مقاله ، نیروگاه، بوشهر، دريايي، حقوق، حفاظت، ایمن، فرامرزی، كنوانسيون، استانداردهای، فسیلی، نامطلوب

تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ، ممنوع است » با این وجود آلودگی هوای شهرهای صنعتی ایران ، آتش گرفتن جنگل ها و سرازیر شدن شیرابه زباله ها و پساب فاضلاب های صنعتی به داخل رودخانه ها و غیره از جمله مشکلات زیست محیطی هستند که از چشم هیچ انسان متفکری پنهان نیستند .
افزایش روز افزون مصرف سوخت های فسیلی طی دو دهه اخیر و ایجاد انواع آلاینده های خطرناک و سمی ، و انتشار آن در محیط زیست انسان ، نگرانی های جدی و مهمی برای بشر در حال و آینده به دنبال دارد . بدیهی است که این روند به دلیل اثرات مخرب و مرگبار آن در آینده تداوم چندانی نخواهد داشت . از این رو به جهت افزایش خطرات و نگرانی های تدریجی در مورد اثرات مخرب انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از کاربرد فزاینده ی انرژی فسیلی ، واضح است که انرژی هسته ای به عنوان یکی از رهیافت های زیست محیطی برای مقابله با افزایش دمای کره زمین و کاهش آلودگی محیط زیست یاد می شود . همچنان که آمار نشان می دهد ، در حال حاضر نیروگاه های هسته ای جهان با ظرفیت نصب شده فعلی توانسته اند از سالانه از انتشار هشت درصد از گازهای دی اکسید کربن در فضا جلوگیری کنند . در این راستا چنانچه ظرفیت های در دست بهره برداری فعلی برق کل نیروگاه های هسته ای ، ازطریق نیروگاه های سوخت فسیلی تأمین می شد ، سالانه بالغ بر 1800 میلیون تن دی اکسید کربن ، چندین میلیون تن گازهای خطرناک دی اکسید گوگرد و نیتروژن ، حدود 70 میلیون تن خاکستر ، و معادل 90 هزار تن فلزات سنگین در فضا و محیط زیست انتشار می شد که مضرات آن غیر قابل انکار است . لذا در صورت رفع موانع و مسایل سیاسی مربوط به گسترش انرژی هسته ای در جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه و جهان سوم ، این انرژی در دهه های آینده نقش مهمی در کاهش آلودگی و انتشار گازهای گلخانه ای ایفا خواهد نمود . هر چند ديدگاههاي منفي نيز نسبت به توليد برق از انرژي هسته اي وجود دارد كه ممكن است در ارتباط با مسايل سياسي و يا احتمالات بروز فاجعه هاي زيست محيطي باشد. بنابراین شرایط لازم برای حفاظت مردم ، نسل های آینده و محیط زیست در برابر اثرات زیان آور پرتوها از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
احتمال اندکی وجود دارد که نیروگاه های هسته ای ، دچار شکست فاجعه باری شوند اما بعضی متخصصان به تجربه شکست نیروگاه های هسته ای اشاره می کنند که می تواند مخاطرات وسیعی را به وجود آورد . وقوع بدترین فاجعه قابل تصور در نیروگاه هسته ای پیامدهای بسیاری را به دنبال دارد ، زیرا پیامدهایی که به سلامت افراد وارد می شود ، دامنه ای وسیع و دراز مدت دارد ( نظیر چرنوبیل ، فوکوشیما) . پیامدهای حاصل از وقوع خرابی در سیستم نیروگاه های هسته ای را ناخواسته مردم تحمل می کنند .
موضوع ضرورت اجرا و نیاز به احداث طرحهاي نیروگاهی در بطن اهداف اینگونه طرح ها نهفته است بدین معنی که اصولاً اهداف طرحها در جهت پاسخ به نیازهاي موجود می باشد . حصول اطمینان از استفاده ایمن از انرژی هسته ای با در نظر گرفتن دو اصل حداکثر ایمنی معقول قابل دستیابی و حداکثر پرتو گیری معقول قابل دستیابی ، در راستای حصول اطمینان از ایمنی و سلامت مردم . هدف از ارائه این بخش در ارزیابی ، آگاه نمودن مخاطبین گزارش ارزیابی ، به اهمیت طرح می باشد . به عبارتی اجراي هر طرح با بروز یکسري اثرات مثبت و منفی در محیط زیست همراه می باشد ، لیکن اجراي برخی از طرح ها با ابعاد وسیعی از اثرات و پیامدهاي منفی زیست محیطی همراه می باشد که پذیرش آنها در محیط بدون آگاهی از ضرورت اجراي آن به هیچوجه مقبول نمی باشد و یا برعکس ممکن است مسئولین و تصمیم گیرندگان با آگاهی کافی از ضرورت اجراي طرح ، به این نتیجه برسند که اجراي این طرح با این ابعاد تخریب یا آلودگی توجیهی نداشته وضرورت دارد مجریان طرح براي مقبولیت آن، گزینه هاي دیگري را مد نظر قرار دهند . از این رو می توان ضرورت ارائه پژوهش حاضر را در قالب زیر طبقه بندی کرد :
• اهمیت محیط زیست چه در ابعاد محلی ، منطقه ای یا ملی و چه در بعد بین المللی ضرورت توجه علمی به عوامل مختلف به ویژه نقش عوامل انسانی در تخریب محیط زیست را به همراه داشته است . با افزایش نگرانی ها در خصوص تغییر اقلیم ، درک مناسب از انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از نیروگاه های مختلف تولید برق با دیدگاه محیط زیستی ضروری است .
