مقاله ، دریایی، پرتوزا، بوشهر، نیروگاه، پرتوزای، ژنتیکی، ارگانیزم، عباسپور، مجید، دریاها، روانی

ایزوتوپ های پرتوزا به آب رودخانه و دریاها استفاده می کنند . مراکزی مانند مراکز صنعتی و تحقیقات اتمی ، بیمارستان ها ، مراکز تحقیقات کشاورزی و غیره ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) . در مراکز تولید انرژی اتمی ، در برج خنک کن معمولاً از آب استفاده می شود . این آب پس از غیر قابل استفاده شدن در برج ها ، به رودها جاری می شود . این نوع آب ها دارای دو صفت منفی هستند ، یکی آنکه دمای آب بالا است و در اثر جاری شدن در رودخانه ها ، دمای آب را بالا می برد که این امر موجب آلودگی حرارتی رودخانه ها می گردد . دیگر آن که این آب به احتمال زیاد آلوده به مواد پرتوزا است که در این صورت نه تنها سبب مرگ رودخانه می شود ، بلکه برای انسان نیز خطر جانی خواهد داشت . مهم ترین فاضلاب های پرتوزا که آب ها و به ویژه آب های آشامیدنی را آلوده می سازند ، عبارتند از :
• پساب نیروگاه های هسته ای : این پساب دارای مقادیر زیادی فرآورده های حاصل از شکافت می باشد که بسیار فعال و خطرناک هستند .
• پساب صنایع وابسته به انرژی اتمی : تمامی موسسات انرژی اتمی نیز پساب پرتوزا تولید می کنند .
• فاضلاب پرتوزای بیمارستان ها : پرتوزایی فاضلاب بیمارستان هایی که ایزوتوپ پرتوزا مصرف می کنند نسبت به فاضلاب صنعت انرژی اتمی بسیار کمتر است .
• مهم ترین هسته های پرتوزای آب : برخی از هسته های پرتوزایی که در آب دیده شده اند ، عبارتند از رادیم و پتاسیم 40 که از منابع طبیعی به ویژه شستن کانی ها حاصل شده و موجب آلودگی آب می شوند ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .
2 – 7 – 2 – 2 آلودگی هوا : هوا عنصری حیاتی در زندگی موجودات است . طبق بند 2 ماده یک آیین نامه جلوگیری از آلودگی هوا ، آلودگی هوا عبارت است از وجود یک یا چند آلوده کننده در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوری که مضر به حال انسان و یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد ، تغییر دهد . همچنین طبق بند یک همین ماده ، آلوده کننده عبارت است از هر نوع ماده گازی ، بخار ، مایع و جامد و یا مجموعه و ترکیبی از آنها که در هوای آزاد پخش و باعث آلودگی هوا شده و یا به آلودگی آن بیفزاید یا تولید بوهای نامطبوع کند ، از قبیل دود ، دوده ، ذرات معلق . از آنجا که پوسته زمین به طور طبیعی دارای مقادیر زیادی مود پرتوزا بوده و تجمع این مواد در برخی جاها به صورتی بوده که حتی یک راکتور طبیعی را به وجود آورده اند ، بنابراین تقریباً در همه جاری جو مقادیر مواد پرتوزا وجود دارد که به طور طبیعی مقادیر آنها ناچیز و خطر عمده ای برای انسان ندارند . از مهم ترین مواد پرتوزای موجود در هوا می توان ایزوتوپ های 220 و 222 گاز رادون با نیمه عمرهای 5/54 ثانیه و 8/3 روز را نام برد . بخش دیگری از مواد پرتوزای هوا به طور روزانه در اثر بمباران های پرتوهای کیهانی در جو ساخته می شوند که بریلیم 7 ، کربن 14 ، کلر 39 ، هیدروژن 3 ، سدیم 22 ، فسفر 32 و فسفر 33 از آن جمله اند . در انفجارات اتمی بیش از 90 عنصر پرتوزا رها می شوند . مهم ترین آنها از نظر زیستی باریم 140 ، سزیم 137 ، ید 131 و استرونسیم 89 هستند . نیروگاه های هسته ای فعال ، ایزوتوپ پرتوزای کریپتون 85 را به جو وارد می نمایند که به علت عدم فعالیت شیمیایی در بافت های زنده جذب و ذخیره نمی شود . به طور کلی ، اگر چه نیروگاه های فعال مقداری مواد پرتوزا به جو اضافه می کنند ، میزان آن بسیار کم و حتی از مواد پرتوزای تخلیه شده به جو توسط یک نیروگاه حرارتی با سوخت ذغال سنگ با توان معادل بسیار کمتر است . البته در عملیات استخراج اورانیم از معدن و غنی سازی آن نیز مقداری ذرات وارد جو می گردد ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .
