مقاله تعهدی، دفتری، اختیاری، بلندمدت، اتکاء، سودهای، جریانهای، حسابداری، نقدی، دارایی، اطلاعاتی، (1996)

سبب ثبات سود می باشد.

در بسیاری از مطالعات صورت گرفته در زمینه پایداری سود از سطح سود و سطح تغییرات سود جهت تمایز اجزاء موقت و دائمی استفاده شده است (استون و هریس 1991، بیدل و سوو 1991، چنگ و دیگران 1996، بیبر و دیگران 1999). نتایج تحقیق این بود که سود و تغییرات سود مربوط می باشد. چنگ ودیگران (1996) از سود و تغییرات سود جهت بررسی تأثیر پایداری سود بر محتوای اطلاعاتی جریانهای نقدی استفاده نمودند. نتایج تحقیقات آنها نشان داد که کاهش در پایداری سود موجب کاهش مربوط بودن سود و افزایش مربوط بودن جریانهای نقدی می گردد. این موضوع بیانگر این است که اگر کمبودی در سود احساس شود بازار به جریانهای نقدی بعنوان منبع دیگری از اطلاعات نگاه می کند. به طور مشابه، ارزش دفتری می تواند توسط بازار به عنوان منبع دیگری از اطلاعات به منظور اهداف ارزشگذاری مورد استفاده قرار گیرد.

 

4-12-2) مربوط بودن ارزش دفتری

قابل اتکاء نبودن سود منجر به این گردید که سرمایه گذاران از ارزش دفتری بعنوان یک معیار ارزیابی استفاده کنند. کالینس و دیگران (1997) دلایل تغییر به ارزش دفتری را مورد بررسی قرار دادند. این دلایل شامل افزایش مقدار و فراوانی اقلام غیرمترقبه[26] و غیرعادی (الیت و هنا؛ 1996)، افزایش وقوع زیانهای گزارش شده (هین؛ 1995)، کاهش اندازه شرکت (وایلد؛ 1992) و افزایش دارایی های نامشهود (امیر و لو؛ 1996) بوده است. نشان داده شد که این عوامل که در کاهش مربوط بودن سود دخیل هستند، با افزایش در مربوط بودن ارزش دفتری ارتباط دارند.

در تعدادی از مطالعات تأثیر عوامل مختلف بر مربوط بودن سود در مقایسه با ارزش دفتری مورد بررسی قرار گرفته است. جدول 1-2 تحقیقاتی را نشان می دهد که در آنها اتکاء بیشتر بر ارزش دفتری بوده است.

جدول 1-2: تحقیقات صورت گرفته در ارتباط با مربوط بودن ارزش دفتری در مقایسه با سود

تحقیق مربوط بودن بیشتر ارزش دفتری
بورگ استاهلر و دچیو a1997 ROE پایین
پنمان 1998 ROE بالا
بارث و دیگران 1998 بدترشدن سلامت مالی شرکت
کالینز و دیگران 1999 زیان خالص: افزایش در ریسک انحلال شرکت
اوو و سیپ 2002 تغییر پیش بینی شده بالا در سود

 

از ارزش دفتری می توان به عنوان جایگزینی برای سودهای آتی مورد انتظار شرکتهای زیان ده استفاده نمود (هین؛ 1995). کالینس و دیگران (1999) ارزش دفتری را بعنوان یک متغیر حذف شده همبسته مورد آزمون قرار دادند تا نشان دهند که مدل ارزیابی بدون در نظر گرفتن ارزش دفتری ناقص خواهد بود. یافته ها نشان داد به محض اینکه سرمایه گذاران به این موضوع پی ببرند که شرکت نتواند زیانها را به طور نامحدودی حفظ کند مربوط بودن سودهای منفی نسبت به سودهای مثبت کمتر خواهد بود. به محض اینکه احتمال ورشکستگی شرکت افزایش یابد، سودها اطلاعات زیادی را در مورد شکل گیری انتظارات آتی در اختیار قرار نخواهد داد. در نتیجه، مربوط بودن سود کاهش و مربوط بودن ارزش دفتری افزایش می یابد.

