مقاله ، پرتوزاي، بخار، نیروگاه، حقوق، توربین، راکتور، دريايي، حقوقی، هسته‌هاي، بوشهر، كنوانسيون

سازمان ملل متحد راجع به حقوق درياها و حفاظت از محيط زيست دريايي
كنوانسيون 1982 سازمان ملل متحد راجع به حقوق درياها و حفاظت از محيط زيست دريايي مهم ترين سند بين المللي كه ساختار كلي را براي حمايت از محيط زيست دريايي ارائه مي دهد، كنوانسيون 1982 سازمان ملل متحد راجع به حقوق درياها مي باش د . بخش دوازدهم اين كنوانسيون با عنوان حمايت و حفاظت از محيط زيست دريايي، مواد 192 تا 237 به طور ويژه به مسأله حمايت و حفاظت از محيط زيست دريايي مي پرداز د . در ضمن اگرچه اين بخش به طور خاص بر روي مسأله حمايت و حفاظت از محيط زيست دريايي متمركز است، اما قسمت هاي ديگري نيز از اين كنوانسيون مقرراتي را در زمينه محيط زيست دريايي شامل مي شود.
قسمت پنجم از بخش دوازدهم كنوانسيون مزبور با عنوان قواعد بين المللي و قوانين ملي در زمينه پيشگيري، كاهش و كنترل آلودگي محيط زيست دريايي است كه قواعد و اصول كلي حاكم بر پيشگيري، كاهش و كنترل آلودگي دريايي ناشي از شش منبع عمده آلودگي را دربرمي گيرد . مواد قسمت پنجم از بخش دوازدهم كنوانسيون به طور اساسي مقررات مشابهي را دربر مي گيرند و دولت ها را ملزم می كنند تا اقدامات ذيل را انجام دهند:
الف . پذيرش قوانين و مقررات براي پيشگيري، كاهش و كنترل آلودگي محيط زيست دريايي ناشي از منابع مذكور، به ويژه قوانين و مقرراتي كه تاثير آنها در مورد اين منابع آلودگي كمتر از تاثير قواعد و معيارهاي بين المللي و رويه ها و شيوه هاي توصيه شده نباشد.
ب . اتخاذ هر نوع تصميم ديگري كه براي پيشگيري، کاهش و كنترل چنين آلودگی هايي ضروري باشد.
ج . كوشش براي هماهنگي برنامه ها در ارتباط با پيشگيري، كاهش و كنترل آلودگي محيط زيست دريايي ناشي از منابع مذكور در سطح منطقه اي به طور مقتضي.
د . كوشش در جهت تدوين قواعد، معيارها، رويه ها و شيوه هاي توصيه شده در سطح جهاني و منطقه اي، از جمله از طريق سازمان هاي بين المللي صلاحيت دار براي پيشگيري، كاهش و كنترل آلودگي محيط زيست دريايي ناشي از منابع مذكور.
يادآوري مي شود كه پس از پذيرش كنوانسيون 1982 سازمان ملل متحد راجع به حقوق درياها، مقررات اين كنوانسيون در زمينه محيط زيست دريايي از جمله حمايت از محيط زيست دريايي و استفاده هاي پايدار از منابع آن در انعقاد اسناد و كنوانسيون هاي بين المللي جديد تحت نظر سازمان ملل متحد و يا نهادهاي آن سازمان به ويژه مؤسسات تخصصي و يا برنامه هاي اجرايي آن و نيز از سوي نهادهاي منطقه اي مو ر د توجه قرار گرفته و در اسناد و كنوانسيون هاي مزبور درج شدند.

1-7-2 حقوق هسته ای
حقوق هسته ای چیست ؟ حقوق هسته ای چه تفاوتی با دیگر شاخه های حقوق داخلی و حقوق بین الملل دارد ؟ حقوق هسته ای باید چه ارتباطی با سایر مبانی زیرساخت های حقوق داخلی هر کشور داشته باشد ؟ پاسخ به این سئوالات مستلزم بررسی تاریخی و تحلیلی تلاش هایی است که طی دهه های گذشته جهت توسعه هنجارهای حقوقی حاکم بر فن آوری بسیار پیچیده انجام گرفته است .
