخار) توليد مي گردد.

4-7 نيروگاه هاي هسته اي : در نيروگاه هاي هسته اي به جاي استفاده از سوخت فسيلي براي تهيه بخار از سوخت هسته اي استفاده مي شود در حقيقت در اين نيروگاه ها يك راكتور هسته اي وجود دارد كه به همراه آن از روشهاي مختلف چرخه هاي بخار يا گاز يا تركيب اين دو جهت توليد انرژي برق استفاده مي شود .
بنابراين اجزاي اصلي يك چرخه بخار مانند توربين ، ژنراتور ، چگالنده ، گرمكن ها و مبدل هاي حرارتي، تصفيه خانه آب و بسياري اجزاي ديگر در نيروگاه هاي هسته اي نيز وجود دارند . آلودگي احتمالي ناشي از هر يك از اين بخشها تا حدودي همانند نيروگاه هاي حرارتي بخار سوخت فسيلي مي باشد و تنها تفاوت موجود، در آلاينده هاي مربوط به سوخت است.

4-7-1 اثرات زیست محیطی نیروگاه ها
یکی از مهم ترین موانع توسعه نیروگاه های هسته ای در جهان دغدغه های زیست محیطی است . در اینجا اثرات زیست محیطی ناشی از نیروگاه ها ی اتمی مورد بررسی قرار خواهد گرفت .

4-7-1-1 اثرات مستقيم نيروگاه ها
اثرات مستقیم طرح : شامل آندسته از اثراتی می گردد که مستقیماً بواسطه یکی از ریزفعالیتهاي طرح نیروگاه اتمی بوشهر در محیط زیست محدوده مطالعاتی گزارشهاي ارزیابی حادث می شوند .اثرات مستقيم نيروگاه ها به شرح زير مي باشند:
– اثرات خروجي ها در هوا بر سلامت انسان، كشاورزي، پوشش گياهي و حيات وحش
– افزايش سرو صدا و ارتعاش
– تغيير در هيدرولوژي و كيفيت آبهاي سطحي و زيرزميني
– اثرات سمي ناشي از نشت و تخليه آلاينده ها
– شوك حرارتي به موجودات آبزي
– از بين رفتن پوشش گياهي
– تغيير الگوي مصرف آب
– جابجائي جمعيت
– اختلال و ترافيك محلي
– بروز مخاطرات اتفاقي
– افزايش تقاضا براي زير ساخت ها

4-7-1-2 اثرات غير مستقيم نيروگاه ها
اثرات غیر مستقیم : شامل مجموعه تغییرات (خوب یا بد) زیست محیطی ناشی از ریزفعالیت هاي طرح نیروگاه اتمی بوشهر می باشد که متعاقب اثر یا اثرات زیست محیطی مستقیم طرح حادث می شود.
تغيير در الگوهاي جمعيتي
تغيير در ارزشها و الگوهاي اجتماعي و فرهنگي
اثرات بالقوه ناشي از اجراي پروژه هاي نيروگاهي به شرح زير ميباشد:
مراحل ساخت و ساز و عمليات واحدهاي نيروگاه حرارتي اثرات منفي خود را به مرور نشان خواهند داد. اثرات مراحل ساخت و ساز در مرحله ي اول با انجام فعاليتهاي آماده سازي زمين بروز مي كند، از جمله اين فعاليتها مي توان به پاكسازي محل، گودبرداري، خاكبرداري، زهكشي، لايروبي، نهركشي، و غيره اشاره كرد. ضمناً تعداد زياد كاركنان شاغل در مرحله ي ساختماني مي تواند اثرات عمده فرهنگي و اجتماعي بر جوامع محلي بگذارد.
واحدهاي نيروگاه هاي حرارتي بعنوان منابع اصلي خروجي آلايند ههاي هوا تلقي شده و می تواند بر كيفيت هواي محلي و منطق هاي تاثير بگذارد. دي اكسيد گوگرد، اكسيدهاي ازت، منواكسيد كربن، دي اكسيد كربن و ذرات معلق در اثر احتراق سوختهاي فسيلي در هوا تخليه می شوند. ميزان هر يك از اين تركيبات به نوع و اندازه تجيهزات نوع و كيفيت وسوخت و بالاخره روش سوخت وابسته است. ميزان پراكنش و خروجي ها در سطح زمين به واكنشهاي پيچيده ميان خصوصيات فيزيكي دودكش، ويژگيهاي فيزيك وشيميايي خروجي ها، شرايط جوي محلي و پيرامون آن در زمان بستگي دارد.
بزرگترين پساب واحدهاي نيروگاهي عمدتاً به آبهاي خنك كننده مربوط مي باشد كه مي تواند مجدداً به سيستم برگردد و يا به آبهاي سطحي تخليه گردد. تاثيرات حاصله از حرارت مازاد بر دماي آبهاي مجاور بايد مورد توجه قرار گيرد. بويژه اگر در واحد مذكور خنك كردن يك مرتبه و سريع باشد. افزايش اندك دما در محيط پيرامون قادر به تغيير جوامع گياهي و جانوري آبزي خواهد شد. ميزان ساير آبهاي خروجي از چنين پروژه هايي كم بوده ولي قادر به تاثيرگذاري عمده در كيفيت آب خواهد بود. براي مثال تخليه هاي ناشي از حوادث يا نشت از جمله فاضلابها هستند. فلزات سنگين، اسيدها و ديگر مواد شيميايي موجود از تركيبات اين فاضلابها محسوب می شوند . نشت نفت ناشي از تجهيرات احتراقي اثرات نامطلوبي بر كيفيت آب خواهند داشت.
اثرات جهاني چنين پروژه هايي كاملا آشكار است. آلاينده هاي خروجي مي تواند بعنوان عوامل پديده آورنده اي بارانهاي اسيدي مورد توجه قرار گيرد. بارانهاي اسيدي، تخريب ساختمانها و بناهاي تاريخي را تسريع كرده و اكوسيستم هاي آبي برخي درياچه را دچار تغيير نموده و به اكوسيستم هاي جنگلي لطمات زيادي وارد مي سازد. احتراق سوختهاي فسيلي در نيروگاههاي ترموالكتريك توليد اكسيدهاي ازت، دي اكسيدگوگرد و ساير آلاينده ها را مي كند و افزايش آنها منجر به بروز پديده گلخانه اي مي گردد.