• متأسفانه در ایران با وجود مشکلات زیست محیطی فراوان کمتر به این موضوع پرداخته شده است . ضرورت این پژوهش در آن است که به پر کردن شکافی می پردازد که در معرفت ما به طور اعم در رابطه با مسأله مربوط به اثرات زیست محیطی نیروگاه ها وجود دارد و به طور اخص به شناخت نیروگاه اتمی بوشهر و اثرات زیست محیطی آن می پردازد . فقدان ارائه چارچوب تئوریک منسجم و مدل طراحی شده با در نظر گرفتن جنبه های حقوقی محیط زیست در مطالعات پیشین در کشور ایران وجود دارد . بررسی ها نشان می دهد که در ایران چندان به حوزه حقوقی زیست محیطی نیروگاه اتمی بوشهر پرداخته نشده است . بنابراین ، ضرورت انجام پژوهش هایی در ارتباط با محیط زیست از دیدگاه قانونی و حقوقی ، که هدف اصلی این پژوهش تلقی می گردد از اهیمت به سزایی برخوردار است .
• توجه وِیژه به مسائل زیست محیطی که یکی از ابعاد توسعه پایدار است از مهم ترین اهداف سند چشم انداز ایران است . هدف اصلی کاربرد ایمن مواد و تکنولوژی هسته ای رفع خطرات و یا تقلیل آنها به حداقل ممکن می باشد . از همان ابتدا کاربرد ایمن انرژی و تکنولوژی هسته ای دغدغه فکری دولت ها ، محافل بین المللی و اشخاص بوده است . در این راستا هم دولت ، نهادهای بین المللی و شهروندان وظایفی دارند که باید به نحو مطلوب انجام شود . دولت جمهوری اسلامی ایران با وضع و به اجرا درآوردن قوانین ملی جهت تأمین و تضمین ایمنی تأسیسات و مواد هسته ای و رادیواکتیو و حفاظت افراد و محیط زیست در برابر تشعشعات هسته ای و رادیواکتیو تا حدود زیادی در این مسیر در بعد ملی گام برداشته است . نهادهای تخصصی بین المللی نیز به سهم خود با تدوین قواعد و مقررات بین المللی به استقرار ایمنی جهانی بر فعالیت های هسته ای و کاهش چالش های آن کمک نموده اند . آژانس بین المللی انرژی اتمی همواره از کشورها خواسته است در جهت ارتقای استانداردهای ایمنی در تاسیسات اتمی خود تلاش کنند و معیارهای لازم باید در سراسر جهان اعمال شود. بعد دیگر قضیه شهروندان و مردم و ذی نفعان هستند که بدون توجه به آنان هر گونه برنامه ریزی ، مستقل از شناخت وضعیت زیست محیطی آنان ، می تواند با مشکلاتی مواجه باشد . با شناخت زمینه های مختلف و آموزش های لازم برای آنان می توان برنامه ها و راهکارهایی بهتر در راستای مسائل زیست محیطی شهر بوشهر طراحی کرد . و راهکارهای عملی در اختیار سازمان های و نهادهای در ارتباط با مسأله ، جهت بهبود وضعیت زیست محیطی شهروندان ارائه کرد .
• یکی از نقاط قوت ارزیابی تأثیرات زیست محیطی توانایی آن در برآورده کردن نیازهای خاص از هر وضعیت توسعه است . تأمین بینش و درک مورد نیاز در مورد حفاظت زیست محیطی و کاهش مشکلات بلند مدت زیست محیطی که ناشی از تصمیمات توسعه ای است . همچنین ، پروژه های توسعه ممکن است نه فقط تأثیرات زیست محیطی داشته باشند ، بلکه همچنین ممکن است دارای تأثیرات اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی باشند .
• تجزیه و تحلیل پیامدهای زیست محیطی به عنوان یک تدبیر ملی برای فعالیت هایی که احتمالاً اثرات منفی بر محیط زیست می گذارند . همچنین ، دولت ها باید نسبت به فعالیت هایی که احتمال اثرات نامطلوب فرامرزی از طریق آبها بر محیط زیست می رود ، ارزیابی پیامدهای زیست محیطی در زمینه فرامرزی را اجرا نمایند .
• ضروری به نظر می رسد برای مقابله با حوادث غیر مترقبه ناشی از پدیده های مختلف و جدید چون تغییر اقلیم که اثرات ویژه خود را در قالب طوفان ها ، گرم شدن آب دریا ، سونامی و غیره احتمال بروز در منطقه می دهد با همکاری بین المللی و عزم ملی ابتکاراتی اندیشیده شود .
1 – 3 اهداف تحقیق
ارزیابی زیست محیطی پروسه اي تحليلي است كه بطور سيستماتيك عواقب احتمالي محيطي اجرايي پروژه ها، سياست ها و برنامه ها را پيش بيني مي كند. مهم ترین هدف ارزیابی اثرات محیط زیستی ایجاد شرایط و زمینه مناسب برای جلب توجه دولت ها ، افراد و تشکل ها به مسائل محیط زیستی در تمام مراحل مهم تصمیم گیری فعالیت های توسعه ای است . بنابراین تمام پروژه های توسعه ای در مقابل یک پاسخ رد یا تأیید قرار می گیرند . ارزیابی اثرات زیست محیطی بدین منظور انجام می شود که در اجرای پروژه ها ، مسائل محیط زیست نیز به عنوان یکی از عوامل در تصمیم گیری ها مورد توجه قرار گیرد . با توجه به سیاست های کلان دولت در زمینه توسعه بهره برداری از نیروگاه اتمی بوشهر از یک سو و اثر گذاری طرح بر محیط زیست منطقه از سوی دیگر ، انجام ارزیابی آثار زیست محیطی نیروگاه اتمی بوشهر از اهداف اصلی این تحقیق است . همچنین می تواند دارای اهداف زیر باشد :