انرژی هسته ای ، سلامت و ایمنی انسان و محیط زیست را در معرض خطرات خاصی قرار می دهد ؛ خطراتی که باید سنجیده و محتاطانه مدیریت شوند . البته فن آوری و مواد هسته ای ، نوید دهنده منافع بسیاری در زمینه های مختلف از پزشکی و کشاورزی تا تولید برق و مصارف صنعتی است . در صورتی که اقدامی صرفاً در بردارنده مخاطره بوده و نفعی در بر نداشته باشد ، مستلزم وجود رژیم حقوقی مبنی بر ممنوعیت آن اقدام است نه مقررات گذاری . گرچه خصیصه اصلی مقررات مرتبط با انرژی ، تمرکز دوجانبه آن بر مخاطرات و منافع ناشی از آن است . شناسایی هنجارهای حقوقی جهت مقررات گذاری انرژی هسته ای ، بعنوان بخشی از نظام عام حقوقی یک کشور ، ضرورت دارد . حقوق هسته ای باید جایگاه خود را در سلسله مراتب قانونی مرسومی که در اغلب کشورها قابل اعمال است ، به دست آورد .
سلسله مراتب فوق ، متشکل از چند سطح است . اولین سطح که معمولاً به آن تحت عنوان سطح قانون اساسی اشاره می شود ، ساختار قانونی و نهادی حاکم بر کلیه روابط درون کشوری را بنیان می نهد . پایین تر از سطح قانون اساسی ، رده قوانین موضوعه قرار دارد که در این سطح ، قوانین خاصی توسط پارلمان به منظور ایجاد سایر نهادهای ضروری و اتخاذ اقداماتی مرتبط با فعالیت های گسترده ای که بر منافع ملی تأثیر دارد ، وضع می گردد . سومین سطح دربردارنده مقررات مفصلی است ، به عبارت دیگر شامل قواعد فنی پیشرفته ای است که جهت نظارت و قاعده مند سازی فعالیت های تصریح شده بر طبق اسناد قانونی به کار می روند . به دلیل ماهیت خاص چنین قواعدی ، معمولاً از قواعد مزبور توسط نهادهای متخصص مقرر می گردد ، که اختیارات لازم جهت نظارت بر اقداماتی که منافع ملی را تحت تأثیر قرار می دهند ، به آنها اعطا شده است . همچنین ، قواعد مزبور مطابق با چارچوب قانون ملی توسعه یافته اند . چهارمین سطح ، دربردارنده ابزارهای غیر الزامی جهت ارایه راهنمایی های لازم حاوی توصیه هایی است که به منظور کمک به افراد و سازمان ها در پاسخگویی به مقتضیات قانونی تدوین شده است .
بسته به فعالیت های هسته ای که یک دولت قصد دارد مجاز بشمارد ، بهره برداری از فن آوری هسته ای می تواند دربردارنده قوانینی باشد که ارتباط عمده ای باسایر مسایل ( از جمله حفاظت محیط زیست ، ایمنی صنعتی ، برنامه ریزی کاربری زمینی ، آئین دادرسی اداری ، استخراج معادن ، حمل و نقل ، مقررات گذاری بهای برق مصرفی و اصول اخلاقی هیأت حاکمه ) دارد . به طور کلی ، انحراف از چارچوب عام مقررات گذاری ملی ، فقط زمانی باید پذیرفته شود که خصیصه خاص یک فعالیت ، رفتار خاص با آن را ایجاب می کند .