4-7-2 اثرات آلايند ههاي هواي نيروگاه ها
1 . باعث دگرگوني اعمال فيزيولوژيك مانند تنفس، انتقال اكسيژن بوسيله هموگلوبين و يا دگرگونيهاي عصبي مي شود.
2 . باعث احساس تحريك ، سوزش، خارش و هم چنين كاهش ديد چشم مي گردد
3 . باعث ايجاد بيماريهاي مزمن كه نتيجه آن كوتاه شدن عمر است مي گردد.
4 . مرگ
بطور كلي مي توان گفت كه آلودگي متداول هوا كه داراي ميزان متوسطي از آلاينده ها است براي انسان سالم جاي نگراني ندارد. برعكس اشخاص مبتلا به بيماريهاي ريوي و تنفسي كه آمادگي قبلي دارند، حق دارند كه از آن بيمناك باشند.

4-7-2-1 آلودگي هوا و تاثير آن بر سلامتي انسان
ذرات معلق و مسموم كننده ناشي از آلودگي هوا بشدت بر غدد داخلي بدن )غدد سازنده و ترشح كننده هورمن ها( تاثير گذاشته و باعث ايجاد اختلال در عملكرد آنها مي شود. اين اثرات نه تنها بر روي انسان كه برروي حيوانات اهلي و وحشي نيز تاثير گذار است و فعاليت اين غدد را مختل مي كند. پژوهش ها نشان مي دهد كه از 50 سال پيش تاكنون كه معضلي بنام آلودگي هوا در نقاط مختلف جهان بويژه شهر هاي صنعتي مطرح شد، ميزان توليد اسپرم در مردان بطور قابل توجهي كاهش يافته است.

4-7-2-2 اثر مواد شيميايي
مواد شيميايي با توجه به اينكه حاوي تركيبات مختلف شيميايي هستند، با تخليله به آبهاي پذيرنده باعث پيدايش تركيبات مختلف ديگر نيز مي شوند كه هيچكدام جنبه طبيعي نداشته و عوارض مختلف براي موجودات آبزي ايجاد مي نمايد. مواد شيميايي حاصل از فرآيندهاي مختلف در نيروگاه را به دو صورت زير مي توان تقسيم بندي نمود و اثرات آنها را در محيط مورد بررسي قرار داد.

4-7-2-3 املاح نمكي
تمام فاضلاب هاي حاصل از سيستم هاي تصفيه آب اعم از ب ييون كننده ها، سبك كننده و فاضلابهاي حاصل از بلودان بر جهاي خنك كننده تركه عمدتاً حاوي سولفات ها، كلرورها، منيزيم، سديم و پتاسيم هستند و بعنوان فاضلابهاي پراملاح شناخته م يشوند. مهمترين اثرات اين نوع فاضلاب ها به شرح زير مي باشند.
– باعث افزايش مواد جامد درآبهاي پذيرنده خواهد شد.
– باعث رشد جلبك ها خواهد شد كه مواد ازت و فسفردار عوامل اصلي مي باشند.
– به لحاظ داشتن املاح فراوان، خوردگي آبهاي پذيرنده را افزايش مي دهند.
– در صورتيكه بدون خنثي سازي و در حالت اسيدي تخليه شوند، بعلت قدرت انحلال اسيدها در خاك، راه خود را به طرف آبهاي زيرزميني باز مي نمايند و اين آبها را آلوده م يسازند.

4-7-2-4 فلزات سنگين ، مواد سمي و ديگر مواد شيميايي
فاضلابهاي حاصل از شستشوي شيميايي واحدها و پيش گرم كن هاي هوا و فاضلابهاي دودكش حاوي پاك كننده ها، كندكننده ها، نمكهاي اسيدي، آهن، روي ، نيكل، سيليس، واناديم، نيتريت، و فلزات ديگر مانند كلسيم و منيزيم هستند.
روي: يكي از عناصر معروف سمي است ولي به هر حال ميزان سميت آن بستگي زيادي به pH و غلظت كلسيم و منيزيم آب دارد و باعث كاهش رشد جمعيت ميكروارگانيسم ها مي گردد.
كروم: روي جانوران و گياهان آبزي حالت مسموم كننده اي دارد. كروم با غلظت 2% میلی گرم در لیتر آب، رشد جلبكها را به نصف مقدار معمول كاهش مي دهد.
فسفر: يكي از مهمترين عناصر در آب هاي پذيرنده بوده و در عين حال كم شناخته ترين آنها است. وجود فسفر براي رشد حيات بيولوژيكي لازم مي باشد و حتي ممكن است باعث رشد بيش از حد جانوران و گياهان آبزي شود.
نيتروژن

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...