مربوط بودن نسبی سود و ارزش دفتری در زمینه بازده حقوق صاحبان سهام مورد بررسی قرار گرفت (بورگ استاهلر و دچیو؛ a1997، پنمان؛ 1998). نتایج تحقیقات حاکی از آن بود که بازده بالای حقوق صاحبان سهام نشان می داد که شرکت از دارایی ها به شکل کارایی استفاده می کند و به همین شیوه ادامه خواهد داد. بدین ترتیب، انتظار می رود که سودهای آتی مشابه سودهای جاری باشد. در نتیجه، اگر ROE پایین باشد شرکت به دنبال روش بهتری جهت بکارگیری دارایی های خود خواهد بود. این امر نیازمند تجدید نظر در سودهای مورد انتظار خواهد بود و بدین ترتیب مربوط بودن ارزش دفتری به محض اینکه قابلیت پیش بینی سود کاهش یافت، افزایش می یابد.

 

5-12-2) مدیریت سود

سود و ارزش دفتری هر دو در فرایند ارزیابی نقش ایفا می کنند. با این وجود، اگر بازار کاهشی در قابلیت سود احساس کند ممکن است از ارزش دفتری بعنوان مبنایی برای ارزیابی استفاده کند. تدوین شاخصی از قابلیت اتکاء سود رهنمودی را در اختیار قرار خواهد داد. در این تحقیق سه روش جهت انداره گیری مدیریت سود (مک نیکولز؛ 2000، بنیش؛ 2001) ارائه شده است. در مطالعات صورت گرفته در زمینه کشف مدیریت سود تمرکز بر معیارهای مبتنی بر اقلام تعهدی انباشته بوده است. در برخی از مطالعات مبتنی بر صنعت، اقلام تعهدی خاص که احتمالاً در زمینه مدیریت سود مورد استفاده واقع   می شود مورد بررسی قرار گرفته است. این تحقیق اجزاء اختیاری کل اقلام تعهدی را به عنوان شاخص مدیریت سود مورد استفاده قرار می دهد.

 

6-12-2) اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری

معیارهای مبتنی بر اقلام تعهدی بعنوان شاخص مدیریت سود به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد. اقلام تعهدی همچنین ممکن است جهت مفیدتر نمودن صورتهای مالی مورد استفاده قرار گیرد.

تحقیقات گسترده ای جهت مشخص نمودن شرایطی که در آن احتمال وقوع مدیریت سود بالا می باشد، انجام شده است. بعنوان مثال، شواهدی وجود دارد که نشان می دهد شرکتها از اقلام تعهدی جهت افزایش سود قبل از انتشار اولیه سهام، تحصیل سهام و برآورده نمودن سود هدف استفاده می کنند. همچنین شواهدی در مورد استفاده از اقلام تعهدی در کاهش سود به منظور کاهش بدهی مالیاتی وجود دارد.

تحقیقات نشان داده است که بازار به طور متفاوتی اقلام تعهدی اختیاری و غیراختیاری را ارزشگذاری  می کند. با استفاده از مدل جونز جهت برآورد نمودن اقلام تعهدی غیر اختیاری، سابرامانیام (1996) دریافت که اقلام تعهدی اختیاری مربوط می باشد، اگر چه نسبت به اقلام تعهدی غیراختیاری دارای محتوای اطلاعاتی کمتری برای بازار می باشد. این مطلب اشاره به این دارد که اقلام تعهدی اختیاری نسبت به اقلام تعهدی غیر اختیاری از پایداری کمتری برخوردار بوده و ممکن است منعکس کننده رفتار فرصت طلبانه باشد. آزمون های اضافی نشان دهنده شواهدی از هموارسازی سود می باشد که پایداری و به تبع آن قابلیت پیش بینی سود را افزایش می دهد.

سابرامانیام (1996) بیان می کند که هموارسازی سود مربوط بودن سود را بهبود می بخشد. دستکاری اقلام تعهدی به عنوان یک نشان معتبر تلقی شده و نباید به عنوان رفتار فرصت طلبانه پنداشته شود. هموارسازی سود توسط مدیریت ممکن است با قصد افزایش ارزش از طریق گمراه نمودن بازار بر این عقیده که سود پایدار می باشد، صورت گیرد.

گای و دیگران (1996) به این نتیجه دست یافتند که بازار بر اقلام تعهدی غیر اختیاری نسبت به اقلام تعهدی اختیاری اتکای بیشتری دارد. مقایسه مدلهای اقلام تعهدی اختیاری که معمولاً مورد استفاده قرار می گیرد نشان داد که مدل جونز (1991) و مدل تعدیل شده جونز[27] (دچو و دیگران 1995) آن دسته از اقلام تعهدی اختیاری را که سازگار با هموارسازی سود می باشد، برآورد  می کنند. بدین ترتیب، گای و دیگران (1996) نتوانستند بین استفاده فرصت طلبانه و استفاده مربوط به عملکرد اقلام تعهدی اختیاری تمایز قائل شوند.