اهداف کلی :
• تعیین ماهیت ، تعریف و شناسایی آثار فعالیت نیروگاه اتمی بوشهر در محیط زیست و تفسیر اثرات مهم
• مشخص کردن ترتیبات انجام شده برای بهره برداری ایمن از نیروگاه اتمی بوشهر به منظور کنترل انحراف های جدی که می تواند منجر به تصادف های عمده گردد و نیز روش های اضطراری کنترل سایت
• تعیین نوع ، احتمال نسبی و پیامدهای کلی تصادف های مهم
• ارزیابی زیست محیطی تأثیرات حاصل از بهره برداری نیروگاه با توجه به دامنه و شدت تأثیرات و ارائه راه کارهای مناسب به منظور کنترل و کاهش اثرات سوء آنها در مواجه با عناصر محیطی .
• شناسایی کامل اکوسیستم منطقه ، چرخه های غذایی ، مناطق حساس و شکننده اکولوژیکی ، گونه های زیستی نادر و آسیب پذیر و … در محدوده های تعیین شده
• ارزیابی تأثیرات محیط زیستی برای نظارت و کنترل موثر آلودگی فرامرزی و ارائه نتایج ارزیابی
• ایجاد یک چارچوب تصمیم گیری مناسب برای مدیران . نسبت به تصمیم گیرندگان ، بیان عواقب زیست محیطی تصمیم هایشان ، تا همه تدابیر لازم به منظور پیشگیری ، کاهش و کنترل تأثیرات محیط زیستی فرامرزی نامطلوب اتخاذ شود
• کمک به مردم در فهم ، احترام و پذیرش تصمیمات نهایی در مورد نیروگاه اتمی بوشهر . بر این اساس باید اقداماتی صورت گیرد تا اطمینان مردم روز به روز در این زمینه افزایش پیدا کند . مردم باید بدانند که نیروگاه اتمی بوشهر ایمن است و در شرایطی که این نیروگاه در مظان اتهام برای عدم ایمنی قرار گرفته است ، بتوانیم با فعالیت های علمی و اجتماعی و اطلاع رسانی این اتهام های مغرضانه را رفع کنیم.
• حصول اطمینان از استفاده ایمن و امـن از انرژی هسـته‌ای و منابع پرتو درکشـور با هدف حفـاظت کارکنان، مردم، نسل‌های آینده و محیط زیست .
اهداف جزیی :
• ارائه خدمت در تمام زمینه های زیست محیطی در دیگر حوزه ها برای اتخاذ تصمیم
• اطلاعات و امکان مشارکت را برای افراد ذینفع فراهم می کند
• به کارگیری ارزیابی پیامدهای زیست محیطی به عنوان ابزاری برای به حداقل رساندن تأثیرات نامناسب زیست محیطی
• عموم مردم ساکن منطقه تأثیر پذیرفته ( اعم از ساکنین کشور ایران و در سایر کشورها ) نیز از سلامت و ایمنی نیروگاه اتمی بوشهر آگاهی داشته باشند .