2 – 7 – 2 – 3 آلودگی خاک : خاک ماده ای زنده و دینامیک است که ادامه حیات گیاهان و حیوانات را ممکن می سازد و از ارکان تولید مواد اصلی تغذیه انسان و همچنین برخی وسایل مورد نیاز زندگی او محسوب می شود به گونه ای که آلودگی آن حیات انسان را به خطر خواهد انداخت . پوسته زمین حاوی مقادیر زیادی مواد پرتوزای طبیعی است که مهم ترین آنها اورانیم -238 ، توریم – 232 و اورانیم 235 و مواد پرتوزای حاصل از شکافت هسته های آنهاست . علاوه بر موارد فوق ، پتاسیم 40 ، روبیدیم 87 ، ساماریم 147 و بیسموت 209 از جمله عناصر پرتوزای موجود در پوسته زمین می باشند . فعالیت های هسته ای انسان ، حوادث و انفجارات نیز در پراکنده سازی مواد پرتوزا و آلودگی خاک ها نیز موثرند . پس از انفجار چرنوبیل کل محیط زیست جهانی و به طور اخص اروپا با یک افزایش آلودگی پرتوی ناگهانی و شدید همراه گردید که ده ها سال زمان لازم است تا سطح پرتوهای آن کاهش یابد . نیروگاه های هسته ای از طریق انتشار مواد پرتوزا و سپس ریزش آنها ، حوادث و عملیات معدن کاوی و استخراج اورانیم و جابجایی آن می توانند در آلودگی خاک موثر باشند . اما از مهم ترین دغدغه های زیست محیطی برای آلودگی خاک ها دفن غیر بهداشتی و غیر اصولی پسمان های نیروگاه ها است که افکار طرفداران محیط زیست را به خود مشغول ساخته است . چنانچه خاک بر اثر عوامل گوناگون از جمله سوانح نیروگاه های هسته ای به مواد پرتوزا آلوده شود ، اصلی ترین راه رفع این آلودگی ، برداشتن و دور ریزی لایه هایی از خاک است که شدیداً آلوده شده است . این کار زمانی که ناحیه وسیعی از خاک آلوده شده است ، مانند نواحی شوروی سابق بر اثر سانحه چرنوبیل یکی از پرهزینه ترین و از نظر تکنیکی یکی از مشکل ترین اقداماتی است که صورت می گیرد و ثانیاً چگونگی دفع خاک آلوده برداشته شده نیز مشکل جدیدی را به وجود آورده است ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .
2 – 7 – 2 – 4 آلودگی صوتی : محیط شهرها بسیار پر سر و صداست . صدای مزاحم از عوامل آلوده کننده محیط است و زیان های جسمی و روانی فراوان دارد . خستگی بیش از حد ، بی حوصلگی و کاهش کارآیی کسانی که در محیط های پر سر و صدا کار می کنند از آثار روانی آلودگی صوتی است و کاهش شنوایی و در نهایت ناشنوایی موقت یا دائم نیز از زیان های جسمی آن است . از نظر علمی صدای بالاتر از 70 دسی بل صدای مضر بوده و عوارضی را به وجود می آورد .

2 – 7 – 2 – 5 آلودگی دریایی :
تا مدتهای مدیدی این تصور در ذهن بشر وجود داشت که آب دریاها و اقیانوس ها ، آنقدر گسترده است که می توان از میزان مواد آلوده کننده آن چشم پوشی نمود . اما امروزه که اثرات مستقیم و غیر مستقیم آلودگی آب دریاها بر زندگی انسان ثابت شده ، مسئله مبارزه با رفع این آلودگی به شکل بسیار جدی تری مطرح می باشد . اقیانوس ها 71% سطح زمین را فرا گرفته و میزان مواد آلوده کننده ای که وارد آنها می شوند ، تنها کسر کوچکی از این حجم می باشد . مع الوصف همین میزان به ظاهر قلیل آلودگی موجب مرگ و میر وسیع آبزیان و در نتیجه خسارات اقتصادی و غیر قابل استفاده شدن برخی سواحل تفریحی و اثرات سوء دیگر می گردد . منابع آلوده کننده آب دریاها نظیر پسابهای صنعتی ، زباله های شهری ، تخلیه آب توازن و شستشوی کشتی ها بداخل دریا ، نشت مواد نفتی ناشی از حوادث مربوط به نفت کش ها و سکوهای نفتی ، زباله های اتمی ، عوامل طبیعی نظیر طوفان ها ، گرد و غبار ، آتشفشان ها و مواد زائد ناشی از ارگانیزم های دریایی آثار مخربی را بر اکوسیستم دریایی ، بجای می گذارند . گسترش تدریجی این آلودگی ها به سواحل و جزایر ، سبب بروز بیماری های مهلک و عوارضی ژنتیکی بر روی انسان ، می گردد .
