مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، سلامت روان، والدین، سرطان- قسمت 3

ه سرطان در خانواده استرس زیادی بر والدین و فرزندان دیگر وارد می کند و می تواند سلامت روان آن ها را به مخاطره اندازد. در واقع ابتلا یک فرزند به بیماری سرطان، موجب به وجود آمدن واکنش های هیجانی متفاوتی در خواهر یا برادر سالم وی می شود. این هیجانات شامل حسادت، خشم، ناکامی، احساس گناه، افسردگی و تنهایی می باشد (جامعه ی ملی سرطان کودکان،2008). والدینی که کودکان مبتلا به سرطان دارند، تحت فشار شدید قرار دارند و در معرض مشکلات روان شناختی از قبیل اضطراب، افسردگی، استرس می‌باشند (حسینی قمی، 1391).
علاوه بر تنش های عاطفی، خانواده با مسائل متعددی از جمله علایم بیماری، داروها و عوارض جانبی آن ها، فراهم کردن اقدامات غیر دارویی مانند کمک به کودک در جهت کنارآمدن با شرایط جدید روبرو می شود (هانوچ ،1999). سرطان باعث گسیختگی در برنامه های زندگی بیمار و یک یک اعضای خانواده از جمله پدر و مادر و دیگر فرزندان شده و کل خانواده را با چالش روبرو می کند (اَُزر ،2009). یافته ها نشان می دهد والدین کودکان مبتلا به سرطان در معرض کاهش سلامت جسمی و روانی مربوط به درک نارضایتی از وضعیت اقتصادی و فقدان سازگاری هستند (لوآ ،2006).
والدین به عنوان اولین و مهم ترین مراقبان کودکان سرطانی با مسائل متعددی از جمله مشکلات مالی، خانوادگی و اجتماعی روبرو هستند، از این رو می توان پایین بودن سلامت روان والدین کودکان مبتلا به سرطان را نسبت به سایر اعضاء خانواده توجیه نمود. هزینه های مستقیمی چون تهیه داروها، رژیم غذایی، بستری شدن و رفت و آمد و هزینه های غیر مستقیمی مانند کاهش ساعت کاری و در نتیجه کاهش درآمد، از دست دادن پس انداز و هم چنین از دست دادن فرصت های شغلی به والدین و خانواده تحمیل می شود (بولینگ ،2003). با توجه به اینکه سلامت روان کودک مبتلا به سرطان در گرو سلامت روان والدین است، حمایت های روانی – اجتماعی همه جانبه از والدین در جهت مراقبت بهتر از کودک ضروری است.
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عواملی که با سلامت روان والدین کودکان مبتلا به سرطان رابطه مثبت یا منفی دارند، انجام شد. یافته های پژوهش حاضر می تواند جهت تدوین مداخلاتی به منظور افزایش سلامت روان والدین کودکان مبتلا به سرطان مورد استفاده قرار گیرد.

1-4 اهداف پژوهش
هدف کلی
تعیین رابطه مقابله های مذهبی،سبک های حل مسئله و نشخوار فکری با سلامت روان والدین کودکان مبتلا به سرطان.

اهداف اختصاصی

تعیین رابطه مقابله مذهبی، نشخوار فکری، حل مسئله با افسردگی والدین کودکان مبتلا به سرطان.
تعیین رابطه مقابله مذهبی، نشخوار فکری، حل مسئله با اضطراب والدین کودکان مبتلا به سرطان.
تعیین رابطه مقابله مذهبی، نشخوار فکری، حل مسئله با مشکلات جسمی والدین کودکان مبتلا به سرطان.
تعیین رابطه مقابله مذهبی، نشخوار فکری، حل مسئله با کارکردهای اجتماعی والدین کودکان مبتلا به سرطان.

1-5فرضیه های پژوهش
فرضیه اصلی
مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، سلامت روان والدین فرزندان مبتلا به سرطان را پیش بینی می کنند.
فرضیه های فرعی
1. فرضیه اول: مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، اضطراب والدین فرزندان مبتلا به سرطان را پیش بینی می کنند.
2. فرضیه دوم: مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، افسردگی والدین فرزندان مبتلا به سرطان را پیش بینی می کنند.
3. فرضیه سوم: مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، کارکردهای اجتماعی والدین فرزندان مبتلا به سرطان را پیش بینی می کنند.
4. فرضیه چهارم: مقابله مذهبی، حل مسئله، نشخوار فکری، مشکلات جسمی والدین فرزندان مبتلا به سرطان را پیش بینی می کنند.