اهداف کاربردی :
• اثبات اینکه متقاضی توسعه امکان بالقوه مخاطرات بزرگ را در مسیر فعالیت های شرکت درک کرده و به کنترل ها در این مورد توجه کرده است
• بهسازی جهت حذف یا کاهش اثرات نامطلوب
• توسعه فعالیت های اقتصادی سازگار با ظرفیت های زیست محیطی مناطق ساحلی
• ارتقای ظرفیت های مقابله با مخاطرات محیطی و حوادث غیر مترقبه
• تأمین امنیت جوامع و فعالیت های مستقر در مناطق ساحلی
• ارتقای نقش موثر کشور در همکاری های منطقه ای و بین المللی بر اساس منافع ملی
• پایش و ارزیابی مستمر فعالیت ها و اقدامات در مناطق ساحلی
برخورد اصولی با مسائل اقلیمی و زیست محیطی مانند فرسایش خاک ، آلودگی های محیط زیست دریایی ، دفع پسماندها و حفاظت از اکوسیستم نوار ساحلی با تأکید بر زیستگاه های حساس و گونه های آسیب پذیر گیاهی و جانوری به ویژه در سواحل خلیج فارس

1 – 4 سؤالات تحقیق:
• آیا نیروگاه اتمی بوشهر در مرحله بهره برداری می تواند در حد استانداردهای ایمنی قابل قبول عمل کند ؟
• آیا اجرای پروژه نیروگاه اتمی بوشهر در داخل سرزمین ایران و به خصوص در مناطق ساحلی و خلیج فارس خطر قابل توجه آلودگی ایجاد می نماید ؟

1 – 5 فرضيه‏هاي تحقیق:
• نیروگاه اتمی بوشهر می تواند در حد استانداردهای قابل قبول که اساساً بر حسب رهاسازی مواد رادیواکتیو رخدادها بیان می شود ، عمل کند و مورد بهره برداری قرار بگیرد .
• به نظر می رسد با توجه به برنامه ریزی مناسب و در نظر گرفتن بسیاری از ملاحظات اولیه ، فعالیت نیروگاه اتمی بوشهر باعث ایجاد خطر قابل توجه و انتقال زیان برون مرزی به محیط زیست نخواهد شد .

1 – 6 محدودیت های تحقیق
حرکت به سوی تحقق هر هدفی را ، محدودیت های عینی و ذهنی دچار کندی می کنند . تحقیق نیز چونان فرآیندی است که در جهت هدفی به نام حل مسأله یا پاسخ به یک پرسش است نیز از این قانون خارج نیست . با وجود محدودیت ها ، محقق سعی کرده است با واقع نگری فرآیند تحقیق را ادامه دهد .
محدودیت هایی که بر سر راه محقق وجود داشت عبارتند از :
• کمبود منابع مالی شخصی . زیرا برای ارزیابی عملی توسط محقق نیاز به تهیه نمونه ها و ارائه به مراکز آزمایشگاهی و صرف مبالغ و هزینه های زیادی بود که تأمین آن برای محقق امکان پذیر نبود . از طرفی از سازمان و مراکز دیگر نیز حمایت مالی صورت نمی گرفت .
• عدم همکاری مسئولین مربوطه با محقق . با وجود ارائه درخواست و نامه نگاری و مراجعه به نیروگاه اتمی بوشهر و پی گیری موضوع ، علی رغم اخلاق خوب در برخورد ، متأسفانه همکاری نکردند .
• به دلیل وجود متغیرهای فراوان ، و عدم امکان بررسی همه آنها در یک طرح تحقیقاتی ، به برخی از آنها پرداخته شد .

