تحقیق در مورد ، اجتماعی، سلیقه، هویت، حجاب کمی رابطه، زندگی کمی رابطه

زندگي شرکت کنندگان در جلسه مذکور را تا حدودي توضيح مي دهد. اهميت اين مطالعه موردي ناشي از بررسي روابط دين با سبک زندگي و همچنین بديع بودن مطالعه جلسات مذهبي، مطالعه دينداري با تکيه بر رفتار روزمره مومنان، استفاده از سبک زندگي به عنوان روش تحقيق و استفاده از راهبرد ترکيبي به عنوان راهبرد روشي ، از ديگر موارد قابل ذکر است. اين تحقيق همچنين نشان مي دهد مي توان از سبک زندگي براي طبقه بندي دينداري در جوامع مختلف بهره برد.
ساسوما (2004) با هدف تاثیر عوامل سبک زندگی در رفتار مصرفی لباس و تمایلات جنسی دانشجویان دانشگاه تحقیقی انجام می دهد که یافته های آن نشان می دهد که:جنسیت ،مصرف رمانتیک، مصرف جلوه گرانه و مصرف جنسی نقش مهمی می تواند در این رابطه داشته باشد.همچنین بین سبک زندگی و مصرف رمانتیک و جلوگرانه رابطه معناداری وجود دارد.
مینتل (1988) با هدف مطالعه روندهای هزینه خانوارها طی دوره ده ساله، تحقیقی انجام داده است که هزینه های مورد توجه در آن عبارتند از،هزینه های مربوط به خانه و وسایل آن ،هزینه خوراک و نوشیدنی ها و دخانیات،هزینه های تعطیلات و سرگرمی،هزینه های شخصی،ارتقاء سلامتی و آموزش،شهریه ها و بیمه جوانان،زنان بیش از مردان،به ظاهر شخصی و کتاب اهمیت می دهند؛و مردان نسبت به پوشاک،موسیقی ،گردش،و ورزش علاقه بیشتری دارند.
نقد و بررسی:در این چند تحقیق مرور شده متغیر وابسته سبک زندگی و مصرف می باشدو در برخی از آنان به پوشش به عنوان بخش از سبک زندگی و مصرف توجه شده است.در این تحقیقات به بررسی نقش هویت در سبک زندگی زنان،تاثیر رسانه و رابطه دین و سبک زندگی پرداخته است.
2-1-1 جمع بندی پیشینه تجربی
در بررسی مطالعات پیشین مشخص گردید که تعداد بسیار اندکی از آثار بطور مستقیم با موضوع مورد مطالعه مرتبط هستند.در بسیاری از تحقیقات ذکر شده در داخل کشور پوشش از دیدگاه حجاب اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.در تحقیقات خارج از کشور نیز به دلیل اینکه پوشش به معنای پوشاک و لباس می باشد؛ فقط از دیگاه مُد و مدیریت ظاهر به آن پرداخته شده است .بنابراین تفاوت تحقیق حاضر با تحقیقات پیشین در این است که در ابتدا سبکهای موجود پوشش دسته بندی می شود و بعداز آن به عواملی که بر سبک پوشش زنان موثر است، پرداخته می شود.جدول 2- 1 خلاصه پژوهشهای انجام شده در باره پوشش و حجاب
محقق متغیر مستقل متغیر وابسته روش تحقیق نتایج رابطه
مجمع ،1387 سبک زندگی الگوی پوشش کیفی رابطه دارد