در حالیکه این تحقیق شواهدی را در مورد مربوط بودن اقلام تعهدی اختیاری فراهم می کند، تأثیر مدیریت سود بر مربوط بودن سود و ارزش دفتری به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته است.

مدیریت سود شاخصی از قابلیت اتکاء ضعیف سود را فراهم می کند. اگر قابلیت اتکاء سود پایین باشد ممکن است بازار در فرایند ارزیابی اتکای کمتری به سود کند. در این صورت ممکن است از ارزش دفتری بعنوان یک منبع اطلاعاتی برای مقاصد ارزیابی استفاده شود.

 

7-12-2) اقلام تعهدی اختیاری کوتاه مدت و بلندمدت

اقلام تعهدی اختیاری می تواند شامل اقلام تعهدی کوتاه مدت و بلندمدت باشد. اقلام تعهدی کوتاه مدت آن دسته از اقلام تعهدی هستند که حسابهای سرمایه در گردش را تحت تأثیر قرار داده و منعکس کننده تغییرات دارایی های جاری و بدهی های جاری می باشد. اقلام تعهدی بلندمدت شامل استهلاک، مزایای مالیاتی آتی، ارزیابی دارایی ها و تعدیل ارزش منصفانه ابزارهای مالی می باشد. محتوای اطلاعاتی اجزاء اقلام تعهدی در ادبیات حسابداری مورد بحث واقع شده است. نتایج عمدتاً گویای آن است که اقلام تعهدی کوتاه مدت در مقایسه با اقلام تعهدی بلندمدت مربوط تر هستند.

مربوط بودن نسبی اجزاء اقلام تعهدی بستگی به فاصله بازده ای دارد که مورد بررسی قرار گرفته است. از آنجایی که اقلام تعهدی کوتاه مدت ظرف یکسال معکوس خواهد شد، برای فاصله بازده یکساله مربوط تر خواهد بود. از آنجا که اقلام تعهدی بلندمدت طی دوره های طولانی تر معکوس خواهند شد، به محض اینکه فاصله بازده افزایش یابد مربوط تر خواهند شد.

چیا و دیگران (1997) تأثیر انباشته تورش[28]  را از طریق مقایسه مدلهایی که سود و اجزاء سود را مورد استفاده قرار می دهند آزمون نمودند. اجزاء بررسی شده عبارت بودند از جریانهای نقدی حاصل از عملیات، اقلام تعهدی کوتاه مدت و اقلام تعهدی بلندمدت. با بررسی ضریب حساسیت در مورد اجزاء سود قدرت تبیین مدل به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافت. نتایج همچنین نشان داد که مربوط بودن اقلام تعهدی کوتاه مدت بزرگتر از اقلام تعهدی بلندمدت می باشد. بدین ترتیب، با افزایش اقلام تعهدی کوتاه مدت در مقایسه با اقلام تعهدی بلندمدت، مربوط بودن کل اقلام تعهدی باید افزایش یابد. علاوه بر این، گای و سیدو (2001) دریافتند که محتوای اطلاعاتی اقلام تعهدی بلندمدت زمانی که سود کل به عنوان متغیر توضیحی مورد استفاده قرار می گیرد، مبهم است.

مدیریت می تواند از ویژگی های معکوس تفاضلی اجزاء اقلام تعهدی بهره ببرد. از آنجا که بازار انتظار دارد اقلام تعهدی کوتاه مدت نسبتاً به سرعت معکوس گردد، فرصت کمی برای مدیریت وجود دارد تا سود را دستکاری کند. اسلوان (1996) نشان داد که ممکن است سه سال طول بکشد تا اقلام تعهدی معکوس گردد. بدین ترتیب، رفتار مورد انتظار اقلام تعهدی بلندمدت جنبه های مختلفی را برای رفتار فرصت طلبانه فراهم می کند. اگر بازار انتظار نداشته باشد که اقلام تعهدی معکوس گردد ممکن است دستکاری اقلام تعهدی بلندمدت برای چندین دوره کشف نشود.

ریچاردسودن و دیگران (2001) محتوای اطلاعاتی اقلام تعهدی را نسبت به کیفیت سود مورد بررسی قراردادند و به این نتیجه رسیدند که اقلام تعهدی بلندمدت در مقایسه با اقلام تعهدی کوتاه مدت اطلاعات بیشتری را در مورد اقدامات کمیسیون بورس اوراق بهادار در اختیار قرار می دهد.