با توجه به معیارهای بنیادین فوق ، حقوق هسته ای را می توان چنین تعریف نمود : مجموعه ای از هنجارهای خاص حقوقی که جهت قاعده مند سازی عملکرد اشخاص حقیقی و حقوقی دست اندرکار در فعالیت های مرتبط با مواد شکافت پذیر ، تشعشع یونیزه کننده و قرار گیری در معرض منابع طبیعی تشعشع ایجاد شده اند . این تعریف از چهار عنصر اصلی ترکیب شده است . نخست اینکه ، حقوق هسته ای به عنوان مجموعه ای از هنجارهای خاص حقوقی ، بخشی از مقررات عام ملی به شمار می رود . البته ، حقوق هسته ای دارای قواعد متفاوتی است که ماهیت خاص فن آوری هسته ای ایجاب می کند . دوم اینکه ، عنصر قاعده مند سازی ، دربردارنده رویکرد ریسک – منفعت است که در مدیریت فعالیت هایی که هم دارای مخاطرات و هم منافعی برای توسعه اجتماعی و اقتصادی هستند ، نقش کلیدی دارد . سومین مورد اینکه ، همانند کلیه رژیم های حقوقی ، هنجارهای خاص حقوقی مرتبط با عملکرد اشخاص حقوقی از جمله نهادهای دولتی ، علمی ، آکادمیک و تجاری و همچنین افراد حقیقی است . چهارمین عنصر به پرتوزایی اتمی ( که از طریق استفاده از مواد شکافت پذیر یا تشعشع یونیزه کننده تولید می شود ) ، بعنوان خصیصه معینی که وجود رژیم حقوقی خاصی را توجیه می کند ، معطوف است .
هدف اولیه حقوق هسته ای ، ایجاد چارچوب حقوقی برای هدایت فعالیت های مرتبط با انرژی هسته ای و تشعشعات یونیزه کننده به شیوه ای که به نحو مقتضی از افراد ، اموال و محیط زیست حفاظت شود .

1-7-3 مشخصات نیروگاه اتمی بوشهر
نمای بیرونی و داخلی نیروگاه اتمی بوشهر
توربین : مجموعه توربین بخار K – ۱۰۰۰ – ۳۰۰۰/۶۰ – ۳ با قدرت نامی ۱۰۰۰ مگاوات و سرعت ۳۰۰۰ دور در دقیقه جهت به حرکت درآوردن ژنراتور جریان متناوب به کار می‌رود. ژنراتور به همراه مجموعه توربین بر روی یک سازه بتنی سوار شده که این سازه به صورت مجزا از سازه اصلی ساختمان توربین، بر روی فنرهای مخصوصی (جهت خنثی کردن ارتعاشات ناشی از دورهای بحرانی) قرار گرفته است. توربوست نیروگاه اتمی بوشهر شامل چهار توربین از جمله یک توربین فشار بالا و سه توربین فشار پایین می باشد. مجموعه توربین مذکور تک محوری و هر چهار توربین از نوع دو طرفه متقارن است که در هر طرف دارای پنج ردیف پره می باشند. روتور توربین های فشار پایین و فشار بالا به روش آهنگری و به صورت یکپارچه و بدون سوراخ مرکزی ساخته می شود که این کار باعث کاهش تمرکز تنش در روتور خواهد شد .
سیکل آب و بخار نیروگاه اتمی بوشهر این گونه است که بخار تولید شده در مولدهای بخار به ساختمان توربین هدایت و با حداکثر، رطوبت ۲/۰% و فشار bar8/58 r وارد توربین فشار قوی شده و پس از انجام کار به علت کاهش فشار و حرارت اولیه مرطوب می شود. برای این که این رطوبت به پره های توربین فشار ضعیف آسیب نرساند، بخار خشک و مجدداً گرم می شود تا به پارامترهای مطلوب دست یابد و پس از آن با فشار bar8/6 r به توربین فشار ضعیف هدایت می شود، به دنبال آن در کندانسور تغییر حالت داده، طی مراحلی احیا شده (پیش گرم و گاززدایی گردیده و تا C˚ ۲۲۲گرم می شود) و مجدداً به مولدهای بخار باز می گردد.