حمیدی و فرجی ،1387 – تمایز
– هویت یابی نگرش به حجاب کمی رابطه دارد
حمیدی و فرجی،1386 سبک زندگی پوشش کیفی رابطه دارد
بهار و زارع ،1388 – مصرف کنندگان
– توزیع کنندگان مد پوشش کیفی رابطه دارد
قاضی شعرباف ،1387 مدرنیته حجاب اسنادی رابطه دارد
فرخ نژاد ،1385 – میزان درآمد
– وضع ظاهری نگرش به حجاب کمی رابطه دارد
مدرسی تربتی ،1385 – میزان تمایل به غرب
– علاقه به عضویت در گروه ثروتمندان
– میزان رعایت هنجارها توسط پدر و مادر رعایت هنجارهای پوشش و آرایش کمی رابطه دارد
زاهدانی،دشتی ،1385 – تغییر محیط اجتماعی گرایش به انواع حجاب کمی رابطه دارد
قنبری ،1385 – تحول گفتمان حجاب در مطبوعات تبارشناسی –
حسینی دوست،1380 -تأثیر خانواده
-تأثیر گروه همسالان نگرش به حجاب کمی رابطه دارد
کرمانشاهیان،1377 -تحصیلات والدین
– درآمد
– پذیرش حجاب
گرایش به حجاب کمی رابطه دارد
استانداری تهران،1371 -درآمد
-تحصیلات
-سن وضعیت پوشش کمی رابطه دارد
میلر،2010 هویت پوشش شلوار لی قوم نگاری رابطه منفی
تیگمان و لیسی،2009 – اعتماد به نفس
– تصور از بدن
– کار کرد لباس انتخاب لباس کمی رابطه دارد
کران و باون،2006 – مد – –
باون،2006 – هویت
– مصرف
– مُد انتخاب پوشاک کمی رابطه دارد
کیم و لین،2010 نارضایتی از بدن خرید لباس کمی رابطه دارد
هان ناور،2003 سبک پوشش توصیف خود آزمایش رابطه دارد
پرستش و بهنویی،1386 سرمایه فرهنگی مدیریت ظاهر کمی رابطه دارد
احمدی،1386 – سرمایه اقتصادی
– سرمایه فرهنگی
– هویت اجتماعی مدیریت بدن کمی فاقد رابطه
رابطه دارد
رابطه دارد
فتحی و اخلاصی،1387 – مصرف رسانه ای
– پذیرش اجتماعی
– دینداری
– پایگاه اقتصادی اجتماعی مدیریت بدن کمی رابطه مثبت
رابطه مثبت
رابطه منفی
رابطه مثبت
عباسی،1387 – سبک زندگی
– پایگاه اقتصادی اجتماعی
– میزان آگاهی از سلامت مدیریت بدن کمی رابطه مثبت
رابطه منفی
رابطه دارد
رابینسون،2003 – شیوه پوشش
– وضعیت تأهل
مدیریت ظاهر کمی رابطه دارد
جانگ و لی،2006 – عزت نفس
– رژیم غذایی تصور از بدن کمی رابطه دارد
راد و لنون،2004 -انتخاب پوشاک
-ورزش
-تنظیم وزن
-جراحی زیبایی مدیریت ظاهر کمی رابطه دارد
راد و لنون،1994 -تصور از بدن
-عزت نفس
-نگرش به نقش مدیریت ظاهر کمی رابطه دارد
کلی و اون، 1994 -جنسیت
– فرهنگ کشورها
– سطوح ارتباطی مدیریت ظاهر کمی رابطه دارد
نیکزاد،1383 -هویت اجتماعی
-سرمایه اقتصادی
-سرمایه فرهنگی مصرف پوشاک کیفی
کمی رابطه دارد
بهمنی و محمد پور،1388 -کارکرد فضا
-مصرف کالاها
-جنسیت
-هویت رفتارمصرف کیفی –