مقصود از آلودگی دریایی داخل کردن مواد یا انرژی در محیط زیست دریایی به وسیله انسان به طور مستقیم یا غیر مستقیم می باشد که اثرات زیان بخش مانند آسیب به منابع زنده و خطر برای سلامت انسان و ایجاد مانع در فعالیت های دریایی از جمله ماهیگیری و لطمه به کیفیت از لحاظ استفاده از آب دریا و کاهش وسایل رفاهی به بار آورد یا احتمال ایجاد اینگونه خطرات را در بر داشته باشد . عوامل زیادی بر چگونگی محیط زیست دریایی اثر دارند . این عوامل به ترتیب زیر می باشند :
1 . نور خورشید : نور خورشید از پارامترهای مهم انجام عمل فتوسنتز می باشد ، به گونه ای که با افزایش عمق دریا و در نتیجه کاهش میزان نفوذ نور خورشید ، عمل فتوسنتز کاهش یافته و منجر به کاهش جمعیت فیتوپلانکتون ها می گردد .
2 . درجه حرارت : تغییرات درجه حرارت در دریا قابل توجه نبوده و اثر نسبتاً اندکی بر رشد و فعالیت ارگانیزم ها دارد .
3 . فشار : فشار در اعماق مختلف دریا تاثیر زیادی بر انواع موجودات زنده آن و همچنین میزان حلالیت گازهای مختلف دارد .
4 . شوری : اکثر موجودات زنده دریایی ، خود را با تغییرات کم شوری منطبق می نمایند . اما این تغییرات شوری آب ، بر حیات بیولوژیکی آنها اثر دارد .
5 . جریان آب : جریان آب بر انتشار مواد غذایی و رسوبات کف دریا اثر گذاشته و از تنوع ارگانیزم های مختلف دریایی می کاهد .
6 . عوامل شیمیایی : عوامل شیمیایی از قبیل مقدار اکسیژن ، اکسید کربن محلول و PH ، تاثیر زیادی بر ارگانیزم های دریایی دارند .
7 . جانوران شکارچی دریا : تمام ارگانیزم های دریایی از یکدیگر تغذیه می نمایند . در صورتی که گونه ای از جانوران یک ناحیه کاهش یابند ، جانورانی که از آنها تغذیه می نمایند ناچار از تغییر محل زیست خود و یا تغذیه از گونه های دیگر جانوران خواهند بود .
حیات دریایی را به سه گروه عمده می توان تقسیم نمود :
الف . پلانکتون ها : این موجودات به دو صورت گیاهی و حیوانی بنام «فیتوپلانکتون» و «زوپلانکتون» در دریا غوطه ورند و تحرک اصلی آنها ، توسط جریانات اقیانوسی و یا جزر و مدی می باشد . فیتوپلانکنون ها که اکثر اکسیژن روی زمین را تولید می کنند ، منبع غذایی مهمی برای دیگر ارگانیزم ها بشمار می روند و در دریا در مناطقی که نور کافی برای عمل فتوسنتز وجود دارد ، زندگی می کنند .
ب . نکتون ها : ماهی ها و پستانداران دریایی که قابلیت شنا کردن دارند ، در این گروه قرار می گیرند . بنابراین برای حرکت در آب دریا ، مانند فیتوپلانکتون ها به جریان های دریایی و جزر و مد متکی نیستند .
گستردگی و توزیع نکتون تابع عواملی مانند درجه حرارت ، شوری ، ذخیره اکسیژن و منابع غذایی می باشد .
ج . بنتوس : موجودات و ارگانیزم های کف اقیانوس ، بنتوس نامیده می شوند که می توانند ثابت یا متحرک باشند . این موجودات ، اجساد سایر ارگانیزم ها را تجزیه نموده و مواد غذایی را مجدداً بداخل آب بازگشت می دهند . بعلاوه از ازدیاد رسوبات اضافی کف دریا ممانعت بعمل می آورند .