1-7 تعریف متغیرها
1-7-1 حقوق بين الملل محيط زيست
حقوق بين الملل محيط زيست يكي از گرايش هاي جديد حقوق بين الملل مي باشد كه به سرعت توسعه يافته است، به گونه اي كه هم از نظر اصول و قواعد آن و هم از نظر شاخه هاي گوناگون از تنوع بسياري برخوردار شده است . يكي از اين شاخه ها حقوق بين الملل محيط زيست دريايي مي باشد و اسناد بين المللي بسياري در زمينه هاي گوناگون محيط زيست، از جمله محيط زيست دريايي، وجود دارند ، و اصول حقوقي ويژه اي بر حمايت و حفاظت از محيط زيست حاكم مي باشند . بخشي از حقوق موضوعه مزبور به محيط زيست شامل قواعدي است كه در حقوق بين الملل محيط زيست وجود دارند كه هر چند هنوز از قدرت حقوقي الزام آور برخوردار نيستند، اما در تكميل و توسعه آن نقش قابل توجهي را ايفاء مي كنند . از جمله اين قواعد مي توان به قواعد درج شده در اعلاميه 1972 استكهلم راجع به محيط زيست بشر و نيز در اعلاميه 1992 ريو راجع به محيط زيست و توسعه اشاره كرد كه به هر حال به تدريج برخي از آنها در كنوانسيون هاي بين المللي درج شده اند و از نظر حقوقي نيز الزام آورند.
به عنوان يكي از گرايش هاي حقوق بين الملل محيط زيست، حقوق بين الملل محيط زيست دريايي نيز از چنين فرآيند تدوين و توسعه قواعد و اصول برخوردار بوده است . در ضمن نهادهايي در سطح بين المللي وجود دارند كه در تكميل و توسعه قواعد و اصول حاكم بر حفاظت و حمايت از محيط زيست دريايي در برابر آلودگي و نيز در اجراي مؤثر آنها نقش ارزنده اي دار ند. از جمله اين نهادها مي توان به سازمان بين المللي دريايي(IMO) و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (یونپ) اشاره کرد .
محيط زيست دریایی يك بخش اساسي و غيرقابل تجزيه از ديگر اجزاي محیط زیست مي باشد. تمام اين اجزا در ارتباط با يكديگر مي باشند و بر يكديگر تاثير مي گذارند . به ويژه درياها و اقيانوس ها ارتباط نزدك با يكديگر دارند و هر نوع آلودگي دريايي مي تواند تاثيرات نامطلوبي را بر نواحي دريايي در اطراف مناطق آلودگي و يا حتي در ديگر نواحي دريايي بگذار د . در اين راستا مي باشد كه كوشش هايي در چهارچوب برنامه هاي درياهاي منطقه اي يونپ و نيز اقدام IMO در زمينه در نظر گرفتن نواحي ويژه دريايي صورت گرفته است تا با اجراي برنامه هاي حمايت و حفاظت از محيط زيست دريايي نواحي گوناگون جهان و با همكاري دولت ها محيط زيست دريايي تحت حفاظت و حمايت در برابر انواع گوناگون آلودگي قرار گيرد. بر اساس كنوانسيون 1982 حقوق دریا ها منابع آلودگي درياها به شش دسته ذيل تقسيم شده اند:
الف . آلودگي ناشي از فعاليت هاي انجام شده در خشكي . ماده 207
ب . آلودگي ناشي از فعاليت در بستر دريا در منطقه تحت صلاحيت ملي . ماده208
ج . آلودگي ناشي از فعاليت هاي انجام شده در بستر و زيربستر درياهاي آزاد منطقه ، میراث مشترك بشريت . ماده 209
د . آلودگي ناشي از دفع مواد زايد . ماده 210
ه . آلودگي ناشي از تردد كشتي ها . ماده 211 و آلودگي ناشي از اتمسفر . ماده 212
كنوانسيون هاي بسياري در زمينه اين منابع آلودگي و نيز پيشگيري، كاهش و كنترل آنها، چه در سطح بين المللي و چه در سطح منطقه اي، مورد پذيرش قرار گرفته اند و كنوانسيون 1982 حقوق درياها نيز ساختار كلي را براي مبارزه با اين نوع آلودگي ها و نيز برخورد با آنها در صورت وقوع ارائه مي دهد.

1-7-1-1 كنوانسيون 1982

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...