ذکایی و پور غلام،1386 مُد
تمایز مصرف فرهنگی کمی رابطه دارد
چاوشیان ،1381 -پایگاه
-سرمایه اقتصادی
-سرمایه فرهنگی
-ذوق و سلیقه هنری
-سطح نظارت و مدیریت بدن سبک زندگی کمی فاقد رابطه
فاقد رابطه
رابطه دارد
رابطه دارد
رابطه دارد
رفعت جاه،1385 اشتغال سبک زندگی کمی رابطه دارد
رفعت جاه،1383 هویت شخصی هویت اجتماعی کمی رابطه دارد
آقا بخشی و رحمت ابادی،1385 وسایل ارتباط جمعی

سبک زندگی کیفی رابطه دارد
شکوری،1385 -جنسیت
-سن
-وضع تاهل
-وضع اشتغال
-سطح تحصیلات
-درجه مذهبی بودن سبک زندگی کمی رابطه دارد
تیرگری،1387 اشتغال
سبک زندگی کمی فاقد ارتباط
فردرو و صداقت زاگان،1378 -جنسیت
-منطقه محل سکونت
-تحصیلات
-پایگاه مصرف فرهنگی کمی رابطه مثبت
محمدی1386 سبک زندگی نگرش به هویت جنسیتی رابطه منفی
شالچی1386 -هنجارهای مصرف
-اوقات فراغت سبک زندگی رابطه دارد
فاضلی1384 -سلیقه
-طبقه اجتماعی مصرف موسیقیایی کمی رابطه دارد
رضوی زاده1386 مصرف رسانه ای سبک زندگی کمی رابطه مثبت
عظیمی1386 رسانه های جمعی سبک زندگی کمی رابطه مثبت
مهدوی کنی1386 دین سبک زندگی کیفی رابطه دارد
ساسوما،2004 -جنسیت
-مصرف سبک زندگی کمی رابطه دارد
مینتل،1988 جنسیت هزینه خانوارها کمی رابطه دارد

2-2مبانی مفهومی و نظری تحقیق:
2-2-1 مبانی مفهومی تحقیق:
پوشاک ،مهمترین و مشخص ترین مظهر قومی ،و بارزترین نشانه فرهنگی است که به سرعت تحت تاثیر پدیده های فرهنگ پذیری بین جامعه های گوناگون انسانی قرار می گیرد؛حتی عده ای معتقدند که چیرگی فرهنگی و سلطه پذیری در وهله نخست از طریق انتقال پوشاک صورت می گیرد و می توان با تغییر پوشاک افراد یک جامعه، شیوه زندگی آنها را نیز دگرگون نمود و تغییرهایی در ساختار زندگی اجتماعی آن جامعه ایجاد کرد(شریعت زاده،41:1379).
در هر جامعه ای ،کنش انسان ها ، دارای نظم اساسی یا «الگو» و مدل است. هر چند تمام جوامع بشری به طور مستمر در حال تغییر و تحول اند اما همه ی آنها دارای الگوی اساسی روابط متقابل اجتماعی اند.جامعه شناسی برای توصیف این الگو و مدل منظم،تعبیر ساختار اجتماعی-کنش پیوسته را به کار برده است.(تنهایی؛28:1388)
بر اساس نظریه عمومی کنش،به طور کلی در مفهوم سازی رفتار،چهار نکته را باید مورد توجه قرار داد:
1- رفتار در جهت دست یابی به هدف (اهداف)یا حالت های پیش بینی شده امور صورت می گیرد.
2- رفتار در یک وضعیت معین رخ می دهد.
3- رفتار بر اساس قواعد یا هنجارهایی معینی تحت نظم در می آید.
4-رفتار مستلزم صرف انرژی یا تلاش یا داشتن انگیزه است.