از آنجا که اقلام تعهدی کوتاه مدت و بلندمدت دارای این پتانسیل می باشند که مسأله زمانبندی و تطابق را کاهش دهند، تمایز بین این دو جزء یکی از ملاحظات مهم در بررسی نقش اقلام تعهدی اختیاری بعنوان یکی از ابزارهای مدیریت سود می باشد.

در تحقیقات اخیر در زمینه مدیریت سود از مدلهای مبتنی بر کل اقلام تعهدی استفاده شده است. هیلی (1985) از میانگین کل اقلام تعهدی جهت برآورد نمودن اقلام تعهدی غیر اختیاری استفاده نمود. به طور مشابه، دی آنجلو (1986) از کل اقلام تعهدی دوره قبل به منظور برآورد اقلام تعهدی غیر اختیاری استفاده نمود. مدل پیشنهاد شده مبتنی بر صنعت که توسط دچو و اسلوان (1991) ارائه شد از کل اقلام تعهدی جهت برآورد اقلام تعهدی غیر اختیاری مبتنی بر میانگین صنعت استفاده نمود. در این مدلها هیچ گونه توجهی به اجزاء کوتاه مدت و بلندمدت اقلام تعهدی اختیاری نشده است.

مدل جونز (جونز، 1991) و تعدیلات آن (دی فوند و جیم بالوو، 1994، دچو و دیگران 1995) سعی نمودند تا محرك های اقلام تعهدی غیراختیاری را بر مبنای شرایط اقتصادی شركت مشخص كنند. دو متغیر اصلی كه در این مدلها لحاظ شدند شامل تغییر در درآمد و سطح اموال،‌ ماشین آلات و تجهزات بود. تغییر در درآمد ممكن است بسیاری از اجزاء كوتاه مدت اقلام تعهدی اختیاری را در نظر بگیرد و این در حالی است كه اموال،‌ ماشین آلات و تجهیزات ممكن است اقلام تعهدی بلندمدت را لحاظ كند. با این وجود،‌ تعدادی از عوامل بالقوه اقلام تعهدی بلندمدت توسط این مدلها نادیده گرفته می شود. بنابراین،‌ نیاز است تا مدلی تدوین گردد كه كل اقلام تعهدی را به منظور بررسی تأثیر تفاضلی اقلام تعهدی اختیاری كوتاه مدت و بلندمدت،‌ تفكیك كند.

بازار ممكن است دریابد كه بكارگیری اقلام تعهدی كوتاه مدت و اقلام تعهدی بلندمدت به عنوان ابزارهای مدیریت سود متفاوت باشد. بدین ترتیب، تأثیر مربوط بودن سود و ارزش دفتری زمانی كه اقلام تعهدی اختیاری بلندمدت در مقایسه با اقلام تعهدی اختیاری كوتاه مدت جهت مدیریت سود ‌مورد استفاده قرار می گیرند، بیشتر خواهد بود.

 

8-12-2) مدیریت سود و قابلیت اتکاء سود

چارچوب مفهومی حسابداری مربوط بودن و قابل اتکاء بودن را از جمله ویژگی های اصلی اطلاعات حسابداری که در تصمیم گیری مورد استفاده قرار می گیرد مشخص نموده است. اطلاعات زمانی مربوط است که تصمیمات استفاده کنندگان را از طریق کمک به آنها در پیش بینی یا تأیید یا تصحیح ارزیابی های گذشته تحت تأثیر قرار دهد. اطلاعات در صورتی قابل اتکاء است که بتواند بدون جانبداری و صادقانه ارائه شود.

در حالیکه چارچوب مفهومی به رابطه لاینفک بین مربوط بودن و قابل اتکاء بودن اشاره می کند، قابلیت اتکاء اطلاعات حسابداری برای افراد حاضر در بازار از اهمیت بیشتری برخوردار است. همانطور که در چارچوب نظری مربوط بودن اطلاعات حسابداری جهت تصمیم گیری استفاده کنندگان پیش بینی شده است پایین بودن درجه مربوط بودن ممکن است در نتیجه پایین بودن قابلیت اتکاء باشد.

در صورتهای مالی یک شرکت سه معیار وجود دارد که ممکن است قابلیت اتکاء اطلاعات را با ابهام مواجه سازد. این معیارها عبارتند از: (1) سود که در صورت عملکرد مالی، (2) ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام (خالص دارایی ها) که در صورت وضعیت مالی و (3) خالص جریانهای نقدی که در صورت جریان وجوه نقد گزارش می شود. از آنجا که این معیارها اطلاعاتی را در مورد عملکرد و وضعیت مالی شرکت فراهم می کنند در تعیین ارزش شرکت مربوط هستند.