واحد توربین نیروگاه اتمی بوشهر دارای مدار پیشرفته احیاء از جمله چهار مرحله هیتر فشار پایین، دئراتور (هوازدا)، یک مرحله هیتر فشار بالا و پمپ انتقال کندانس بخار گرم کننده است. تمام هیترهای فوق به غیر از دئراتور که از نوع مخلوطی است. از نوع تبادل حرارت سطحی می باشند. تمام هیترهای احیاء کننده غیر از هیتر فشار پایین شماره چها ر و دئراتور، شامل دو پوسته می باشند و در دو خط موازی قرار دارند .
ژنراتور : ژنراتور نیروگاه اتمی بوشهر از نوع سنکرون سه فاز می باشد که سیم پیچ استاتور آن با آب خنک میگردد. خنک کننده روتور و هسته استاتور آن نیز هیدروژن می باشد. قدرت خروجی آن ۱۰۰۰ مگاوات و دارای دو قطب بوده و با مارک صنعتی TBB – ۱۰۰۰- ۲۷/۲ – T3 معرفی می گردد. ولتاژ خروجی استاتور آن نیز kv27 می باشد.
پست : نیروگاه اتمی بوشهر دارای دو پست kv230 و kv400 می باشد که پست kv400 از نوع GIS (گاز ایزوله کننده بین کنتاکت ها) بوده و از طریق دو خط به پست چغادک و شبکه سراسری متصل می گردد و پست kv230 از نوع AIS (هوا ایزوله کننده بین کنتاکت ها) می باشد و اتصال آن به شبکه سراسری توسط دو خط و از طریق پست بوشهر صورت می پذیرد.
نیروگاه آب تحت فشار PWR : نیروگاه اتمی بوشهر از این نوع است . سازمان انرژی اتمی ایران پس از بررسی پیشنهادهای سازندگان رآکتورهای PWR پیشنهاد شراکف ورک یونیون آلمان غربی را پذیرفت . واحد اول نیروگاه هسته ای بوشهر از راکتور آب تحت فشار نوع VVER – ۱۰۰۰ مدل V-446 تشکیل یافته که از نظر ساختاری و اساس کار، کاملاً با نیروگاه هسته ای چرنوبیل متفاوت بوده و متناظر با نیروگاه های هسته ای غربی با راکتور PWR می باشد که دارای ایمنی ذاتی هستند، بدین معنی که با افزایش قدرت نوترونی راکتور، دمای آب در آن افزایش یافته که این نیز به نوبه خود باعث کاهش قدرت نوترونی و مهار واکنش زنجیره ای شکافت پایا در قلب راکتور می گردد. در صورت به خطر افتادن نیروگاه و پایین آمدن شاخص های ایمنی آن، طبق دستورالعمل های بهره برداری نیروگاه، قدرت راکتور تا سطح لازم کاهش داده شده، یا اساساً خاموش می‌گردد تا ایمنی راکتور به سطح مورد نظر رسانده شود. در صورت بروز احتمالی حادثه، سیستم‌های چهارکاناله ایمنی، وظیفه خاموش کردن راتور و برداشت انرژی حرارتی پسماند قلب راکتور را به عهده دارند. وجود یک کانال و عملکرد درست آن در هنگام بروز حادثه کاملاً کفایت می‌کند و وجود سه کانال دیگر جهت بالا بردن ضریب اطمینان عمل سیستم در نظر گرفته شده است. این کانال ها کاملاً از همدیگر جدا بوده و مستقل عمل می‌کنند.