وقتی این عناصر در مفهوم منظور شود، می توان آن را «کنش» نامید(پارسونز،523:1977)

2-2-1-1 مفهوم سبک
سبک را می توان نوعی سنجش و در عین حال نوعی توصیف پنداشت.(هندری و دیگران،228:1380) فاضلی شش ویژگی عمده سبک را به شرح زیر مشخص می کند:
یکی از ویژگیهای سبک،کل گرایانه بودن آن است.به عبارتی نمی توان بدون صدمه زدن به آنچه که سبک دارد،چیزی از آن کاست یا به آن افزود. انسجام یکی از وجوه اساسی سبک داشتن است.به عقیده آکرمن،می توان سبک را طبقه ای از راه حل های مرتبط با یکدیگر برای مساله ای واحد یا پاسخ به چالشی دانست.سوبل از قول آکرمن می نویسد که سبک دارای ثبات است؛به عبارتی در ساخته های که هم سبک هستند می توان مشخصات آن رایافت.علاوه بر این سبک ویژگی محلی دارد.به سخن دیگر سبک در یک بازه زمانی و مکانی گسترش می یابد،هر قدر گسترده تر می شود،خصایص اصلی خود را از دست می دهد و تغییر می کند.به نظر باکاک سبک نه خصیصه عمل فردی و نه مشخصه عمل یا مصنوع گروهی است ،بلکه از آن هردو است. تجلی مشخصه گروهی در عمل فردی و در عین حال محصول اعمال فردی است(فاضلی،76:1382) که در این تحقیق از این تعریف استفاده شده است. و بالاخره اینکه سبک عنصری مرئی در دنیایی از نمادهاست که از دیگران دعوت می شود. تا آن را مطالعه کنند(هندری ودیگران،228:1380)به عبارت دیگر،سبک داشتن به معنای ادعای برتری است.مدعای هنجاری برتری و کهتری در ادعای سبک دار بودن نهفته است(فاضلی،77:1382)
2-2-1-1-1 انواع سبک
مکین و لیوون از سه نوع رویکرد به سبک سخن می گویند،که لزوما منحصر به فرد و جدا از هم نیستند سبک فردی ،سبک اجتماعی و سبک زندگی .به عقیده آنها می توان گفت هر سه نوع سبک می توانند همزمان در کنار یکدیگر وجود داشته باشند و به روش های مختلف چه در نظر و چه در عمل با یکدیگر ترکیب شوند. این سه رویکرد عبارتند از:
2-2-1-1-1 -1سبک فردی :سبک فردی بر تفاوت فردی تاکید دارد.گرچه شیوه هایی که افراد به وسیله آن صحبت می کنند.،می نویسند و عمل می کنند تا حد زیادی متاثر از اجتماع است،اما برای تک تک افراد مجالی وجود دارد که کارهایشان را به روش خاص خود انجام دهند.این نوع سبک شاید قدیمی ترین نوع سبک است.دست خط نمونه خوبی از سبک فردی است و با اینکه در اجتماع و در مدارس آموخته می شود.اما خط هر کسی قابل تشخیص است چرا که این یک سبک فردی است.سبک فردی در ادبیات،موسقی و هنر نقش بارزی داشته و هنوز هم دارد و تقریبا علامت تمایز آثار افراد شود. در حقیقت،سبک فردی نشانه شناسایی و نوعی اثر انگشت است.
2-2-1-1-1 -2 سبک اجتماعی : ایده سبک اجتماعی برا جتماعی بودن سبک تاکید دارد.سبک اجتماعی،دیگر نشان دهنده شخصیت و نگرش افراد نیست.این سبک،موقعیت اجتماعی افراد از طبقه،جنسیت،سن،روابط اجتماعی گرفته تا کارهای اجتماعی و نقش هایی که بازی می کنندرا بیان می کند.سبک اجتماعی نه تنها ناشی از ویژگی های روانی افراد نبوده و از خلق و خوها و خصوصیات پایدار افراد منتج نمی شود،بلکه عامل انگیزش این نوع سبک،بیرونی بوده و بوسیله ععوامل اجتماعی خارج از کنترل افراد تعیین می شود.سبک اجتماعی کم ثبات تر از سبک فردی است و نشانه تابعیت اجتماعی(انسجام،هویت گروهی و ایدئولوژی)است.سبک اجتماعی نشان می دهد که اهل کجا هستیم،جنسیت،سن و طبقه ما چیست،متعهد به انجام چه فعالیت هایی هستیم و نقش ما را در برابر دیگران مشخص می سازد.(مکین و لیوون،579:2005)