تولید اولیه ؛ در دریا توسط فیتوپلانکتون ، با تبدیل مواد غیر ارگانیک به مواد ارگانیک (آلی) که اولین مرحله در زنجیره غذایی دریاها می باشد ، صورت می گیرد که این عمل فتوسنتز نامیده می شود . همزمان با عمل فوق ، فیتوپلانکتون ها نیز اکسیژن تولید می کنند .
تولید ثانویه ؛ زمانی است که زوپلانکتون ها علفخوار از فیتوپلانکتون تغذیه نموده و تولید گونه حیوانی می کنند .
تولید ثالثیه ؛ زمانی است که زوپلانکتون گوشتخوار و ماهی ها از زوپلانکتون گیاهخوار تغذیه می کنند .

2 – 7 – 2 – 6 آلودگی حرارتی : به طور معمول میزان بازدهی یک نیروگاه هسته ای در تبدیل انرژی حاصل از شکافت هسته ای به انرژی الکتریکی حدود 33 درصد است ، بقیه انرژی به صورت گرما و عمدتاً از طریق چگالنده بخار دفع می گردد . این حرارت دفعی معمولاً به صورت آب گرم وارد جریان های آبی یا دریاچه ها و دریاها می گردد که بر حسب میزان حرارت دفعی ، میزان جریان رودخانه یا محل دفع در دریاچه و نوع گونه های گیاهی و جانوری تأثیرات مختلفی را به جای می گذارد ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .
2 – 7 – 2 – 7 آلودگی خزانه ژنتیکی جمعیت : شاید در نگاه اول تصور گردد ، آلودگی خزانه ژنتیکی همان اثرات پرتوها به ژنتیک جانداران است . ولی این مطلب با اثرات ژنتیکی که حتی ممکن است منجر به سرطان های کشنده در فرد شود ، متفاوت است . آن اثرات در فرد یا افراد است و با مرگ آنها چه بسا به کلی حذف گردد . اما منظور از آلودگی خزانه ژنتیکی جمعیت آن سری از اثرات سوء ژنتیکی است که در سلول های جنسی رخ می دهد به صورت تغییرات صفات ژنتیکی به نسل بعد منتقل می شود . به همین ترتیب به نسل های آتی هم انتقال می یابد و برای همیشه جزیی از خزانه ژنتیکی جمعیت می شود . چنین تغییرات منحصر به انسان نبوده و می تواند در همه جانداران رخ دهد ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) . استرانسیم 90 طی انفجارهای بمب اتمی رها می گردد . این عنصر ممکن است از راکتورها نیز به مقادیر کمی تحت شرایط کاری متعارف آنها رها گردد ، اما در هنگام بروز سانحه مقادیر گسیل آن افزایش می یابد . استرانسیم 90 به آسانی به وسیله گیاهان جذب می گردد و نیز می تواند از طریق شیر گاو به بدن انسان وارد شود . این عنصر به سوی استخوان می رود و مانند کلسیم در آنجا رسوب می کند . استرانسیم 90 با نیمه عمر 28 سال ، در استخوان شروع به تابش کرده و می تواند به بروز لوسمی و سرطان استخوان منجر گردد . تجمع هسته هیا پرتوزا در داخل بافت ها برای سلامتی انسان پیامدهایی جدی به همراه دارد که ممکن است در نواحی محدود بسیار خطرناک باشد ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .
2 – 7 – 2 – 8 آ سیب روانی جامعه : یکی دیگر از عوارض مهم ناشی از حضور نیروگاه ها در یک شهر یا یک کشور که باید به آن توجه کرد ، بحث آسیب روانی یا ترس و وحشتی است که اکثریت افراد جامعه نسبت به تأسیسات هسته ای دارند . این ناراحتی روانی تنها محدود به افراد آن کشور نیست ، ما همه روزه شاهد اعتراض ها و اجتماعات در سطح دنیا در رابطه با توسعه و گسترش تأسیسات هسته ای هستیم . این ناراحتی روانی در خصوص سلاح های اتمی بسیار بارز تر است . هم اکنون اکثر مردم کشورهای اسلامی خاورمیانه از وجود کلاهک های هسته ای اسرائیل در هراسند ، مردم ایران بخشی از افکارشان متوجه بحث های سیاسی و بین المللی و تهدیدهای آمریکا در خصوص نیروگاه هسته ای بوشهر است ( عباسپور ، مجید ، 1386 ) .