رآکتور : رآکتور نیروگاه هسته ای بوشهر از نوع آب سبک تحت فشار می‌باشد که توان تولید Mw(t)3000انرژی گرمایی را داشته و متشکل از یک پوسته از جنس فولاد کربنی است که با فولاد ضد زنگ پوشش داده شده است و درون آن قلب راکتور (Core)، سپر حرارتی و نوترونی (Core baffle)، نگهدارنده قلب (Core barrel، محافظ کانال‌های هادی (Protective Tube Unit) قرار گرفته و توسط درپوش راکتور (Upper Unit) بسته می‌شود. آب که به عنوان کند کننده نوترون و خنک کننده استفاده می‌شود، توسط پمپ‌های مدار اول با فشار bar157 و حرارت ˚C291 از طریق ۴ نازل خط سرد (Cold Leg) وارد راکتور می‌شود و پس از برداشت حرارت از قلب راکتور با حرارت ˚C321 از طریق ۴ نازل خط گرم (Hot Leg) به سمت مولدهای بخار هدایت شده، و در آنجا با تبادل حرارت با آب مدار دوم بخار تولید می‌شود.
منبع تولید گرما، سوخت هسته ای از نوع دی اکید اورانیوم غنی شده با غنای ۰۲/۴%، ۶۲/۳%، ۴/۲%، ۶/۱% می‌باشد. سوخت هسته‌ای به صورت قرص‌های استوانه‌ای به قطر ۵۷/۷ و ارتفاع ۱۲ میلی متر ساخته شده که درون میله‌های سوخت قرار دارد. تعداد ۳۱۱ میله سوخت با آرایش شش ضلعی، یک مجتمع سوخت را می‌سازند و تعداد ۱۶۳ مجتمع سوخت در کنار هم قلب راکتور را تشکیل می‌دهند. مکانیزم تولید گرما، واکنش هسته‌ای شکافت اورانیوم و تبدیل آن به پاره های شکافت سبک تر است که همراه با آزاد شدن انرژی و تولید نوترون برای ادامه این زنجیره است.
کنترل واکنش هسته‌ای و در نتیجه کنترل راکتور به کمک اسیدبوریک محلول در آب، به همراه میله‌های کنترل که به محرک‌های سیستم کنترل و حفاظت متصل است، انجام می‌شود.
علیرغم پیچیدگی فناوری یک نیروگاه هسته ای از نوع نیروگاه بوشهر، فرآیند تولید انرژی الکتریکی در نیروگاه هسته ای را می توان به طور ساده به سه مرحله کاملاً مجزا تقسیم نمود که در سه مدار مستقل شامل مدار اول، مدار دوم و مدار خنک کننده انجام می پذیرد.
مدار اول : شکافت اورانیوم غنی شده در راکتور منبع تولید انرژی به صورت گرمایی است. این انرژی گرمایی توسط آب مدار اول که در یک مسیر بسته (چهار حلقه) جریان دارد به مولد های بخار منتقل می شود. مولد بخار یک مبدل حرارتی است که آب مدار اول درون لوله های U شکل فولادی آن جریان دارد و آب مدار دوم در یک سیکل کاملاً مجزا با گردش در اطراف این لوله ها، ضمن برداشت حرارت به بخار تبدیل می شود. آب مدار اول پس از خروج از مولد بخار توسط پمپ مدار اول برای برداشت مجدد گرما به راکتور بازگردانده می شود.
مدار دوم : در مدار دوم، بخار تولید شده درمولد بخار به توربین هدایت شده و در آن جا به انرژی مکانیکی تبدیل می شود (چرخش توربین به طور مستقیم ژنراتور نیروگاه را به حرکت درآورده، که منجر به تولید انرژی الکتریکی می شود). سپس بخار خروجی از توربین، به وسیله کندانسور به آب تبدیل شده و مجدداً برای تکمیل و تکرار این چرخه به مولد بخار بازگردانده می شود.
مدار خنک کننده : برای چگالش بخار خروجی از توربین، آب دریا به عنوان خنک کننده، در یک مدار کاملاً مجزا از مدار دوم توسط پمپ های سیرکولاسیون به کندانسور هدایت می شود و پس از برداشت گرما، از طریق یک کانال روباز به طول ۴۰۰ متر و به دنبال آن چهار تونل ۱۲۰۰ متری در زیر بستر دریا، در عمق ۷ متری به دریا باز می گردد.