2-2-1-1-1 -3 سبک زندگی :در سبک زندگی،سبک فردی و اجتماعی با یکدیگر ترکیب می شوند.سبک زندگی،از یک سو،اجتماعی است؛چرا که گروههای اجتماعی را حتی اگر به لحاظ جغرافیایی متفرق باشند.و در شهرهای سراسر دنیا پراکنده باشند،توصیف و مشخص می سازد.از سوی دیگر فردی است،چرا که بر رفتارها و نگرش های این گروهها تاکید می ورزد.مشخصه این گروهها ،موقعیت های اجتماعی ثابت(مانند طبقه،جنس و سن)یا فعالیت های نسبتا (مانند کار)نیست،بلکه رفتارهای مصرفی مشترک(سلیقه مشترک)یا الگوهای مشترکاوقات فراغت(مانند ورزشهای مشابه و مکانهای توریستی) و نگرش های مشترک به موضو.عات اجتماعی کلیدی(مانند نگرشهای مشابه به مسائل محیطی و مسائل جنسیتی و غیره و…)می باشد.(همان:583)
2-2-1-2 مفهوم مصرف
مصرف را می توان یکی از اصلی ترین عناصر زندگی اجتماعی در این دنیای مدرن دانست.چنان که سبک زندگی در یک جامعه یا گروه را از طریق بررسی اینکه افراد آن جامعه یا گروه چگونه زندگی می کنند. پول و وقت خود را چگونه هزینه یا صرف چه چیزهایی می کنند،می توان شناخت.(فاضلی،23:1385)
مصرف مفهومی کلیدی است.به این معنی که می توان با آن قفل فهم جامعه مدرن را باز کرد.مصرف مفهومی آغشته به ارزش است.مصرف کننده در جامعه مدرن مصرفی در نقش های مختلفی ظاهر می شود:مصرف کننده به مثابه فردی انتخاب گر که به قصد فایده مندی از چیزی ،دست به عمل می زند؛مصرف کننده به عنوان برقرار کننده ارتباط از طریق نمادهای مصرف از راه های مختلف چون مصرف تظاهری یا اوقات فراغت تظاهری؛مصرف کننده به مثابه اکتشاف کننده؛و مصرف کننده به مثابه فعال(سعیدی،63:1382)
در دیدگاه سنتی مصرف کنشی استراتژیک نیز به حساب می آمد .این کنش استراژیک معطوف به حفظ انسجام گروهی بود.(فاضلی،54:1388) بوردیو در کتاب تمایز می گوید:اقتصاد جدید طالب دنیای اجتماعی است که در آن مردم به همان اندازه که بر اساس ظرفیتشان در تولید ارزیابی می شوند،بر حسب ظرفیتشان در مصرف ارزیابی خواهند شد،و اقتصاد نوین،اخلاق زاهدانه تولید و انباشت را به نفع اخلاق لذت جویانه مصرف نفی می کند،مصرف اصلی ترین عنصر دنیای اجتماعی مدرن است و وابسته به عوامل اقتصادی است(بوردیو؛95:1984)در نظر بودریار ارزش نمادین مصرف مهم تر از خود آن است.دنیای کالاها دنیایی برای مبادله پیام است در چنین وضعیتی ،خریدار کالا را به نمایش می گذارد،به نحو فعالی حس هویت برای خود می آفریند.بر این اساس وی برداشتی فعال از مصرف کننده دارد.مصرف کننده مخاطب منفی تبلیغات نیست.مصرف کننده از طریق مصرف به عنوان عضوی از جامعه در آن مشارکت می کند(فاضلی،51:138)
2-2-1-3 سلیقه :
به واژه taste در زبان انگلیسی در اصل به معنی «مزه و طعم» و« قوه چشایی» بوده،اما بعدها به معنای میل،علاقه،اشتیاق،دوست داشتن،لذت بردن و قدرت تشخیص گسترش یافته است( لغت نامه وبستر،1973و2003 لغت نامه آمریکن هریتیج،2000) .بررسی متون علوم اجتماعی بیانگر آن است که تلاش زیادی برای ارائه تعریفی از واژه «سلیقه» انجام نشده است.گویا اندیشمندان علوم اجتماعی این واژه را با همان معنای لغوی یا زیبایی شناختی به کار برده اند.و آن را یک اصطلاح خاص رشته خود تلقی نکرده اند.زیمل،سلیقه را ،توان گزینش صورت های مناسب رفتاری ای می داند،که فرد به منظور عینیت دادن به معانی مورد نظر خود (فردیت برتر)بر می گزیند. (زیمل،1908: 314)
سلیقه اصولی است که مردم را قادر می کند،در میان کالاهای طبقه بندی شده آنچه مناسب ایشان است،بشناسد(بوردیو،1993،108)سلیقه ها محصول مواجهه میان سلیقه های عینیت یافته هنرمند و سلیقه مصرف کننده است.(همان،110) به این ترتیب سلیقه از نظر بوردیو یک رغبت،ظرفیت،خلاقیت،انتخاب و ترجیح است.پس سلیقه،جنبه درونی داشته و امور بیرونی ای که مطابق با سلیقه فردخوانده می شود(اعمم از رفتارها و دارایی های مادی و معنوی نماد یا به عبارتی تجسم و عینیت یافتن آن است؛نه خود سلیقه.