مطالعاتی که در زمینه ضریب حساسیت سود صورت گرفته، مربوط بودن سود را مورد تأیید قرار داده است. این مطالعات مربوط بودن سود را در زمینه های مختلف نشان می دهد. وجه نقد و جزء تعهدی سود به طور گسترده ای از طریق مقایسه جریانهای نقدی و سود و مقایسه جریانهای نقدی و اقلام تعهدی مورد بررسی قرار گرفته است. برتری نسبی سود بر جریانهای نقدی در پیش بینی بازده به خوبی نشان داده شده است.

زمانی که ارزش دفتری شرکت جایگزین سودهای عادی آتی مورد انتظار می گردد، ارزش دفتری مربوط در نظر گرفته می شود (با فرض تداوم فعالیت شرکت). علاوه بر این، زمانی که شرکت دارای تداوم فعالیت نباشد ارزش دفتری ممکن است جایگزینی برای ارزش تصفیه شرکت در نظر گرفته شود. شواهد نشان می دهد که ارزش دفتری در تعیین ارزش شرکتهای زیان ده زمانی که زیانها موقت هستند نقش ایفا می کند. در این حالت، ارزش دفتری ممکن است جایگزینی برای حق اختیار واگذار شده (برگر و دیگران؛ 1996) یا سودهای عادی آتی مورد انتظار در نظر گرفته شود (کالینز و دیگران؛ 1999).

در بررسی هایی که از اواخر دهه 1950 در زمینه مربوط بودن این معیارها صورت گرفته، نشان داده شده که مربوط بودن سود کاهش یافته، اما این کاهش با افزایش مربوط بودن ارزش دفتری جبران شده است. به طور کلی، زمانی که این دو معیار با هم ترکیب شده اند مربوط بودن آنها کاهش نیافته است (کالینز و دیگران؛ 1997، فرانسیز و اسکیپر؛ 1999).

در ارتباط با اینکه کدام معیار، سود یا ارزش دفتری، معیار برتری از ارزش شرکت است یک سوأل تجربی مطرح می باشد. با این وجود، در ادبیات حسابداری بیان گردیده که اگر قابلیت اتکاء یک معیار پایین باشد، معیار دیگر مربوط تر خواهد بود. در زمان ارزیابی مربوط بودن نسبی سود و ارزش دفتری کانون توجه این تحقیق بر قابلیت اتکاء سود می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13-2) پیشینه تحقیق

در این بخش به مرور تحقیقات گذشته می پردازیم.

الف. تحقیقات خارجی

چیف

او از نخستین محققینی بود که موضوع مالکیت را از دیدگاه گزارشگری مالی مورد توجه قرار داد. نتیجه مطالعه او بر رفتار شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار نیویورک نشان داد هر گاه تضادی بین منافع مدیران و مالکان در شرکتها وجود داشته باشد، انتخاب روش های حسابداری فرصتی مناسب جهت دستکاری سود برای مدیران فراهم می کند (1966، Schiff).

آرچی بالد

وی در تحقیقات خود به این نکته دست یافت که بخش قابل ملاحظه ای از شرکتها هنگامی دست به مدیریت سود می زنند که سودآوری آنها کاهش یابد (1967، Archibald).

کوشینگ

در این تحقیق، تأثیر تغییر روشهای حسابداری بر سود هر سهم 666 شرکت مورد بررسی قرار گرفت که در سالهای 1955-1966 گزارش حسابرسی مشروط دریافت کرده بودند. میانگین وزنی سود 4 دوره قبلی، بعنوان مرجع نشان داد که تغییر روش با اهمیت که منجر به مشروط شدن گزارش حسابرسی شده است، موجبات مدیریت سود را فراهم کرده است (1969، Cushing).

بیدلمن

پژوهشگر در بررسی خود در رابطه با مدیریت سود به این نتیجه رسید که مدیران شرکتها در مبادله دارایی ها و بدهی ها، هزینه های بازنشستگی، هزینه های تحقیق و توسعه، هزینه های فروش و بازاریابی، سود را دستکاری می کنند (1973، Beidleman).

فاستر

او در تحقیق خود دریافت که قیمت سهام شرکتهایی که به دلیل انتخاب رویه های گمراه کننده گزارشگری مالی در مطبوعات مالی مطرح شده اند، در تاریخ عرضه به طور متوسط 8/0 درصد کاهش

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...