1-6 تعاریف مفهومی و عملیاتی واژه ها و متغیرها
مقابله مذهبی
تعریف مفهومی: مقابله مذهبی به جهت گیری وابسته به تجربیات مذهبی در زمان های پر استرس مربوط می باشد (باسورث،پارک،مک کوئید،هینز و استونز ،2003).
تعریف عملیاتی: نمره ای که پاسخ دهندگان از مقیاس مقابله مذهبی پارگامنت ( R-COPE،پارگامنت،2000) کسب کردند.

حل مسئله
تعریف مفهومی: حل مسئله فرآیندی شناختی – رفتاری است که افراد به واسطه آن استراتژی های موثر برای مقابله با موقعیت های مشکل یا مسئله زا در زندگی روزمره را شناسایی و کشف می کنند (نزو،1986،به نقل از احمدی ، عبدیان و سلیمی ، 1389 ؛ زارع ، احمدی ، نوفرستی و حسینیانی ، 1391).
تعریف عملیانی: نمره ای که پاسخ دهندگان از پرسشنامه حل مسئله ( PSI)( هپنر و پترسون ، 1982) کسب کردند.
نشخوار فکری
تعریف مفهومی: نشخوار فکری یک سبک پاسخ‌دهی به خلق افسرده است که با فکر مکرر در مورد نشانه‌های بیماری، علل و پیامدهای ممکن مشخص می‌شود (دی جونگ میر و همکاران، 2009).
تعریف عملیاتی: نمره‌ای که پاسخ دهندگان در پرسشنامه سبک پاسخ‌دهی نشخواری (نولن– هوکسما و مورو،1991) به دست ‌آورند.
سلامت روان
تعریف مفهومی: بر طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی (2004)، سلامت روان عبارت است از برخورداري از آسايش كامل جسمي، رواني و اجتماعي و نه فقط نداشتن بيماري و نقص عضو (ميلاني فر، 1386).
تعریف عملیاتی: نمره ای که پاسخ دهندگان از پرسشنامه سلامت روان (GHQ-28،گلدبرگ و هیلر ،1979) کسب کردند.
سرطان
تعریف مفهومی: سرطان بیماری است که در آن سلول های غیر طبیعی به صورت کنترل نشده تکثیر یافته و می توانند بافت های مجاور را درگیر کنند (اسدزاده، 1393).
تعریف عملیاتی: در این پژوهش، ملاک تشخیص بیماری سرطان، تشخیص پزشکان متخصص کودکان (فوق تخصص خون و سرطان) بود.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش

2-1مقدمه
بیماری سرطان از جمله بیماری های مزمنی است که از آن تحت عنوان بحران خانوادگی یاد می شود. بیماری سرطان نه فقط زندگی بیمار را به خطر می اندازد بلکه انرژی و منابع در دسترس خانواده بیمار را به شدت مصرف می کند (چناپارچی،1391). سرطان کودکان در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش است. به طوری که از هر یک میلیون نفر کودک زیر 14 سال سالانه 165 کودک به سرطان مبتلا می شوند. سالانه بیش از 3 هزار کودک ایرانی با این بیماری مواجه می شوند. عوامل متعددی در این شیوع موثرند که از آن میان می توان به تغذیه نادرست، زمینه های ژنتیکی، کاهش سن مصرف دخانیات، مواد مخدر و حتی الکل در بین کودکان و نوجوانان و هم چنین شیوع استرس و افسردگی اشاره کرد. غربالگری بیماری سرطان در ایران ناکافی و ناکارآمد است. از این رو نااگاهی والدین در توجه به علائم هشدار دهنده بیماری شانس تشخیص زود هنگام و به موقع آن را می تواند تا حد زیادی کاهش دهد (اثنی عشری، 1392). درجوامع کنونی دیگر نمی توان فرد بیمار را به طور منفک در نظر گرفت بلکه باید با اعضای خانواده و در کنار دیگر افراد جامعه مورد بررسی قرار گیرد. خانواده به عنوان نزدیک ترین مکان حضور بیمار مبتلا به سرطان از دو جهت مورد اهمیت است: نخست آنکه خانواده سالم نقش مراقبتی و حمایتی خود را در قبال بیمار بهتر انجام می دهد و دوم آن که خانواده ها به واسطه پیامدهای بیماری سرطان در گردابی از احساسات منفی و فشارهای روانی و هزینه های بالای درمان و مشکلات شغلی به دلیل مراقبت مستمر از بیمار قرار می گیرند، گاهی در وسط گرداب قرار دارند و احساس فروپاشی و ناتوانی می کنند و گاهی خود را در ساحلی آرام تر حس می کنند اما فشار مضاعف می تواند خانواده را دوباره به میان گرداب پرتاب کند (چناپارچی،1391). لازم است والدین توانمند شوند تا بتوانند در برخورد با تنش ها و مشکلات به شیوه صحیح عمل نمایند و با احساسات و تنش همراه با بیماری فرزند کنار بیایند (راستان،1391).
2-2 سرطان
2-2-1تعریف سرطان
سرطان زمانی ایجاد می شود که سلول های قسمتی از بدن شروع به رشد غیر قابل کنترل کنند . اگرچه سرطان ها انواع مختلفی دارند، اما همه آن ها زمانی ایجاد می شوند که سلول های غیر طبیعی خارج از کنترل، شروع به رشد می کنند. سلول های سرطانی بیشتر از سلول های طبیعی عمر کرده و تکثیر می شوند (مهرور،1393).
2-2-2 سرطان در کودکان
سرطان کودکان به مواردی از سرطان ها اطلاق می شود که در کودکان زیر 15 سال تشخیص داده می شود (میرزایی و یزدی و نویدی،2010) . اگر میزان مرگ ومیر بیماری های دوران کودکی (خصوصا بیماری های عفونی) در کشورهای صنعتی و در حال توسعه کاهش یافته، اما شمار کودکان با تشخیص سرطان افزایش یافته است (چیری ولا ،2009).
در اروپا و آمریکا، این بیماری علت اصلی مرگ و میر در کودکان 5 الی 14 سال گزارش شده است و شیوع آن در این گروه سنی تقریبا 129 در یک میلیون نفر می باشد (ویلسون ،2008). مطالعات نشان می دهد طی چند دهه ی گذشته میزان بروز سرطان در کودکان افزایش کمی داشته است و سالانه در دنیا 160 هزار مورد جدید ابتلا به سرطان و 90 هزار مورد مرگ بر اثر سرطان در کودکان کمتر از 15 سال ثبت می شود، اما متاسفانه در کشور ما از شیوع و بروز سرطان اطلاعات کاملی در دست نیست (اکبری،1393). سرطان های دوران کودکی در دو گروه سنی بروز بیشتری دارند، یک دوره در اوایل کودکی و یک دوره نیز در زمان نوجوانی. درسال های اوایل زندگی تومورهای جنینی مانند نوروبلاستوم ، تومور نفروبلاستوم ، رتینوبلاستوم ، رابدومیوسارکوم ، مدولوبلاستوم شایع ترین تومورها هستند. در محدوده سنی2 الی 5 سالگی علاوه بر تومورهای جنینی، در مجموع لوسمی حاد، لنفوم های غیر هوچکین و گلیوم بیشترین بروز را دارند (جفرودی،2009).
امروزه با پیشرفت علم پزشکی و تکنولوژی مربوط به آن، به تدریج بیماری سرطان در کودکان و نوجوانان از یک بیماری حاد و کشنده، به یک بیماری مزمن تبدیل شده و میزان بقاء افزایش یافته است (فرهمند،2010). در حال حاضر بیشتر از 50 درصد از کودکانی که از سرطان رنج می برند حدود 5 سال یا بیشتر زنده می مانند و به مرحله بزرگسالی می رسند (چااو ،2003). علی رغم افزایش میزان بقاء، سرطان شرایط تهدید کننده ی زندگی را فراهم می کند و تغییرات اساسی را در کودک و خانواده به وجود می آورد (ایزر،2005). علاوه بر این عوارض جانبی منفی ناشی از خود بیماری و درمان های آن، پیامدهای منفی طولانی مدتی را در پی دارد، طوری که حتی بعد از پایان درمان نیز عملکرد عاطفی و روانی کودک متاثر می شود (استم ،2006). عدم کنترل این عوارض، سبب تشدید اثرات منفی بر زندگی این بیماران شده و ممکن است هر نوع مزیت افزایش بقاء را به دلیل افزایش هزینه عوارض جانبی خنثی کند (آقابراری،2007).
زندگی کودک بیمار، در نتیجه درد ناشی از خود بیماری و روش های درمان تهاجمی و همچنین کاهش انرژی جهت لذت بردن از فعالیت های معمول روزانه، به خطر می افتد (وادورووا ،2004). شیوه های درمان باعث می شوند که کودک مدام خسته و بیمار باشد. این کودکان هم چنین مستعد عفونت هستند و به طور مستمر در بیمارستان بستری می شوند که منجر به جدا شدن کودک از خانواده و اجتماع می شود (پک ،2010) .درمان های سرطان توأم با عوارض است که به طور کوتاه مدت یا طولانی مدت زندگی فرد را به خطر می اندازد (ضیغمی محمودی،2008). هدف از درمان هایی که امروزه برای کودکان سرطانی استفاده می شود، نه تنها افزایش میزان بقاء بلکه هم چنین افزایش کیفیت زندگی این کودکان می باشد (کیریتسی ،2009).