بوردیو ،در تا سر مباحث نظری کتاب خود دو دیدگاه را در این خصوص در مقابل هم قرار داده است:دیدگاه زیبایی شناختی کانت که سلیقه را نوعی موهبت طبیعی دانست است؛که البته با تربیت و آموزش و تهذیب تعالی می یابد و دیدگاهی که خود از آن حمایت می کند و سلیقه را به نوعی عادت واره دانسته که کاملا ناشی از فرایند جامعه پذیری و آموزش(اعم از رسمی و غیر رسمی) و موقعیت فرد در محیط اجتماعی یا به تعبیر او حوزه یا میدان می داند.
از نظر بوردیو،وجود تفاوت ها( و البته شباهت ها )ناشی از مبنایی است که سلیقه را شکل می دهد.او این مبنا را فضاهای اجتماعی و موقعیت افراد در آنها می داند که سلیقه را به امری کاملا اکتسابی بدل می کند(همان،99)
بوردیو در راستای دیدگاه های وبر،انتساب سلیقه به شرایط و فضای اجتماعی بسنده نکرده و با افزایش دقت بحث خود،سلیقه را ناشی از درونی کردن نظام طبقه بندی موجود در فضای اجتماعی می داند که محدودیت ها و مقدورات اقتصادی ،به آن اشکال مختلف می بخشد(همان،ص177) این درونی کردن مانند هر فرایندی درونی سازی می تواند جنبه خود آگاه داشته باشد،اما بیشتر ناخود آگاه است. شاید به همین دلیل هم از نظر بوردیو،آگاهی ناشی از فرایند درونی سازی،آگاهی به معنای علم و دانش مصطلح نیست؛بلکه آگاهی محدودی است که تنها؛ترجیهی را برای یک گزینه نسبت به سایر گزینه ها ایجاد می کند(مثلا کسی که رنگ تیره را می پسندد،شاید نداند که او را به کدام گروه و دسته وابسته می کند یا چرا چنین وابستگی ای ایجاد می شود ،اما می داند که این انتخاب را ترجیح می دهد.
به این ترتیب از نظر بوردیو،سلیقه بر مبنای نظام قشر بندی اجتماعی پدید می آید و در ظاهر انتخاب هایی را در قالب سبک های زندگی ارائه می کند؛اما در واقع،چند راه های جبری است که فضای اجتماعی؛پیش روی افراد در هر موقعیت به مثابه راهبرد زندگی قرار می دهد.(همان،175)محدوده سلیقه هر انتخابی در زندگی انسان است که قابل طبقه بندی باشد و در نتیجه ،منجر به طبقه بندی رفتارهای انسان شود یا به عبارت دیگر او را ا دیگران تمایز بخشد. (مهدوی کنی،1386،222)
همان طور که گفته شد،سلیقه از نگاه کانتی ها جنبه فطری و وراثتی دارد و از نگاه جامعه شناسی جنبه اکتسابی؛اما

متن کامل پایان نامه فوق در سایت sabzfile.com موجود است

You may also like...