2 – 8 منطقه مورد مطالعه
2-8-1 جغرافیای طبیعی استان بوشهر
استان بوشهر با وسعت 5/23167 کیلومتر مربع و وسعت حدود 4/1 درصد از مساحت کل کشور ، در جنوب غربی جمهوری اسلامی ایران و در فاصله 27 درجه و 18 دقیقه تا 30 درجه و 14 دقیقه عرض جغرافیایی و 50 درجه و 8 دقیقه تا 52 درجه و 57 دقیقه طول جغرافیایی و در حاشیه خلیج فارس به طول 625 کیلومتر واقع شده است . ( زارعی بهادر، دولاح عبدالصمد ، 1386 : 45 ) از لحاظ مساحت هفدهمین استان کشور محسوب می گردد . این استان از شمال به استان خوزستان و قسمتی از استان کهگیلویه و بویر احمد ، از شرق به استان فارس ، از جنوب شرقی به قسمتی از استان هر مزگان و از جنوب و غرب به خلیج فارس محدود است . بیشترین مرز داخلی بوشهر با استان فارس است که سراسر شرق استان بوشهر به وسیله یک مرز طبیعی از نوع کوهستانی در حدود 500 کیلومتر را در بر می گیرد ، سراسر شرق استان بوشهر به وسیله یک مرز طبیعی از سراسر غرب استان فارس جدا می شود . استان بوشهر در طول 625 کیلومتر نوار ساحلی از دوحه دیلم ( دوحه شاه عبدالله ) شروع و به خلیج بندر تبن ختم می شود . با خلیج فارس مرز مشترک دارد و همه آبها در طول نوار ساحلی ذکر شده به انضمام جزیره خارگ و خارگو و فارسی و آبهای ساحلی آنها جزء قلمرو آبی این استان محسوب می گردد . این مرز بین المللی با کشورهایی مانند عربستان سعودی طولانی ترین مرز ، کویت ، قطر و بحرین را شامل می شود . استان بوشهر از نظر قلمرو خشکی و از لحاظ پستی و بلندی به دو قسمت جلگه ای و کوهستانی تقسیم می شود ، قسمت جلگه ای این استان ادامه جلگه خوزستان می باشد و در امتداد خلیج فارس قرار گرفته و از شمال و شمال غربی به سوی جنوب و جنوب شرقی امتداد یافته است . قسمت کوهستانی استان بوشهر از دو رشته کوه عمده تشکیل شده که به موازات هم سراسر طول استان را طی نموده و ناحیه پست کرانه های خلیج فارس را از قسمت های داخلی ایران جدا می سازند . رشته کوه اصلی ادامه رشته کوه زاگرس بوده که از شمال شرقی برازجان و شمال غربی اهرم و خورموج گذشته و در امتداد خود به سمت جنوب شرقی به ارتفاعات لیتو در فارس منتهی می گردد . این ارتفاعات ( گچ ترش ) نام دارند . ارتفاعات خورموج ، کوه های گیسکان و بزبز در شرق برازجان ، کوه سیاه در دشت پلنگ و ارتفاعات بوشکان و پازنان از جمله قلل معروف این رشته کوه می باشند .
استان بوشهر بر اساس تقسیمات کشوری در سال 1385 دارای 9 شهرستان ، 22 بخش ، 29 شهر ، 43 دهستان و 690 آبادی دارای سکنه است . شهرستان های استان بوشهر عبارتند از : بوشهر ، تنگستان ، دشتستان ، دشتی ، دیر ، دیلم ، کنگان ، گناوه و جم .

2-8-2 حمل و نقل
2-8-2-1 دريايي: مسافرت و حمل و نقل دريايي علاوه بر جاذبه خاص، مقرون به صرفه بودن و ايمني بيشتر، در مقايسه با ديگر وسايل حمل و نقل از جايگاه ويژه اي نيز برخوردار است. در اين رابطه كشتيراني والفجر 8 ، امروز با رشدي مطلوب در زمينه بار و مسافر يكي از موفق ترين شرك تها از نظر استفاده مفيد از منابع موجود در منطقه خليج فارس است. اين شركت با بهر همندي از كشتي هاي مجهز نسبت به ترانزيت كالا و خودرو سواري و حمل مركبات و ميوه و تره بار با بهره گيري از تريلرهاي يخچالي و سروي سهاي عظيم بار و مسافر با كشتي هاي رورو اقدام مي كنند.

2-8-2-2 هوايي: فرودگاه بين المللي بوشهر و عسلويه با داشتن پروازهاي داخلي به شهرهاي تهران، شيراز، اصفهان،

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...