1-7-4 منابع پرتوزا
منابع پرتوزا به دو دسته‌ي كلي تقسيم مي‌شوند: منابع پرتوزاي طبيعي و منابع پرتوزاي مصنوعي. مواد پرتوزاي طبيعي از بدو تشكيل كره زمين در آن وجود داشته و بهره‌برداري انسان از معادن و منابع مختلف يكي از عواملي است كه باعث برهم خوردن نظم و آرايش و تعادل طبيعي اين مواد شده و در نتيجه، بسياري از مواد پرتوزاي طبيعي از اين طريق به محيط زيست افزوده شده‌اند. از ديگر عوامل برهم زننده نظم و تعادل ياد شده مي‌توان به پديده‌هاي طبيعي مثل زلزله، سيل و رانش زمين اشاره نمود. با اين وجود، مواد پرتوزاي طبيعي موجود در كره زيست و به تبع آن در كليه عناصر تشكيل دهنده از قبيل آب، خاك، هوا و بدن موجودات زنده، عواملي را تشكيل مي‌دهند كه با محيط بيولوژيكي در تعادل هستند. يكي ديگر از منابع، مواد پرتوزاي مصنوعي مي‌باشند كه در نتيجه فعاليت‌هاي بشري در رشته‌هاي گوناگونِ هسته‌اي، به محيط زيست راه يافته‌اند. بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط كميته علمي سازمان ملل در زمينه اثرات پرتوهاي اتمي، متوسط پرتوگيري هر شخص از منابع پرتوزاي طبيعي معادل 4/2 ميلي سيورت در سال برآورد گرديده است. حال آنكه متوسط پرتوگيري وي از كليه فعاليت‌هاي هسته‌اي شامل ريزش‌هاي ناشي از انفجارات اتمي، حوادث هسته‌اي، كاركرد عادي نيروگاه‌هاي اتمي و همچنين پرتوگيري‌هاي پزشكي (تشخيص و درمان) در اثر كاربرد مواد پرتوزا و دستگاه‌هاي پرتوساز، حدود 8/0 ميلي سيورت در سال تخمين زده شده است. به طور كلي منابع پرتوزاي طبيعي شامل هسته‌هاي پرتوزاي اوليه و يا وابسته به تشكيل زمين با نيمه عمر طولاني، و همچنين پرتوها و هسته‌هاي پرتوزاي كيهاني هستند. مواد پرتوزاي مصنوعي نيز بعد از انفجار اولين بمب اتمي آزمايشي در تاريخ شانزدهم ژولاي سال 1945 ميلادي در نزديكي شهر آلاموگوردو در ايالت نيومكزيكوي آمريكا به محيط زيست وارد گرديد. گرچه توليد هسته‌هاي پرتوزاي مصنوعي پس از شروع بكار اولين راكتور اتمي در دوم دسامبر 1942 ميلادي در شيكاگو آمريكا و كمتر از 4 سال پس از كشف پديده شكافت هسته‌اي شروع شده بود.

1-7-4 منابع پرتوزاي طبيعي: منابع پرتوزاي طبيعي به دو دسته هسته‌هاي پرتوزاي اوليه و پرتوها و هسته‌هاي پرتوزاي كيهاني تقسيم مي‌گردند.

1-7-4-1 هسته‌هاي پرتوزاي اوليه: اين دسته مواد پرتوزا، خود به دو صورت هسته‌هاي پرتوزاي منفرد و هسته‌هاي پرتوزاي زنجيره‌اي طبقه‌بندي شده‌اند:
• هسته‌هاي پرتوزاي منفرد: مهم‌ترين هسته‌هاي پرتوزاي طبيعي منفرد كه سهم قابل توجهي در پرتوگيري انسان دارند عبارتند از: 40K ، 87Rb و 50V . ساير هسته‌هاي منفرد

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...