2-2-3نیازهای والدین کودکان مبتلا به سرطان
بروز بیماری سرطان اکثرا در خانواده شرایط نامساعدی را برای اعضای خانواده به وجود آورده و کارکرد و عملکرد خانواده در ابعاد مختلف را با مشکل رو به رو می سازد و در تمام لحظات دوره بیماری می تواند خانواده را متاثر کند به طوری که آثار این گونه بیماری ها بیشتر از این که به درون فرد محدود باشد شبکه کلی ارتباط ها و پیوستگی های اطراف بیمار را تهدید می کند (چناپارچی،1391). مک دانیل، هپورت، دوهرتی(1993)، در مورد این وضعیت می گویند بایستی از یک سو روی تندرستی فرد و از سویی دیگر بر سطح کارکرد کلی خانواده تمرکز کرد. از این رو پزشک با تشخیص بیماری سرطان تنها به کشف یک حالت ارگانیک دست نزده است. وقتی فردی را با اعلام وضعیتی مبتلا به سرطان معرفی می کند از وضع جسمانی او فراتر می رود و در واقع بیماری سرطان به طور هم زمان در چندین سطح سیستمی (زیستی-روانی-اجتماعی-خانوادگی)رخ می دهد (کارلسون،1384). بروز ناگهانی بیماری سرطان حوزه های مختلف حیات اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و اثر تخریبی آن در خانواده و محیط کار حس می شود. قواعد و نقش های خاص هر یک از این محیط های ذکر شده بهم می ریزد و این را نشان می دهد که وضعیت بیماری سرطان باید در جای جای زندگی اجتماعی مورد مطالعه قرار گیرد (آدام،1385). به اعتقاد لارسن (1998) مراقبین خانگی بیمار، بیماران پنهانی هستند که با فشار روانی –اجتماعی در خانواده سطح عملکرد سلامتی آن ها و دیگر اعضاء در معرض مخاطره قرار می گیرد. با برداشت محتاطانه از اعتقاد لارسن شاید بتوان خانواده بیمار مبتلا به سرطان را بیمار پنهانی دانست که می توان آن ها را در فشار ناشی از بیماری با بیمار مبتلا به سرطان سهیم دانست (ذوالعدل،1386). دیدگاه حاضر به بیماری سرطان، سرطان شناسی روانی – اجتماعی (سایکوسوشال آنکولوژی ) است. دیدگاهی که اعتقاد دارد موضوعات روانی-اجتماعی آنکولوژی فقط به بیماران اختصاص ندارد بلکه خانواده بیمار و گروه درگیر با بیمار هم مدنظر هستند. مضاف بر این سرطان از جمله بیماری هایی است که نیازمند کار گروهی و تخصص های بین رشته ای است و هرگز در قالب یک رشته یا یک فرد نتیجه بخش نخواهد بود و با توجه به شیوع روزافزون و کاهش سن ابتلای آن و مهم تر از همه پیامدهای آن بر سلامت (فرد،خانواده و جامعه) پژوهشگران و محققان را باید برآن دارد که به بررسی بیماری سرطان در ابعاد روانی- اجتماعی و در سطوح فردی، خانوادگی و اجتماعی بپردازند (چناپارچی،1391).
واکنش همه والدین در مقابل بیماری فرزندشان یکسان نیست، ولی به طور کلی می توان پذیرفت که قریب به اتفاق والدین این گونه کودکان در مقابل بیماری فرزندشان به نحوی واکنش نامطلوب از خود بروز می دهند که نوع و میزان این عکس العمل ها با توجه به جنبه های شخصیتی آن ها، زمان بروز واکنش و … با یکدیگر متفاوت می باشد، لذا تمام والدین احتیاج به نوعی کمک دارند تا بتوانند ابتدا به طور کامل مشکلات شان را با افراد متخصص درمیان گذارند و این مهم جز با آگاهی و اطلاع دقیق و مستدل از مسائل و مشکلات والدین دارای فرزند مبتلا به سرطان و بررسی وضعیت روان شناختی والدین میسر نمی گردد (خنجری،1391).
سرطان یک چالش بزرگ روحی و روانشناختی برای والدین کودکان مبتلا به سرطان است.والدین کودکان مبتلا به سرطان دچار سطوح بالایی از تنش های روانی – فیزیکی شده و سلامت روان آن ها دچار اختلال میگردد. وقتی سلامت روان والدین اسیب ببیند، آن ها برای روبرو شدن و درک کردن و پذیرفتن اطلاعات مربوط به خودشان و شناخت موقعیت فعلی خویش به طوری که بتواند دست به انتخاب های با معنا و آگاهانه بزند، دچار مشکل می شوند و با بازسازی افکار منفی، تصمیماتی غیرمنطقی و نادرست می گیرند (راستان،1391).
2-3 سلامت روان
2-3-1 سلامت روان
تودور(1996) سلامتی روان را بدین شرح تعریف می کند. سلامت روان شامل: توانایی زندگی کردن همراه با شادی، بهره وری و بدون وجود دردسر است. سلامت روان مفهومی انتزاعی و ارزیابی نسبی از روابط انسان با خود، جامعه و ارزش هایش است. سلامت روان عنوان و برچسبی است که دیدگاه ها و موضوعات مختلف مانند: وجود علایم احساسات مرتبط با بهزیستی اخلاقی و معنوی و مانند آن را در بر می گیرد. سلامت روان ظرفیت رشد و نمو شخصی می باشد و یک موضوع مربوط به پختگی است. سلامت روان یعنی هماهنگی بین ارزش ها، علایق و نگرش ها در حوزه عمل افراد و در نتیجه برنامه ریزی واقع بینانه برای زندگی و تحقق هدفمند مفاهیم زندگی است. سلامت روان، سلامت جسم نیست بلکه به دیدگاه و سطح روان شناختی ارتباطات فرد، محیط اشاره دارد. بخش مرکزی سلامت، سلامت روان است. زیرا تمامی تعاملات مربوط به سلامتی به وسیله روان انجام می شود. سلامت روان ظرفيت كامل زندگي كردن به شيوه اي است كه ما را قادر به درك ظرفيت هاي طبيعي خود مي كند و به جاي جدا كردن ما از ساير انسان هايي كه دنياي ما را مي سازند، نوعي وحدت بين ما و ديگران بوجود مي آورد (تودور،1996).

2-3-2 تعریف سلامت روان
سلامت روان را می توان براساس تعریف کلی و وسیع تر تندرستی تعریف کرد. طی قرن گذشته ادراک ما از تندرستی به طور گسترده ای تغییر یافته است. عمر طولانی تر از متوسط، نجات زندگی انسان از ابتلاء به بیماری های مهلک با کشف آنتی بیوتیک ها و پیشرفت های علمی و تکنیکی در تشخیص و درمان، مفهوم کنونی تندرستی را به دست داده که نه تنها بیانگر نبود بیماری است، بلکه توان دستیابی به سطح بالای تندرستی را نیز معنی می دهد. چنین مفهومی نیازمند تعادل در تمام ابعاد زندگی فرد از نظر جسمانی، عقلانی، اجتماعی، شغلی و معنوی است. این ابعاد در رابطه متقابل با یکدیگرند، به طوری که هر فرد از دیگران و از محیط تاثیر می گیرد و بر آن ها تاثیر می گذارد ( تاثیر و تأثر متقابل). بنابراین سلامت روان نه تنها نبود بیماری روانی است، بلکه به سطحی از عملکرد اشاره می کند که فرد با خود و سبک زندگی اش آسوده و بدون مشکل باشد. در واقع،

تکه های دیگری از این پایان نامه را می توانید

در شماره بندی فوق بخوانید

متن کامل پایان نامه ها در سایت homatez.com موجود است

You may also like...